LARREPETIT

Erritualak

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2019ko maiatzak 8

Epe laburrean hurbilean egokitu zaizkit hileta bat eta ezkontza bat. Julio Soto Nafarroako bertsolari txapeldunak bere azken finaleko agurrean erran bezala, bere min eta bere poz, horrelakoxea baita bizitzea. Batzuetan norbait sortzea dakarrena, bertzeetan norbait hiltzea. Eta guziari ahal bezala aurre egin behar: ederra eta konplikatua aldi berean.

Ez hotz eta ez dramatiko jarri gabe, zer pentsatua eman dit bataren zein bertzearen zeremonietan erreparatzeak. Bataren zein bertzearen ezaugarriak norbere buruarentzat beharbada nahi ez izanagatik, ekitaldien garrantziak harrapatu bainau bi kasuetan.

Erritualak beharrezkoak baititu gizakiak. Eta ez baitira, hitzak gehienei oihartzun hori ekartzen dien arren, bertze garai eta herrialde batzuetako kontuak. Erritual batzuek ematen digute aukera bizitzako egoera batetik bertzera pasatzeko, eta igarobide hori gozoago, eramanerrazago, kontzienteago egiteko. Bertze batzuek, berriz, balio dute familiak, herriak, komunitateak elkartzeko.

Era berean gizarteko arauak erreproduzitu eta indartzen dituzte erritualek, ordea. Nabarmena da, erraterako, horietako anitzetan Elizak, genero sistemak, espainiar zein frantses kulturak, kapitalismoak edota heteroarauak duten presentzia. Eta, urrunegi joan gabe, hortxe ditugu gure herrietako bestak, santuz, mezaz eta dantza zein ospakizun sexu-baztertzailez hornituak. Baditugu apika bertze batzuk gureagoak, herritik sortuak edo iraunarazi eta gure balioetara eraldatuak: direla zenbait lekutako inauteriak, herri bazkariak edota askotariko ekitaldi politikoak.

Nago, ordea, batzuetan ez ote garen gelditzen hankamotz edo esku hutsik, ustekabean gertakizun bat jazo, eta hari kolektiboki nola aurre egin ez dakigunean. Uste baitut gehienetan argi dugula zer ez dugun nahi, baina ez dugula tarterik hartzen zer eta nolakoak nahi ditugun erabakitzeko.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Salvador Illa Espainiako Osasun ministroa, atzoko agerraldian. ©CHEMA MOYA / EFE

Jaurlaritzak osasun larrialdia ezarriko du astelehenetik aurrera

Irati Urdalleta Lete - Olatz Esteban Ezkati

Tapia eta Murga sailburuek gaurko agerraldian emango dituzte xehetasunak. Madrilek hartu ditu lehen neurriak, egoera epidemiologikoak okerrera egin duela eta: tabernek 01:00ean itxi beharko dute, eta gauerditik aurrera ezingo da bezero gehiagorik sartu. Kalean erretzea ere debekatuta egongo da, bi metroko tartea bermatu ezin bada.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Martxoko egun zailenetan PCRak orain bezala eginda, 6.000 kasu izango genituen»

Maite Asensio Lozano

Pandemiaren jarraipena egiten ari den lantaldeari esker COVID-19aren transmisioa moteldu egin dela uste du Ignacio Garitano epidemiologoak. Bigarren olatua iritsi dela berretsi du, baina orain askoz positibo gehiago detektatzen direla nabarmendu du.

Bilboko Zorrozgoiti zahar etxeko egoiliar bat, atzo. ©MIGUEL TOÑA / EFE

Etsipena, beldurra eta nekea zahar etxeetan

Aloña Beraza Peña

Zahar etxeetako kutsatzeek gorakada nabarmena izan dute azken asteetan, eta langileak beldur dira ez ote diren itzuliko gaitzaren lehenengo olatuko egoerara. Egoiliarren artean ere kezka da nagusi.

Jendea paseoan Donostiako alde zaharreko kaleetan, atzo. ©Juan Carlos Ruiz/FOKU

618 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Bizkaian behera egin dute kasuek; Araban, Gipuzkoan eta Nafarroan, aldiz, igo egin dira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna