MAITE DITUT MAITE... TOBERAKO UR JAUZIAK. Irantzu Lekue. Artista

«Leku honek zerbait astindu zuen nire baitan»

Lekuek duela gutxi ezagutu zituen Toberako ur jauziak; hala ere, lekuaz berehala maitemindu zen. Gure gizartea «abiadura bizian» bizi dela dio, eta naturara hurbiltzeko premia daukala.
IRANTZU LEKUE Tamaina handiagoan ikusi

Jone Arruabarrena -

2020ko abuztuak 15

Irantzu Lekue (Gasteiz, 1987), artista garaikidea izateaz gain, aktibista ere bada. Bi arloak uztartu izan ditu bere ibilbidean, arte parte-hartzailea sustatuz; muralak, instalazioak eta margolanak egin ditu, besteak beste. Toberako (Araba) ur jauzietan egon da iragan astean, eta leku «berezia» aurkitu du.

Zergatik aukeratu dituzu Toberako ur jauziak?

Duela bi egun aurkitu nuelako lekua, eta izugarri gustatu zitzaidalako. Oso lasaia da, eta, ur jauziak ikusi nituenean, zerbait mugiarazi zuten nire baitan.

Zer sorrarazi zizun leku horrek?

Lasaitasun handia. Gainera, naturarekin dudan harremana azkartu egin zen, nolabait, bertan. Ez dakit, nire burua mitologiara eta gure sustraietara joan zen.

Mitologiara eta sustraietara?

Bai, azken boladan asko pentsatzen dut nolako harremana daukagun naturarekin, eta nola hiriek naturatik eta gu gatozen lekutik alde egin duten. Adibidez, Toberan zapatak kendu nituen, eta errekan ibiltzen hasi nintzen; oinutsik. Gero, baita belarretan ere. Beti zapatilekin ibiltzera ohitu gara jada, erosoagoa delakoan, baina ez da egia.

Pertsonalki zein artistikoki naturarekin lotura estua daukazu?

Bai. Uste dut oso inspiratzailea dela; batez ere, naturatik oso urrunduta gaudelako. Uste dut horrelako lekuak aurkitzeak barnea astintzen duela, eta kritikara ere eraman dezakeela: gaur egun nola bizi garen hausnartzera, eta nolako beharra daukagun naturara hurbiltzeko. Niretzat, hausnartzeko lekua da, eta baliagarria zait lasaitzeko eta neure burua aurkitzeko.

Toba kareduna kareharrizko arroka oso porotsua da. Urak bere bidea egiten du arroka zulatuz. Zerbaiten antza hartzen diozu?

Gaur egun oso zuzenduta daukagun bide bat irudikatzen duen metafora bat izan daiteke. Normalean, bide horretatik goaz, baina beste bide batzuk aurkitzeko aukera ere badaukagu. Eta ura ere ahal duen lekutik joaten da, ez?

Asko hitz egiten duzu Toberak ematen dizun lasaitasunaz. Gizartean badago topiko bat, artistak oso gorabeheratsuak zaretela esaten duena. Gorabehera horiek gainditzeko lekua da?

Uste dut jendarte osoa dabilela beti presaka, abiadura bizian, ez dugula pentsatzeko astirik izaten. Konfinamenduak ere lasaitzeko momentu bat ekarri du, eta, nolabait, barrura begiratzeko unea izan da. Nire ustez, lasaitasun horrek ematen dizu zure bidea aukeratzeko beta, pentsatzeko zer bide hartu nahi duzun.

Normalean ingurune urbanoetan garatzen dituzu zure lanak. Pentsatu al duzu inoiz Toberakoa bezalako naturgune batean artea sortzerik?

Bai, egia esan, asko gustatzen zait Land Art-a. Naturan egiten diren instalazioak dira, naturatik bertatik hartutako elementuekin. Duela pare bat urtetik hona pentsatzen ari naiz horrelako zerbait egitea.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

PCR proba bat, Gurutzetako ospitalean. ©Luis Jauregialtzo, FOKU

Positibo kopuruak goia jo du Nafarroan

Uxue Rey Gorraiz

Beste 749 kasu atzeman dituzte Hegoaldean, eta nabarmen ugaritu dira Nafarroan: 362 kutsatu detektatu dituzte azken egunean. 501 lagun daude erietxeratuta Hego Euskal Herrian, eta 82 gaixo daude ZIUetan.

Zestoa, artxiboko irudi batean. ©Gorka Rubio / Foku

Eraikin publikoak eta tabernak itxi dituzte Zestoan

Berria

28 kasu baieztatu dituzte azken egunetan, eta neurri murriztaileak hartu dituzte agerraldiari aurre egiteko asmoz. Datozen egunetan egoera «kontrolatzea» espero dute.

Iñigo Urkullu omenaldian ©Eusko Jaurlaritza

Koronabirusaren biktimak omendu dituzte Gasteizen

Uxue Rey Gorraiz

Iñigo Urkullu lehendakariak gidatu du ekitaldia. Pandemiarengatik hildakoak gogoratu ditu, eta elkartasuna adierazi die familiei. «Elkarrizketa soziala» bultzatu dadin galdegin du, bizikidetza sozialaren berreraikuntzarako.

Sindikatuen eta Sareren elkarretaratzea, presoen egoeraren harira Bilbon. ©Marisol Ramires/FOKU

Hainbat espetxetan komunikazioak eten dituztela salatu dute Sarek eta Etxerat-ek

Maria Ortega Zubiate

Presoek eta haien senideek “garai oso zailak” bizi dituztela adierazi dute bi elkarteek, eta pandemiak “salbuespenezko erregimenaren aplikazioa” areagotzen duela. Positibotzat jo dituzte Eusko Legebiltzarrean eta Espainian espetxe politika aldatzeko egindako adierazpenak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Informazio osagarria