Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA

Zientzia inoiz baino gertuago

Gasteizko Udal Laborategiak ateak ireki dizkie lehen aldiz herritarrei. Bisitariek hurbiletik ikusi ahal izan dute, adibidez, ura, elikagaiak eta mikroorganismoak nola aztertzen dituzten.
Ikasleak Gasteizko Udal Laborategiko ate irekien jardunaldietan, atzo.
Ikasleak Gasteizko Udal Laborategiko ate irekien jardunaldietan, atzo. ENDIKA PORTILLO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iraia Vieira Gil -

2022ko azaroak 12 - Gasteiz

Ur honen kloro kontzentrazioa 0,2koa da», zehaztu zuen Oscar Unzueta Gasteizko Udal Laborategiko lagin arduradunak. Txorrotetatik edateko ura hartu, hamar mililitroko hodi bat bete eta kolorimetroan aztertu ondoren atera zuen Unzuetak emaitza, eta adierazi zuen ez dagoela kezkatzeko arrazoirik: «Gasteizko ohiko neurria da».

Gasteizko Udal Laborategiak atzo ireki zizkien ateak lehen aldiz herritarrei, ate irekien jardunaldietan. Bisitariek laborategiaren nondik norakoak ezagutu ahal izan zituzten, eta bertako zientzialari, tekniko eta langileen egitekoak nolakoak diren ikusi. «Egunerokoan dena kontrolpean izatea da gure helburua», azaldu zuen Nerea Cabo jardunaldietako gidariak.

Zer da kontrolpean izan beharrekoa? «Elikagaiak», «ingurunea» eta «mikroorganismoak», gehienbat. Ikerketa arlo bakoitzak, gainera, zientzia fikziozko pelikuletan agertzen diren tresnaz beteriko laborategi bana du. Pipeta, lagin, neurgailu eta izen ahoskaezinak dituzten bestelako instrumentuek laborategi guztietako mahaiak estaltzen dituzte.

Indabak eta odolosteak

Elikagaien analisi fisiko-kimikorako laborategia da bisitaren lehenengo geltokia. «Janariak segurtasun araudia betetzen duela egiaztatzea da gure lana», argitu zuen Salome Ortiz de Landaluze bromatologiako zuzendari teknikoak. Jatekoek beren etiketaren ezaugarriak betetzen dituztela eta gehiegizko aditiborik ez dutela frogatzeko, elikagaiak homogeneizatu eta kodifikatu behar dituzte bertan. Hitz lauz esanda: janak birrindu eta aztertu.

Ortizek berak bertan egin zuen proba, eta, ondoren, birrindutako janaria zein zen usaintzera eta asmatzera gonbidatu zituen bisitariak —gehienak, ikasleak—. «Zer da?». «Zerealak!», erantzun zuen batek. «Inoiz jan ez dudan zerbait!», gehitu zuen besteak. Ortizek erantzuna esan zuenean, inork ez zion sinetsi: «Indabak? Nola izango dira indabak, ba?».

CSI Miami telesaileko laborategia zirudien hurrengoak. Makina batzuek askotariko laginetatik ateratako grafikoak bidaltzen dizkiete ordenagailuei.«Ez da botoi bati ematea bezain erraza: langile kualifikatuak behar ditugu», ohartarazi zien bisitariei Mikel Martinez ingurune analisirako laborategiko zuzendari teknikoak.

Ura eta hondakinak aztertzen dituzte batez ere. «Gardelegiko zabortegitik [Gasteiz] heltzen zaizkigu sarri laginak». Ikerketa lanak hasi aurretik, lortu nahi duten informazioaren arabera banatu behar dituzte likidoak. «Ur beltz honetatik [ontzi bat zuen Martinezek eskuetan] lagin horixka hau lortu dugu». Behar dituzten elementuak laginetan detektatzea da hurrengo pausoa.

Mikrobiologiako laborategia da hirugarrena. Elikagaietako mikroorganismoak aztertzea dute xede. Ez da erraza, Nuria Lopez mikrobiologiako zuzendari teknikoaren arabera. «Ezin ditugu laginak kutsatu, eta ezin gara gu haiekin kutsatu». Salmonella-eta ikertzen baitituzte maiz.

Londresko zenbait lagin dauzkate orain ikertzeko. «Europako laborategi guztietara bidali dituzte laginak, laborategi bakoitzaren gaitasun teknikoa neurtzeko». Joan den astean, berriz, odolosteak izan zituzten aztergai. «Odolosteek aukera asko eskaintzen dizkigute, kozinatu gabeko janariak baitira».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Argazkiak badauka benetakoaren zigilua, eta hitzek ez»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Argazkilaritza dokumentalean sinisten du Morelesek: «Informazioa edukitzea kontzientzia edukitzea da, eta horrek ekitera eramaten zaitu». 'Urtzearen aztarna' paratu du Donostian, klima aldaketaz ohartarazteko.

 ©JON URBE / ARGAZKI PRESS

Basogintza eredu berri baterantz

Unai Etxenausia

Ez dago «baso perfektua» sortzeko errezeta magikorik, aldakorra baita Euskal Herriko paisaia. Errez kooperatibako kideak eredu berri bat ari dira lantzen eta proposatzen: baso bakoitzak espezie autoktonoak eta genetika ezberdinekoak izan behar dituela diote, «baso irregularrak» bihur daitezen.
Kotoi markak Irizarren autobusetako ehuna erabiliz sortutako jantziak. ©GORKA RUBIO/ FOKU

Moda egiteko beste modu bat

Amaia Jimenez Larrea

'Ekomoda' erakusketa jarri dute Ezkioko Igartubeiti baserri-museoan, maiatz hasierara arte. Autobusetan erabili gabeko ehunekin egindako jantziak daude ikusgai.
Naizen elkartearen aurkezpen eguneko argazkia, Donostiako Antzoki Zaharrean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Naizendarren festa

Ane Insausti Barandiaran

Naizen elkarteak Bigarren Hezkuntzarako sortutako ikus-entzunezkoak eta kamiseta berriaren diseinua aurkeztuko ditu gaur, urteroko festan

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...