Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Eider Perez. 'Alamedako dantzaldia' liburuaren idazlea

«Dantzak oso ondo islatzen du politikoa den hori»

Errenteriako dantzaldiari buruzko memoria eta sormen ariketa bat egin du idazleak, Sra Polaroiska kolektiboaren audio ikuskizun batetik abiatuta.
MAIALEN ANDRES / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ane Insausti Barandiaran -

2021eko ekainak 19

Sra Polaroiska kolektiboak sortutako Alamedako dantzaldia audio performancea oinarri hartuta, izen bereko liburu bat ondu du Eider Perez idazleak (Pasaia Trintxerpe, Gipuzkoa, 1995), hainbat kolaboratzailerekin. Asteartean aurkeztu zuten, Errenteriako (Gipuzkoa) Eztena arte eszenikoen jaialdian.

Zer kontatzen da liburuan?

Alde batetik, Errenteriako kioskoan, Alamedan, Zumardian gertatzen zen dantzaldi historiko horri buruz hitz egin dut. Baina, bestalde, dantza gai unibertsal moduan ere landu nahi nuen. Liburuak hiru marko hartzen ditu: batetik, testuingurua, Sra Polaroiskakoen performancea zer izan zen azaltzea; bigarrenik, Alamedako dantzaldia egiten zeneko kontakizun historiko-politikoaren azalpena; eta, azkenik, fikzioa, aurreko bietatik abiatuta nik sortutako poemak edo proesia.

Egokitze lana baino gehiago, sortze lana izan da orduan?

Bai, ez neukan beste premisarik. Esan zidaten: «Hau da zure abiapuntua, eta hemendik aurrera zuk egin beste zerbait». Gainera, ez zuten horretan oinarritzerik nahi, baizik eta audioa nahi izanez gero erabili eta liburuan beste gauza batzuk jasotzea.

Nola gurutzatzen dira dantza eta historia edo politika?

Dantza politikoa da gorputza politikoa den neurrian; dantzak oso ondo islatzen du politikoa den hori. Alamedako dantzaldira 15etik 18 urtera arteko gazteak joaten ziren; nire aitona, adibidez. Dantzaldian gertatzen zenak oso ondo islatzen du garaia, gune sozial bat zelako, eta soziala halabeharrez politikoarekin lotuta doalako. Zer kanta dantzatzen zituzten edo dantza batzuek zer sona txarra zuten ikusiz, testuinguru konkretu bat azaleratzen da.

Dantza jakin batzuk gaizki ikusiak zeuden, debekuak egon ziren...

Bai, balsa, adibidez, debekatuta egon zen. Dantzaldia desioarekin lotuta zegoen, ligatzera joaten ziren hara, eta elizak, moralak... eragina zuten. Debekuaren gaia oso iradokitzailea da. Adibidez, atal bat Sabino Aranari eskaini diot, esanez, «Sabino, ez dakizu zer galdu zenuen!», edo txistulari bati sekulako isuna jarri ziotela ere jaso dut, bat-batean abestien ordena aldatu eta lotuan dantzatzen zen kanta bat jotzeagatik.

Anekdotaren batek harritu zaitu?

Konturatu naiz hasi baino lehenago erromantizatua neukala dantzaldia, horretan pentsatzean burura etortzen zitzaizkidalako filmetako festak. Kostatu zitzaidan ulertzea bertan oso jende gaztea zegoela, nerabeen elkartze bat zela. Lehen ere mozkortzen ziren, tarteka borrokak egoten zirela esaten dit txantxetan aitonak...

Azken batean, memoria ariketa bat izan da, atzera begiratze bat, baina ez nuen nahi zerbait nostalgikoa izaterik. Ez zaizkit gustatzen lehengo garaiak hobeak zirela dioten esaldiak. Horregatik, lehengoaz gain, orain dantza zer den eta nola bizi dugun ere islatu nahi izan dut.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

«Ondo gozatzea dagokigu, pribilegiatu batzuk baikara»

Unai Etxenausia

Txikien eguna ospatuko dute gaur Gasteizen. Berganzo eta Ferrera arduratuko dira aurten Edurne eta Zeledon Txiki antzezteaz. Andre Maria Zuriaren plazan izango da jaitsiera.
Arana Goiriren eskultura, Bilboko Albia lorategian. ©ZALDI ERO

«Bizkaia foral eta euskaldun bat baina arrazaz maketo, nardagarria izango litzateke»

Miel A. Elustondo

«Haren argibidez ni jabetu / enegan bazela norbait atxilotu. / Orduan jaitsi nauzu leizera; nork gure muinean dugun itzalera». Xabier Lizardi dugu, Sabino Arana Goiriren argibideei aitortza eginez. Beti guztion eskura Bilbon dela jakin dugularik, haraxe joan gatzaizkio galdezka, Albiako lorategietara. Gogoetagai ibili zituenetako batzuez jardun digu euskotar euskaldunak.
Zerua izarrez beteta Iruñeko Planetarioan, 2022ko pertseiden prentsaurrekoan. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Zeruko ikuskizunik ederrena

Ane Etxandi

Iruñeko Planetarioak irteera bat antolatu du abuztuaren 12an izar iheskorrak ikusteko; aurten Erronkariko bailaran izanen dira. Film berri bat aurkeztu dute, argi kutsaduraren ingurukoa.
Miren Urbieta-Vega soprano donostiarra kantuan ariko da. ©MICHAL NOVAC

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Ane Insausti Barandiaran

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...