Albistea entzun

Dakar rallyaren kalte ezkutuak

Handiak dira Dakar rallyko moto, 'quad', auto eta kamioiek zeharkatzen dituzten inguruetan eragiten dituzten kalteak. Hala ere, isilpean geratu ohi dira, onura ekonomikoen izenean.
Dakar rallyko auto bat Uyuningo gatzaga zeharkatzen.
Dakar rallyko auto bat Uyuningo gatzaga zeharkatzen. JOANES ETXEBARRIA Tamaina handiagoan ikusi

Joanes Etxebarria -

2016ko urtarrilak 13

Txileko Nasca lerro famatuak Dakarren ondorioz andeatuak izan ziren, baina 2016an Txilek ez parte hartzeko arrazoia oso bestelakoa izan zen, 2014ko lurrikarek eta 2015eko euriteek eragin kalteak konpontzeko lasterketarako zeukan aurrekontua baliatzea deliberatu baitzuen gobernuak. Peruk, berriz, aurtengo ekitaldiaren abiapuntu behar zuenak, El Niño efektuaren ondorioz aurreikusten ziren kalteei aurre egiteko aurreztu zuen Dakarri hitzeman dirutza. Bolivian, berriz, hirugarren rallyak Evo Moralesen herria zeharkatu berri duenean, oraindik ere gobernuak ez du ikerketarik ezagutarazi aitzineko bi lasterketek eraginiko kalteez. Ahots gutxi badira ere, haatik, Dakarrek ingurumenean eragiten dituen kalteak salatzen dituzte batzuek.

Argentinako Ingurumenaren Defentsarako Fundazioak (Funam), berriz, 2016. urte hasiera honetan, auzibidea ireki du Dakar rallyaren antolatzaileen eta herriko hainbat goi kargudunen kontra. 2016ko lasterketaren ibilbidea nolanahi onartu litzatekeela argudiatu du Funamek: «Funtzionarioek ASO —Dakar antolatzen duen enpresa— enpresaren idazkari gisa jokatzen dute, gaizki egindako ikerketak onartzen dituztelako». Salatu dituzten pertsonen artean daude Argentinako Ingurumen idazkaria, Cordoba probintziako Ingurumen idazkaria, Turismo ministroa eta aurreko agintaldian postu bera zuena, eta lasterketako zuzendari Etienne Lavigne.

Urtarrilaren 4an aurkeztu zuten salaketa Cordobako Epaitegi Federalean, baina ez soilik lasterketak eskualdean eragin ditzakeen kalte ekologikoengatik, Raul Montenegro fundazioko zuzendariaren erranetan: «Cordoban legez kanpo onartu delako lasterketa, baita beste eskualdeetan eta nazio osoan ere, legeari muzin egin eta gaizki egindako ikerketak onartu direlako». Fundazioak dio, halaber, ofizialki oraindik onartu gabe zenean Frantzian eta Argentinan 2016ko ibilbidearen aurkezpen ofiziala egin zuela ASOk. Arrazoi ekologikoek motibatu salaketa penalaz gain, Funamek antolatzaileei eskatu die herritarrei aurretik jakinaraztea ibilbidea eta ordutegiak, haien segurtasuna bermatu ahal izateko.

Salaketa plazaratzearekin batera, ingurumenaren alde ari den fundazioak jakinarazi du 2014an Ekuador etorri zitzaiela, Txile eta Peruko elkarteengana bezala, Dakarrek ingurumenean dituen kalteen berri ukateko. Kontsulta horien ondorioz, Ekuadorrek rallya hartzeko ezezkoa eman zion ASOri.

Zeharkatzen dituen eremu babestuak eta flora eta fauna aberatsa kontuan harturik, Dakarren kontrako salaketa gutxi plazaratzen dira, Funam eta zientzialari batzuk salbuespena izanik. Ekartzen dituen onura ekonomikoak dira komunikazio bide Hego Amerikan lasterketa egitea defendatzeko. Ama Lurraren Legea bermatu zuen Evo Moralesek berak alde horretatik egin ditu komunikazio gehienak, Boliviaren sustapen turistikoa aipatzearekin batean.

Alta, 2014ko rallya aurkeztu zelarik —Bolivia zeharkatu zuen lehena—, Eremu Babestuen Munduko Batzordeko Norberto Ovandok ohartarazi zuen gisa horretako lasterketek begi bistako kalteak eragiten dituela iragaten diren guneetan. Honela zehaztu zuen: «Basa edo etxe abereak lehertuak dira, erreprodukzio guneetan gazteenak galtzen dira, eta zeharkako kalteak izaten dira lurrean, urean eta landareetan».

2014koaren aurreko lasterketek ere biharamun gaitzak ukan zituzten ingurumenaren babesean ari diren hainbat erakunderentzat. Unescoko hainbat zientzialari arranguratuak agertu ziren Peru, Argentina eta Txileko basamortuak zeharkatu zituen lasterketarekin. Unescoko Latinoamerika eta Karibeko Munduko Ondarearen saileko Nuria Sanz buruzagia arrangura horren bozeramaile izan zen. Peru, Txile, Argentina eta beste guneetako ekosistema eta lurralde arkeologiko zoragarrietan ukan ditzakeen «eragin oso ezkorrak» aipatu zituen. Peruko basamortua zeharkatu zuen 2012ko Dakarrek, eta orduan Limako Museo Paleontologikoko zuzendariak, Meyer Honningerrek, ez zuen saihesbiderik hartu kritikak egiterakoan: «Basamortu hori miseria bat eginda uzten ari dira».

Duela egun batzuk Funamek egindako eskaera bera egin zuen Ovandok 2014an: «Gobernuek behar lituzkete lasterketak ingurumenean dituen eraginak serioski ikertu, lekuko unibertsitate nazionalei, gobernuz kanpoko erakundeei eta zientzia ezagutza duten profesionalei ikerketak eginaraziz. Horrek saihestuko lituzke rally honek eragiten dituen behin betiko galerak».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Manuel Neuer Alemaniako selekzioko atezain eta kapitaina, ostadar koloreko besokoarekin, larunbatean, Portugalen aurkako partidan. ©Philipp Guelland / POOL / EFE

Munich LGTBIfobiaren aurkako aldarri bihurtuko da asteazkenean

Edu Lartzanguren

UEFAk baimena eman dio Alemaniako kapitainari ostadarraren besokoa eramateko, eta estadioa ere LGTBI banderaren koloreekin argiztatu nahi dute Hungaria eta Alemaniaren arteko partidarako.

Jon Rahm, atzo, txapelketa irabazi ostean. ©EFE

Jon Rahmek irabazi egin du AEBetako Irekia

Ainara Arratibel Gascon

Duela aste batzuk Memorialetik erretiratu egin behar izan zuen, COVID-19arekin kutsatu zelako, baina gogor bueltatu da orain Barrikako golf jokalaria.

Chimy Avila, eztabaida sortu duen kamiseta soinean duela. ©BERRIA

Chimy Avilak haserrea piztu du Voxen kamiseta bat janzteagatik

Paulo Ostolaza

Osasunako aurrelariak barkamena eskatu du: «Hanka sartu dut. Ez dakit asko politikaz, ez zait interesatzen. Ez zen nire asmoa inor haserraraztea, eta barkamena eskatu nahi dut», idatzi zuen sareetan.

Rezusta, Altuna eta Artola, gaur, Bizkaia pilotalekuan. ©Monika del Valle / Foku

Altuna III.a, buruz buruko txapeldun bigarren aldiz

Jon Eskudero

Perfekziotik gertu jokatuta, Jokin Altunak 22 eta 5 irabazi dio Beñat Rezustari. Magiaz gain, gatza eta sendotasuna eman dizkio bere jokoari, eta, 25 urterekin, bigarren aldiz jantzi du txapel preziatua.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna