Zientzia. ARGI ALDIAN

Ez da nahikoa

Marta Olazabal - BC3 Basque Centre for Climate Changeko ikertzailea

2021eko urtarrilak 8

Orain inor ez da harritzen esaten dugunean klima aldaketa dela gizateriak aurre egin behar dion mehatxu handietako bat. Ez da berritasuna ere esatea klima aldaketa gaiztotu egingo dela, eta gaur egun ikusten ari garena berotegi gasen hamarkada askotako isurien ondorioa dela. Munduko milioika pertsona errefuxiatu klimatikoak dira jada. Bilioika eurokoak dira (eta izango dira) bero eta hotz boladek, elur ekaitzek, haizeteek, uholdeek, itsas mailaren igoerak, suteek eta lehorteek eragiten dituzten kalte ekonomikoak. Harrigarria da, ordea, hiri eta herriek gai honi ematen dioten garrantzi eskasa. Duela bi hamarkadatik hiriek planak dituzte berotegi gasak gutxitzeko: eraginkortasun energetikorako planen bidez eta energia berriztagarriak erabiliz garraio publikoan, uraren eta hondakinen kudeaketan, eta eraikuntzan. Hala ere, ikerketa berriek diote ez dela nahikoa. Horrela ez dugu lortuko munduko tenperaturaren igoera geratzea. Hiriak dira munduko isurien %70en erantzule, eta hirietan bizi da munduko populazioaren erdia baino gehiago (%80 herrialde garatuetan). Baina hiriak ez dira handinahiak izaten ari. Hiriguneetan pertsonak eta jarduerak biltzea abantaila eta desabantaila da aldi berean: abantaila, baliabideak banatzeko orduan eraginkorrago izateko aukera eskaintzen duelako; desabantaila, ordea, bertan ez baldin badago hirigintza eta kudeaketa iraunkor bat, ingurumena eta pertsonen osasuna errespetatuko dituena. Kasu gehienetan ez diete heltzen gaur egungo hiri ereduaren egiturazko arazoei eta arazo sistemikoei. Gauza errazak eta berehalakoak egiten dituzte. Horiez gain, ez dira nahikoak hiriek klima aldaketaren kolpeei egokitzeko prestatutako planak. Munduko milaka hiri —handiak eta txikiak— estrategiak prestatzen ari dira egokitzeko, baina politika horiek aztertuta, zalantzagarria da epe ertainean eta luzera begira izango duten eraginkortasuna. Ez diote eskaintzen, ez dirurik aurrekontuetan, ez baliabide teknikorik. Politika horietako asko gomendioak baino ez dira, eta premiaren eta interes partikularren esku uzten dute irizpide klimatikoak obra publikoetan eta inbertsio pribatuetan txertatzea. Arrisku klimatikoak neurtzeko orduan gutxitan hartzen dituzte aintzat bertako ezagutza eta gizarte memoria. Ez da neurtzen, ezta ere, hiriek hurrengo hamarkadetan zer-nolako aldaketa morfologikoak eta sozioekonomikoak izango dituzten, jakin ahal izateko etorkizunean zer-nolako kolpeak jasan beharko dituzten gure azpiegiturek eta gure populazio anitz, zaurgarri eta zaharkituak. Lan asko dago egiteko, bai etxeak eta espazio publikoak egokitzeko, bai hirigintza muturreko tenperaturetara, prezipitazio bortitzetara eta baliabide urritasunera egokitzeko ere. Beste aldera begiratzea arduragabekeria izugarria da jada.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©ANDONI CANELLADA / FOKU

«Handikeria anbizioa duenak asebete dezala kazetari hasi aurretik»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Kroniken kontrakronikekin, Merinok 'Lo que puedo contar' liburua ondu du, kontatu nahi bai baina premiek eta presek kamustu zizkiotenekin: 42 urteko eskarmentua, hainbat herrialde eta 'bacalao'-ren istorioa.
Euskal Sagardoa jatorri izeneko arduradunak eta sagardogileak, atzo, Donostian egindako aurkezpenean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Mahaira eta pitxerrera bueltan

Enekoitz Telleria Sarriegi

Otsailaren 5ean hasiko da ofizialki 2021eko sagardo denboraldia. Sagardo berria botila eta pitxer gardenetan zerbitzatuko dute mahaira; ez da zutik eta joan-etorrian txotx egiterik izango. Guztia atondu dute horrela, sagardotegiak segi dezan «sozializatzeko eta gustura egoteko leku bat» izaten.
Jorge Monje eta Barbara Rivas, <em>Altsasu</em> telesaileko aktoreak. ©ETB

Milioi bat herritarrek ikusi dute uneren batean 'Altsasu' TV3en

Urtzi Urkizu

Baleukok ekoitzitako fikzioaren lehen atalak %22,7ko ikusle kuota lortu zuen Katalunian

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna