«Emakume migratzaileak bortxatu egiten dituzte diru truke»

Verak iritzi dio sexu esplotaziorako giza trafikoa patriarkatuak, kapitalismoak eta kolonialismoak eragindakoaren ondorio dela. Turismoaren eta prostituzioaren artean harremana dagoela dio: «Beste aldera begiratu behar dugu ondo etortzen zaigulako?».

BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Jone Bastida Alzuru - Berriemaile berezia

2020ko abenduak 5

Sexu esplotaziorako giza trafikoko biktimei laguntza ematen aritzen da Begoña Vera Guanche (Tenerife, Espainia, 1975), Daniela Oblatas programaren bitartez. Azaldu du emakume migratzaileak talde zaurgarri bat direla.

Azken txostenen arabera, sexu esplotaziorako giza trafikoa Kanarietan areagotzen ari den fenomeno bat da. Hala da?

Prostituzio sistemarekin zerikusia duen guztian ez dugu datu fidagarririk. Arta ematen diegun horiekin bakarrik jaso ahal ditugu datuak. Gehiegi dago ezkutuan, eta gehiegi da kontrolatu ezin dena. Baina azken urte honetan, bai, izan dugu gehiagotze bat, ez bakarrik prostituzio sistema aldatu delako.

Izan ere, etengabe eraldatuz joaten den munstro handi bat da. Orduan, zuk pentsatzen duzunean kontrolatzen duzula, aldatu egiten da. Esaterako, orain dela gutxi arte, emakume asko Hego Amerikatik zetozen giza trafikoarekin lotuta; eta, beraz, hegazkinez. Gehiago kontrolatu ahal zen. Baina, berehala, sistema aldatzen hasi zen. Orduan, Kanarietara patera bidez ere heltzen hasi dira giza trafikoaren biktima diren emakumeak. Hala, bai, areagotu egin da.

Egoeraz kezkatuta zaudete?

Bai, oso. Gehienbat, galdera bat dagoelako egiten ez dena. Gaur [iragan asteazkena], emakume kazetarien kanpaina bat hasi dugu hemen, Kanarietan, dugun elkarte baten bidez. Eta nahi dena da emakumeez galdetzea. Ez ziren galdetzen ari. Arguineguineko portuko argazkiak ateratzen ziren, 2.000 pertsona baino gehiago. Baina guztiak gizonezkoak.

Patera bat iristen denean, esaten dizute, adibidez: hogei gizon, bost emakume eta lau adingabe. Haurrak zuzenean adingabeen zentrora doaz. Baina emakumeak non daude? Hasteko, ez da galdetzen. Eta galdetzen ez denez, arduradun politikoek ez dute erantzun beharrik. Galdera eginez gero, ea zer erantzuten diguten.

Emakumeak giza trafikoaren biktima badira eta salduta badaude, dagoeneko toki bat badute prostituzio etxeetan, pisuetan edo beste nonbait, askoz zailagoa da antzematea.

Tratulariek kontu handiagoa dute bidean gal ez daitezen, badutelako iristeko leku bat. Beraz, sareak ez puskatzeko arreta handiagoa jartzen dute.

Emakume migratzaileak bereziki zaurgarriak dira sexu esplotaziorako giza trafikoan?

Bai, noski. Zaurgarritasun bat dagoen tokian, errazagoa da harrapatzea. Egia da giza trafikoko biktimen artean Afrikako emakume migratzaileek pairatzen dutena ez duela beste inork pasatzen. Hego Amerikatik datozenak abioi batera igotzen dira, eta bidea orduak dira. Baina Afrikako emakume migratzaileen ibilbidea Nigerren arrotik badator, esaterako, urte eta erdikoa, bi urtekoa edota hiru urtekoa ere izan daiteke. Eta izugarria da bide horretan gertatzen dena; gizagabea, jasanezina, pairagaitza.

Indarkeria handia dago bidean.

Ikaragarria. Tratatzen ditugun emakume batzuek urte bateko edo bi urteko ibilbideak kontatzen dizkigute. Hamabost edo hamasei urte inguru dituztela irteten dira, Europara iritsitakoan hemezortzi betetzear izateko. Gero mailak egiten dituzte.

Adibidez, A kategoriakoak badira, nolabait esateko, hau da, emakume ederrak eta gazteak, pateraren erdialdean joaten dira, sufritzeko arrisku gutxiago izateko. Ez badira horren politak edo zaharragoak badira, berriz, muturretan doaz. Hori egiten da. Haiek kontatutako jazoerak dira. Haragiaz hitz egiten ari gara. Haragia dira tratularientzat.

«Ordaindu behar duten prezioaz» hitz egiten da.

Istorio bat kontatuko dizut. Ona baita jendeak istorio konkretuekin enpatizatzea. Emakume batek, Daniela programan dagoena, 15 urterekin abiatu, haren familiak salduta eta zer gertatzen den ondo jakin gabe, eta Italiara iritsi behar du. Nigeriatik irtenda. Orduan, hark kontatzen zuen, esaterako, bidean aldiro dirua eskatzen dutela.

