EKOGRAFIAK

Kamioilariak errepidean

Juan Luis Zabala -

2020ko azaroak 20

Bederatzi urte dira Txalaparta argitaletxeak Telezailak liburua argitaratu zuenetik. Katixa Agirre, Irati Jimenez, Goizalde Landabaso, Harkaitz Cano eta Xabier Mendiguren Elizegik telesailei buruz idatzitako testuak biltzen ditu liburuak, Mikel Sotoren hitzaurre batekin. Liburua argitaratu zenerako, telesailak hasiak ziren ordura arte zinemarenak ziren lurraldeak konkistatzen, eta harrezkero horretan jarraitu dute etengabe.

Telesailen gorakada eta birkokatze horren aurretik, telesailen atal bakoitzak istorio independentea kontatu ohi zuen, hasi eta buka, nahiz eta pertsonaiak berberak edo bertsuak izan atal guztietan. Orain, telesailak hainbat ataletan zatitutako film luzeak dira kasu askotan, istorio nagusi bakarrekoak. Horrez gain, inbertsioan, anbizioan, kalitatean, promozioan eta ospean gora egin dute telesailek azken urteotan.

Baina 1960ko hamarkadan jaiotakook nekez ahaztuko ditugun telesail eder askoak ikusteko aukera izan genuen 1970eko hamarkadan. Alderdi askotan oso oso antzekoak ziren bi dauzkat bereziki gogoan: Los camioneros (TVE, 1973-74) eta Movin'on (AEBetan, NBC, 1974-1976; Espainian eta Hego Euskal Herrian, En ruta, TVE, 1974-1976).

Merezi du oraindik ere tarteka-marteka telesail horien atal bat edo beste berrikustea Interneten (Los camioneros doan, Movin'on ordainduta). Batari begira, Francoren azken urteetako Espainian zehar —Hego Euskal Herria barne— bidaiatzen du ikusleak, besteari begira garai bereko AEBak zeharkatzen ditu, Pegaso baten eta Kenworth baten leihatilatik hurrenez hurren, kamioi baten kabinaren alturatik eta patxadatik. Bereziki gomendagarria da Los camioneros telesailaren La izquierda de un campeón solitario, garai hartako Bilbo grisaren eta euritsuaren erretratu fidela.

Gaur egun baino askoz gutxiago bidaiatzen zuen jendeak 1970eko hamarkadan, eta kamioilariek inbidia eta mirespena sortzen zuten hara eta hona zebiltzalako etengabe. Ez litzateke harritzekoa izango orain, pandemiaren ondorioz geure oilo-lurretik ezin irtenda gaudela, berriro ere inbidia eta mirespena sortzea. Mirespena inbidia baino gehiago, gaur egungo kamioilarien bizimodua ez baita, aurrerapen teknologikoei esker hala behar bazuen ere, duela 40 edo 45 urtekoena baino askoz erosoagoa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Emakume askea da Ferrer»

Jakes Goikoetxea

Tren bidaia bat, eta Esther Ferrer artista eta laguna bidaide. Performance bat, iragana eta oraina lotzeko hari. Emaitza: dokumental bat, oraindik askorentzat ezezaguna den artista bati buruz.
 ©BOB EDME / BERRIA

Euskal tearen tenorea

Ainize Madariaga

Euskal Herriko lehen te landa ezarri du martxan Mikel Esclamadonek Uztaritzen. Oraino gazteak badira ere, hostoak bildu ahala emendatuko zaie emankortasuna eta ahalbidetuko diote bere ametsa: ofizio bilakatzea. Jatorrizko kultura Asiakoa bada ere, euskal tea sortzeko xedea du.
 ©JULIO VERGNE

«Aurrekaririk gabeko ikerketa bat egin ahal izan dugu»

Urtzi Urkizu

HBOk Pablo Ibarren auziaren inguruko dokumental saio bat estreinatuko du bihar. 2.000 orduko grabaketak sei ordutan laburbildu dituzte Figueredok eta haren taldeak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.