Albistea entzun

Bidezko kalkuluen bila

Lanaldi partzialean aritutako 50 emakumek baino gehiagok eskatu dute pentsioak berrikusteko. LAB sindikatua auzitara jotzeko prest dago
Berrikuspen eskaera atzo egin zuten emakumeak, Gizarte Segurantzak Bilboko Kale Nagusian duen egoitzan.
Berrikuspen eskaera atzo egin zuten emakumeak, Gizarte Segurantzak Bilboko Kale Nagusian duen egoitzan. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Imanol Magro Eizmendi -

2019ko azaroak 22 - Bilbo

Lanaldi partzialean aritutako 50 emakumek baino gehiagok euren pentsioa berrikusteko eskatu dute dagoeneko, eta atzo beste hogei inguruk eman zuten pausoa Gizarte Segurantzak Bilboko Kale Nagusian duen bulegoan. LAB sindikatuak duela hilabete hasitako ekinbidearen beste pauso bat izan zen. «Jendaurrean egin nahi izan dugu, egoera berean dauden beste emakume batzuk pausoa ematera anima daitezen», azaldu zuen Zaloa Ibeas De la Cruz sindikatuko emakume arloko arduradunak. Sindikatuak ezagutzen duen kasu kopurua da, eskaerak banaka egin behar baitira, eta horrek tramitea, zein zenbaketa, zailagoa egiten du.

Espainiako Auzitegi Konstituzionalak lanaldi partzialeko pentsioak kalkulatzeko aurreko modua baliogabetu zuen iragan uztailean, Europako Batasuneko Justizia Auzitegiak ohartarazi ziolako sistemak «zeharkako sexu diskriminazioa» eragiten zuela. Izan ere, lanaldi partziala duten langileen gehiengo handia emakumezkoak dira; Euskal Herrian, esaterako, %80tik gora dira.

Horiek horrela, Gizarte Segurantzaren Arau Orokorraren artikulu bat aldatzera behartu zuen auzitegiak. Hain zuzen, lanaldi partzialeko langileen erretiro pentsioa kalkulatzeko formulan erabiltzen den koefiziente bat ezabatu zuen.

«Emakume hauek lan eginiko egun bakoitza, egun kotizatu gisa aitortua izateko eskatzen dugu», horrela laburbildu zuen eskaera Ibeas de la Cruzek. «Pentsio miserableez ari gara, eta irizpide hauekin are pobreagoak dira. Kasu batzuetan pentsio hori ere ukatu egin izan zaie». Ez dute lan erraza, Auzitegi Konstituzionalak zehaztu zuelako neurriak ez duela izango atzerako eraginik. Sindikatuan badakite hori, baina eskaeren erantzunak iristen hasi hala, eta, ezezkoak balira, auzitara joateko prest daude.

Kalkulua egiteko modu berria 2019ko abuztuaren 12tik aurrerako kotizazioetan aplikatuko da, eta LABek salatu du horretan ere berandu dabilela Gizarte Segurantza. «Lege hori idazteko epea luzatzen ari da, eta horrek diskriminazioa luzatu egiten du». Pentsio arruntetan data horretatik aurrera aplikatuko da. Ezgaitasun pentsioetan, aldiz, ez da araua aplikatuko.

Zer aldatu da?

Lege aldaketarekin, lanaldi partzialeko langileen pentsioak lanaldi osokoaren ekuazio berarekin kalkulatuko dira. Pentsioa kalkulatzen da langilearen lan bizitzaren azken 22 urteetako kotizazio oinarrietatik abiatuta —2020an 23 urteko kotizazioak aintzat hartuko dira, eta 2022tik aurrera, 25 urte—. Kopuru hori lortuta, Gizarte Segurantzak kotizatutako denbora aztertzen du, langileari horren zein batezbesteko dagokion ikusteko: zenbat eta urte gehiago kotizatu, gero eta batezbestekoa handiagoa dagokio, eta, ondorioz, pentsio handiagoa.

Lanaldi partzialeko pentsioaren kalkuluaren aldaketak denboraren aldagaiari eragiten dio. Izan ere, ebazpena indarrean sartu arte, lanaldiko orduen araberako koefiziente negatibo bat aplikatzen zitzaien, denbora murriztuz. Alegia, lanaldi partzialean eginiko egunak eta lanaldi osokoak ez ziren berdin zenbatzen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Nafarroako UGTren 12. kongresua, 2021ean. ©Jesus Diges / EFE

UGTk irabazi ditu Nafarroako 2022ko hauteskunde sindikalak, ia %25eko ordezkaritza lortuta

Iñaut Matauko Rada

CCOO eta UGT dira hurrenak, %24 eta %23ko ordezka eskuratuta, hurrenez hurren. LAB %17tik gora geratu da.

Mondragon korporazioaren egoitza nagusia, Arrasaten. ©Mondragon Taldea

Mondragonen industria arloa %15 handitu zen iaz, Ulma eta Orona kontuan hartu gabe

Imanol Magro Eizmendi

Taldearen industria arloak 4.800 milioi euroko fakturazioa izan zuen, ekipamenduei eta makina-erremintari esker batez ere. «Egoera onean gaude», laburbildu du Uzinek.

LABen elkarretaratzea Donostian, lan ikuskaritzak salatutako tabernaren aurrean ©Gotzon Aranburu (Foku)

Ostalaritzako «lan esplotazioa» salatu du LABek

Berria

Sindikatuak elkarretaratze bat egingo du Donostian atxilotutako enpresaburuen jatetxe baten aurrean.

 ©Joxean Apeztegia

Nafarroako ekonomia %4,3 hazi zen 2022. urtean

Iker Aranburu

Kontsumoak bultzatuta, barne produktu gordinak gora egin du berriro urteko azken hiruhilekoan, %0,8 hain zuzen ere. Elma Saiz Ekonomia kontseilariak baztertu egin du atzeraldia, baina 2023 hasiera motela espero du.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...