Noiz sortua: 2019-11-23 00:30:00

Mendebaldeko Sahara

Polisarioak su-etena haustea aztertuko du, bake prozesua antzua izan dela egiaztatuta

Fronte Polisarioak NBEren eraginkortasunik eza salatu du komunikatu batean: Minurso Marokoren esanetara dagoela dio. Abenduan egingo du kongresua
Errefuxiatu sahararrak Tindufen (Aljeria). Marokok Mendebaldeko Sahara okupatu zuenean babestu ziren han, 1975ean.
Errefuxiatu sahararrak Tindufen (Aljeria). Marokok Mendebaldeko Sahara okupatu zuenean babestu ziren han, 1975ean. JUANTXU RODRIGUEZ

Kristina Berasain Tristan -

2019ko azaroak 23

Fronte Polisarioak, azken urteetako komunikaturik zorrotzenean, lehen aldiz ohartarazi du prest dagoela su-etena hausteko, aintzat hartuta bake prozesua bera erabat antzua izan dela. Testuak NBE Nazio Batuen Erakundea egiten du betikotzen ari den egoera horren erantzule: «Nazioarteko erakundeak behin eta berriz egin du porrot bake prozesuan zehaztutakoa ezartzeko garaian». Segurtasun Kontseiluaren 2494 ebazpena izan da horren erantzun irmoa emateko arrazoia: Minurso Mendebaldeko Saharan Erreferenduma Antolatzeko Nazio Batuen Misioa beste urtebetez luzatzera mugatu da —Errusia eta Hegoafrika abstenitu egin ziren—.

Hura sortu eta 28 urtera, ezerezean geratu da misioaren eginkizuna. Marokok eta Fronte Polisarioak 1991n sinatu zuten bake akordioa, hamasei urteko gerrari amaiera emanez, baina statu quo-a ez da aldatu, bi aldeek erreferenduma egiteko konpromisoa adostu bazuten ere.

Bien bitartean, egoera latza da. Mendebaldeko Saharan, giza eskubideen urraketa sistematikoa da, eta sahararrak jazarrita bizi dira, adierazpen askatasunik ere ez dutela. Minursok ez ikusiarena egiten du —urraketak ikuskatzen ez dituen munduko bake misio bakarra da—.Tindufen (Aljeria) errefuxiatu gisaz bizi diren sahararren egoera ere latza da; 1975etik daude han, baldintza ankerretan, jaioterrira itzuli ezinik.

Egoera kritikoa da

Polisarioaren esanetan, «egoera kritikoa» da, eta nazioartearen jarrerak «bake akordioa osotasunean berriz aztertzea» beste aukerarik ez dio uzten. Zehaztu du zergatik ez duen erakundeak eraginkortasunik: Minurso Marokoren «aginduetara eta esanetara» dagoela dela dio testuak, «ez diolako legez kanpoko okupazioa amaitzeko exijitzen». «Menpekotasun» horri «eskandalagarria» iritzi dio.

Horst Kohler NBEren Mendebaldeko Sahararako azken mandatariak maiatzean dimisioa eman zuenetik, erakundeak ez du ordezkorik izendatu. Marokoren eta Fronte Polisarioaren arteko azken elkarrizketa ofizialak 2008an egin ziren, New Yorken. Ordutik, Kohlerrenak izan dira ahaleginik zintzoenak, baina haren dimisioak hutsean utzi zuen hemezortzi hilabeteko prozesua. Polisarioaren hitzetan, azken ebazpena «kolpe gogorra» izan da mandatari ohiak emandako «bultzada politikoarentzat».

Fronte Polisarioak XV. Kongresua egingo du abenduaren 19tik 21era, eta baliteke mugarri bat ekartzea, azken komunikatuak ikusita. SEAD Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoko Gobernuak zehaztu du ez duela bake planetik at dagoen ezein konponbide onartuko. Komunikatuan dioenez, «neurritasunez» jokatu du orain arte. Marokoren jarrera bestelakoa izan da: «Irmokeriaz ari da, bakerako ahaleginak etengabe oztopatzen eta xantaia eginez».

Marokok 1975ean okupatu zuen Mendebaldeko Sahara; Espainiako kolonia izandakoa deskolonizazio prozesuan dago, nazioarteko zuzenbidearen arabera.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 29an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan lau pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, 22 positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bi gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.107 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.056 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan Lanbide arduratuko da errenta berria banatzeaz. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Iritsi da bizitzeko gutxieneko diru sarrera, muturreko pobrezia murrizteko

Irune Lasa

Espainiako Gobernuak diru saria onartu du, eta ekainean bertan hasiko da ordaintzen. Hegoaldean, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak kudeatuko dute

Donostiako Zurriola hondartza, atzo. ©Gorka Rubio / FOKU.

Murgak dio ezin direla errepikatu hondartzetan ikusi diren irudiak

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Jende pilaketak saihesteko eta hondartzen erabilera «dinamikoa» egiteko eskatu du Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak. Aisialdirako bada, garraio publikoa ez erabiltzeko eskatu du, «jende asko dagoenean».

Haur bat, jolas parke baten ondoan, Zarautzen. / ©Gorka Rubio, Foku

Espainiako Gobernuak eguneko udalekuak baimenduko ditu hirugarren fasean

Jon Ordoñez Garmendia

70 urtetik gorakoentzako ordutegiak desagertuko dira. Hogei pertsona arte elkartu ahal izango dira, baina ezingo da probintziatik atera oraindik.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna