Albistea entzun

GEURE KONTU

'Italexit': lira jotzen duen mamu hori

Euro txanponak, Italiako irudiekin.
Euro txanponak, Italiako irudiekin. EBZ Tamaina handiagoan ikusi

Jon Fernandez -

2019ko ekainak 16

Bidean da, oraingoan badirudi baietz, Erromaren eta Bruselaren arteko buruz buruko talka: Europako Batzordeak martxan jarri du Italia gehiegizko zor publikoagatik zigortzeko prozedura. Zor publiko handienetan bigarrena dauka, BPGaren %132koa —Greziak baino ez dauka handiagoa: BPGaren %181—, eta batzordeak 3.500 milioi euroko isuna jar diezaioke zorra txikitzeko neurririk ez hartzeagatik. Legaren eta M5Sren koalizio gobernua isuna jasotzear egon zen azaroan ere, baina barkatu egin zioten, amore eman zuelako eta 2019rako aurrekontuetan murrizketa batzuk egin zituelako. Oraingoan, aldiz, desafio egin dio EBri, zorra pagatzeko euroaren ordezko diru bat sortzeko proposamenarekin.

Haren izena inork ahoskatu ez badu ere, italexit-aren mamua berriro hasi da pasieran Europako Batzordearen korridoreetan, lira jotzen.

Legak eta M5Sk ez dute bueltatu nahi dibisa zaharrera, lira italiarrera. Euroarekin hautsi barik, dibisa paralelo antzeko bat sortu nahi dute zor publikoaren hartzekodunei ordaintzeko —estatuaren hornitzaileei, azken batean—. Mini-BOT izena jarri diote sortu nahi duten ordainketa molde berriari, italierazko Buoni Ordinari del Tesoro-tik sortuta: Altxorraren Bonu Arrunt txikiak, berbaz berba. Funtsean, estatuak jaulkitako mini-bonuak izango lirateke.

Balio txikia izango lukete mini-BOTek, 5 eta 100 euro artekoa, eta erabili ahalko lirateke salerosketa arruntak egiteko estatuak kontrolatzen dituen negozioetan: besteak beste, treneko txartelak erosteko eta ENIko gasolindegietan erregaia ordaintzeko.

Ihesbide burutsua ala galbidea

Proposamena entzun ere ez dute egin nahi EBn: Mario Draghi italiarrak, EBZren pulpitutik, legez kanpokotzat jo du. Eta Italiako Gobernuan bertan aldeko eta kontrako sutsuak dauzka diru berriak. Guelfoen eta Gibelinoen azken bertsioa.

Claudio Borghi da mini-BOTaren defendatzailerik sutsuena; Legaren ekonomia aholkularia da, eta Italiako Diputatuen Ganberako Aurrekontuen batzordeburua. Hark sustatuta eskatu dio Diputatuen Ganberak gobernuari diru alternatiboa sortzeko. Baina Giuseppe Conte lehen ministroak eta Giovanni Tria Finantza ministroak atea itxi diote, «legez kanpokoa eta alferrekoa» delako. Gobernuak eztabaidatu ere ez ei du egingo gaiaz.

Diru alternatiboarena maisu jokaldi bat izan daiteke, edo eurogunea hausteko atzeko atea, nork eta nondik begiratu.

Italiako ekonomista batzuek uste dute ihesbide burutsu bat litzatekeela, euroguneak bazkideei kendutako tresna bat erabiltzeko balio dezakeelako, zeharka bada ere: diruaren balioa debaluatuz —mini-BOTa euroa baino merkeagoa litzateke— lehiakortasuna irabaztea zorpetzeari eta motelaldi ekonomikoari aurre egiteko.

Beste batzuek esaten dute ezinezkoa dela eurogunea hautsi barik beste diru bat sortzea eta hura debaluatzea. Nahi gabeko italexit baten arriskuaz ohartarazi dute. Uste dute, Erromako gobernuak eurotik irten nahi ez arren, dibisa berriaren aukerak letaginak zorrozten jar ditzakeela merkatuak. Izua zabalduz gero, arrisku saria igo daiteke —ari da—, eta gobernuaren likidezia kolokan jarri, eta banka ahula estualdian jarri. Horrenbestera iritsiz gero, nahi gabe, EBri erreskatea eskatu ala benetan eurotik irten erabaki beharrez egongo litzateke Erroma. Baina, oraingoz, mamu baten lira hotsak baino ez dira.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Javier Remirez Nafarroako Gobernuko presidenteorde lehena, parlamentuan ©Jesus Diges / Efe

Nafarroan, Madrilek ez du oztopatuko 3.627 enplegu publiko egonkortzea

Joxerra Senar

Espainiako Gobernuak ez dio foru legeari errekurtsorik jarriko Auzitegi Konstituzionalean, eta uztailean Nafarroako Parlamentuak onartutako legea «bere osotasunean» sartuko da indarrean

Txik Txak garrai sareko autobus bat, Baionan, artxiboko irudian. ©Guillaume Fauveau

Ipar Euskal Herriko garraio zerbitzuko langileak greban sartu dira

Garazi Aduriz - Oihana Teyseyre Koskarat

Txik Txak garraio sareko langileek grebari ekin diote goizean. Salatzen dute egunean hamalau orduko lan txandak dituztela langile eskasiaren ondorioz.

LIDLeko langileak, greban. ©ELA Sidikatua

Bertan behera utzi dituzte Lidl eta BM supermerkatuetako grebak

Iñaut Matauko Rada

Langraiz Okako (Araba) Lidlen bloke logistikoan hitzarmen berria adostu dute, eta soldaten %20ko igoera lortu. BMn gaur ziren greba hastekoak, baina asteburuan lortutako «aurrerapenen» ostean, deialdia utzi dute.

Mondragon korporazioaren, Laboral Kutxaren eta Ikerlanen egoitzak, Arrasaten. ©MONDRAGON

Ulma eta Orona, Arrasatetik urrutiratzen

Aitor Biain

Mondragonetik atera, eta korporazioarekin harreman eredu berri bat izateko proposamena egin dute Ulmak eta Oronak. Ereduen talkak eragin du bide propioa abiatu nahi izatea. Abenduaren 16an erabakiko dute bazkideek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...