Saldu egin zaituztenez eta tratularia helmugan zain dagoenez, dirua bidali behar izaten dute. Horrela negoziatzen da. Dirua amaitzen denean, bortxaketak hasten dira, horrekin ordaintzeko. Kontatzen zigun, beste neska bat jada birjina ez zenez, bera bortxatzeko esaten zuela.

Hori bidean. Eta gero, Libiara iritsitakoan, militarrek haremak dituzte. Militarrek berek etxeak dituzte kostan, eta hor aukeratzen dituzte gehien gustatzen zaizkienak; hilabete batzuk izan ohi dira. Harem batzuk dira: indarkeria guztiak jazotzen dira hor. Hoztasun honekin esaten dut, horrela delako.

Zertxobait aspertzen direnean, itzultzen dituzte, eta orduan bai, irteten dira.

Emakume migratzaileek zapalkuntza bikoitza jasaten dute?

Bikoitza, hirukoitza eta laukoitza. Zaurgarriak, pobreak, beltzak eta beste direlako. Dena dute. Askotan ez dakite nora datozen ere; beste batzuetan bai, baina ez zein izango den sufrituko duten indarkeria kopurua. Zorrak pagatu behar dituzte, mafiak jasan, Espainiako putazaleak pairatu...

Hasieran, asteko zazpi egunetan 24 ordu lan egiten dute egunero, gehienbat Afrikako emakumeek. Eta ez zait gustatzen lan egin terminoa. Esplotatuta daude. Bortxatu egiten dituzte diru truke.

Giza trafikoa ezkutuko indarkeria bat da?

Gero eta ikusgaiagoa dela esango nuke. Azken urteetan bistaratzen saiatzen ari gara.

Baina zaila da egoera. Prostituzioa egoteko, sexu esplotazioa egoteko eta giza salerosketa egoteko, putazaleek egon behar dute. Espainiak ditu Europako gehien; prostituzioa gehien kontsumitzen den tokia da. Arazoa gure gizonekin dugu, ez haiekin.

Kanariak «turismo sexualeko» toki gisa ere ezagutzen da.

Uste dut turismo gehien dagoen tokian prostituzio gehiago dagoela. Balear uharteetan, Kanarietan eta Levanten daude klub gehien. Bereziki leku horietan egiten dugu lan. Bestalde, Kanaria Handian beste gai bat ere badago. Turismo sexuala heterosexuala nahiz homosexuala da.

Beste alde batera begiratu behar dugu turismoa oso ondo etortzen zaigulako eta gure monolaborantza delako? Hori da egun dagoena, eta ikusi behar da zer dagoen atzean hau mantentzeko.

Gainera, biktimek prekaritatea jasaten dute, ezta?

Dena sufritzen dute: indarkeria psikologikoa, fisikoa, ekonomikoa, juridikoa, instituzionala, poliziala... Patriarkatuak sortu dituen guztiak.

Emakumeentzat bereziki zaila da migrazio ibilbidea burutzea?

Bai, gizonentzat baino askoz zailagoa. Hasteko, indarkeria sexuala patriarkatuak emakumeentzat erabiltzen duen kontrol arma bat delako, baita migrazio prozesuan dauden gizonezkoengandik ere. Ez dira tratulariak bakarrik.

Patriarkatuak, kapitalismoak eta kolonialismoak sortutako produktua da hau guztia.

Beharrezkoa da errealitate sozial honen analisia egitea?

Bai. Ez badugu analisirik egiten, normalizatzen eta baimentzen jarraituko dugu putetan ibiltzea bezalako gauzak normalak direla, putazalea izatea. Bortxatzaileak dira, sexu esplotatzaileak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Klima larrialdia salatzeko protesta bat, iaz, Lisboan. / ©Manuel de Almeida, EFE

Klima larrialdirako neurri eraginkorragoak behar direla uste dute hiru lagunetik bik

Arantxa Elizegi Egilegor

Lau urtean bikoiztu egin dira klima larrialdiari lotuta gobernu eta erakundeen aurka jarritako salaketak.

Zenbait herritar Los Angelesko (AEB) txertaketa zentro batean. COVID-19 kasu positibo gehien izan duen herrialdea da AEB. ©ETIENNE LAURENT / EFE

COVID-19ak ehun milioi lagun baino gehiago kutsatu ditu dagoeneko munduan

Julen Aperribai

72 milioi lagunek gainditu dute gaitza. Azken egunetan, apaldu egin da positibo berrien kurba. Hitzartutako dosiak emateko eskatu dio Bruselak AstraZenecari

 ©BERRIA

«Galdeketa auzitara eramango dute SNPk planari eusten badio»

Ander Perez Zala

Eskozian lege eztabaida bat dago parlamentuak Erresuma Batuaren baimenik gabe independentzia erreferenduma antolatu dezakeen ala ez. McKerrellen iritziz, bi aldeek dituzte kontuan hartzeko argudioak.
Mexiko eta AEBak banatzen dituen hesia. ©Joebeth Terriquez / Efe

«Zero tolerantzia» programa indargabetu du Bidenek

Iosu Alberdi

Mexikoren eta AEBen arteko muga «baimenik gabe» igaro zuten 3.000 familiaren banaketa eragin du programak. Oraindik, 611 haur daude euren gurasoekin komunikatu ezinda. Deportazioak eteteko neurria, berriz, behin-behinean indargabetu du auzitegi federal batek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna