Albistea entzun

BAKARRIZKETA

'Hemls-Burton legea' indarrean sartu zela 25 urte dira asteon

BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Xabier Martin -

2021eko martxoak 14

1. Zein da Kubarentzat kalte historikoa ekarri duen abizen bikoitz horren jatorria? AEBetako senatari biri erreparatzen die, Jesse Helms errepublikanoari eta Dan Burton demokratari. Berez, Askatasunaren Legea da Kubaren enbargoan beste maila bat igo zuen neurria, baina legea sustatu zuten senatari bien izenak geratu dira historiarako.

2. Eta zergatik ari gara hau gogoratzen orain? Bill Clinton presidenteak Helms-Burton legea sinatu zuela 25 urte bete direlako, ostiralean, eta Kuban ondo gogoan dutelako urteurren hori. Miguel Diez-Canel presidenteak Kubako gobernu iraultzailearen ikuspegia gogoratu du asteon: «Legearen kontrako munstro bat da, kolonia izatera itzuli nahi gaituena, esklabo izatera. Inboluzio bat historian».

3. Hainbesterako al da uharteari egin dion kaltea? Habanak berak kalkulatu du enbargoak, indarrean denetik, zenbateko kalte ekonomikoa eragin dion, ez bakarrik Helms-Burton legeak. Habanak dio 2019. eta 2020. urteen artean 5.000 milioi dolarretik gorako kaltea ekarri diola: 4.183 milioi euro gutxi gorabehera. Baina kontuan hartu behar da Helms-Burtonen aurretik indarrean zegoela enbargoa bera, 1962. urtean John F. Kennedyk onartu zuenetik, eta Habanak kopuru bat finkatu du ordutik Kubak jasotako kalte ekonomikoa zehazteko: 144.413 milioi dolar (120.807 milioi euro).

4. Zer dio Helms-Burton legeak? Lau ardatz ditu, eta denak helburu bera lortzeko pentsatuak. Labur esanda, Kubarekin harreman komertzialak izateko debekua ezartzen die AEBetako enpresei, eta AEBetan negozioak egiten dituzten atzerriko enpresek ere arazoak izan ditzakete Karibeko uhartean negozioak egiten badituzte. 1962an indarrean jarri zuten enbargoari lege egitura ematen dio, alegia, betiere Kuban sistema aldaketa bat gerta dadin. 1959an, iraultzak garaitu zuenetik, Alderdi Komunistak gobernatu du han, Fidel Castro zenaren (1926-2016) gidaritzapean urte gehien-gehienetan.

5. Baina, legeak lege, Habanak eta Washingtonek harremanak onbideratzeko aroak ere izan dira, ezta? Batez ere Barack Obama presidentearekin (2009-2017). Kubako Desizozte gisa (Cuban Thaw) ezagutu zen prozesua 2014an abiatu zen, eta Barack Obama Kuban bisita ofiziala egindako AEBetako lehen presidentea bihurtu zen 2016an. Urtebete geroago bukatu zen aro hori, Donald Trump Etxe Zurira iritsi zenean.

6. Zer egin zuen eskuin muturreko agintariak? AEBak eta Kuba lotzen zituzten hegaldi ia guztiak debekatu zituen, eta, Kubaren aurkako bere politika inorena baino gogorragoa zela garbi uzteko, beste maila batera igo zuen Helms-Burton legea. 1996an jasotako lau ataletatik bi indarrean sartu gabe geratu ziren, eta Trumpek indarrean jarri zituen biak. Haien arabera, estatubatuarrek eskubidea dute auzitara jotzeko edozein enpresaren aurka, bereak edo beren familiarenak izandako jabetza kubatarrekin negozioak eginez gero. Beraz 1959. urtean Kubako gobernu iraultzaileak konfiskatutako jabetzei erreparatzen diete atal horiek.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Azken asteetan istiluak izan dira Belfasten. ©MARK MARLOW / EFE
Sestaoko manifestazioarekin bat egin dute 60 talde inguruk. ©EH BILDU

«Enplegu eta bizitza duinen alde» manifestazioa egin dute Sestaon

Berria

Enplegu galera Ezkerraldea astintzen ari da berriro, eta dozenaka elkarte, sindikatu eta langile batzordek bat egin dute manifestazioan. Tartean, Tubacex, ITP eta Petronorreko langileak izan dira, besteak beste.

Tentsio uneak izan ziren Ertzaintzak batzordeko kideei legebiltzarrera sartzea galarazi zienean, eta oldartu egin zitzaien gero langileei. ©ANDONI LUBAKI / FOKU

«Borrokan jarraituko dugu»

Aitor Biain

Tubacexeko langileek Eusko Legebiltzarrera eraman dute kaleratzeen aurkako protesta, enpresak kaleratzeak egin eta biharamunean. Batzuek Amurriotik oinez egin dute bidea, ia bi eguneko ibilaldian, eta beste ehunka Gasteizen batu zaizkie. Ertzaintza gogor oldartu zaie, eta tentsio uneak izan dira.

Osasun arloan kontratatutako hamar langiletik zazpi erizain eta erizain laguntzaileak izan dira. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Nafarroak 253 milioi gastatu ditu orain arte izurriari aurre egiteko

Joxerra Senar

Nafarroako Kontuen Ganberak ondorioztatu du pandemian «arrazoizko gestioa» egin dela. 6.800 kontratazio egin dira, eta klinika pribatuek 8,6 milioi euroko faktura utzi dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna