Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Nathalie Caill-Milly. Itsas ikerlaria

«Ustiapen moldeez gogoetatzeko garaia da»

Klima aldaketak itsasoan dituen eraginak ikertzen ditu Caillek, Angelutik. Arrain espezieen banaketa muga aldatzen ari da Kantauri itsasoan, eta haien ustiaketa «egokitu» behar dela uste du.
GUILLAUME FAUVEAU Tamaina handiagoan ikusi

Ainize Madariaga -

2019ko apirilak 11

Nathalie Caill-Milly (Saint-Adresse, Frantzia, 1970) Ifremer itsas ikerketetarako Frantziako institutuan ikerlaria da Angelun (Lapurdi), ustiatutako espezieetan berezitua. Gisa berean, Acclimaterra eskualdeko ikerketa komiteko partaide ere bada. Euskal Hirigune Elkargoak eta Garapen Kontseiluak Baionan antolatu duten Climat Action Pays Basque foroan parte hartu du.

Zein da eskualdearen irudia itsas espezieei dagokienez?

Ingurumena aldatzen ari da: itsas espezieen banaketa mugak iparraldera lerratzen ari dira, eta haietariko franko garrantzitsuak euskal arrantzaleentzat.

Adibidez?

Zapo zuria. Ote da bertze espezieen kalterako? Zaila da erratea. Leku aldaketa horien zenbaketa zorroztekoa dugu. Dena den, mugimendu horien aitzinean espezie garrantzitsuen ustiaketa moldeez gogoetatzeko garaia da; logika bat atzeman beharko zaio. Ikusten ditugu ur beroetako espezieak iristen: Coryphaena hippurus urraburua, Seriola dumerili jaka arraina... Baina ez dugu inpresioa espezie borealak ur beroetakoek ordeztuak direnik.

Kantauri itsasoa arrainez husten ari ote da?

Ez dut uste, ez baitugu elementurik aski hori baieztatzeko. Datozen espezie berriak askotan ezohikoak dira, eta arrantzaleak sentsibilizatzen ditugu, halako arrainen bat harrapatzean guri jakinaraz diezaguten, espezieari dagokion fitxa sor dezagun; jakiteko, bertzeak bertze, jangarria ote den.

AclimaTerran aldarrikatzen duzue kuotak aldaketei egoki daitezen.

Espezieen banaketa historikoaren arabera deliberatzen dituzte oraindik ere TAC Gehienezko Harrapaketa Kopuru Onargarria eta kotak, aldaketak kontuan hartu gabe. Horregatik, gure ikerketen emaitzak aurkeztu eta jendea —hautetsiak— sentsibilizatu behar ditugu, profesionalak ere bai, nahiz eta dekalaje bat dagoen: zientzialariok, hozki, 50 urteko aurreikuspenetan ikertzen dugu; profesionalak, berriz, berehalakotasunean ari dira.

Dena den, espezieak iparreko bidea hartzeak ez du erran nahi galbidean denik. Horrek ez nau arranguratzen. Hemengo arrantzaleentzat baliteke galtze bat izatea, baina bertze arrantzale batzuek bertze inon ustiatuko dute.

Menuak aldatzen hasiko dira.

Aldaketek elikadura kulturan eragiten dute: harrapatutako espezie batzuk berriz itsasoratzen dituzte merkaturik ezean; alta, dasta ona dute: demagun, paneka handia. Parada da geure buruari errateko: «Ez dut mihi arraina bakarrik janen». Kuriosa izan behar da. Horregatik, kontsumitzaileak badu zer erranik, harrapatua dena baliatua izan dadin berriz itsasoratu gabe.

Arrantzaleen kasuan ere, legatza adibidez, stockak aldakortasunak erakutsi ditu; hala, lanjerosa ikusten dut enpresak lotuegiak izatea espezie bakar batzuei.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Mikel Pagadi eta Miren Nogales ©Orio Produkzioak

Miren Nogales izango da 'Herri txiki, infernu handi' saioko aurkezle berria

Urtzi Urkizu

Igandean hasiko da ETB1 'Herri txiki, infernu handi' saioaren bederatzigarren denboraldia ematen. Nogalesen estreinaldia Belauntzan izango da (Gipuzkoa).

Bertsolariak koplatan, Azpeitiko taberna batean. ©GOTZON ARANBURU / FOKU

Giroa epeltzeko, bertsoak

Amaia Jimenez Larrea

Azpeitian ospatu da Bertso Eguna, bertsolarien eta bertsozaleen arteko topagunea. Berrikuntzak izan ditu aurten: arratsaldeko ekitaldiaren ordez, afaria eta saio nagusia izan dira Elikagunean.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Milioika gauza txar ekoizten dira, eta zenbait onak: hori da orain artisautza»

Amaia Igartua Aristondo

1857koa da Gorostiaga denda, eta bide gorabeheratsua izan du, Pirlaren arabera: 1920an, arrakasta; ondoren, gainbehera; sarri uholdeek erasan diote, eta, azkenaldian, ekoizpen industrialak.
Pamela Anderson Kanadako aktorea, <em>Pamela, a love story</em> dokumentalaren fotograma batean. ©NETFLIX

Andersonek hitza hartu du

Urtzi Urkizu

Netflixek 'Pamela, a love story' dokumentala estreinatuko du asteartean. Lan horretan, Pamela Anderson aktoreak bere bizitzaren errepasoa egiten du. Memorien liburu bat ere idatzi du.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Ainize Madariaga

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...