Albistea entzun

PROPOSAMENAK

Prozesioen arrastoak

Ea ezagutzeko, 'Letanien bideari' jarraitzea da aukeretako bat: herriak dituen hiru baselizetako bi ikus daitezke. Bi ordu behar dira egiteko
MARISOL RAMIREZ / @FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Amaia Igartua Aristondo -

2021eko irailak 5

Izen bereko ibaiak zeharkatzen du Ea, Bizkaiko kostaldean dagoen herria. Jatorria ere hor du, haren ertzetan. XVI. mendean, ibaiak sortutako portu naturala aprobetxatuta, inguruan finkatzen hasi ziren arrantzale taldeak, eta bi elizate osatu zituzten: Natxitxua eta Bedarona. XIX. mendearen bukaeran, portuak bereganatutako garrantziak bultzatuta, zatiak batu, udalerri bakar bilakatu eta Ea izena eman zioten. Lau zubik batzen dituzte aldeok: haietako baten mutur bakoitzean parrokia bat dago, Doniene eta Andra Mari, garai hartako antolaketaren arrastorik behinenak.

Bietatik igaroko da Letanien bidea egiten duen ibiltaria. Eak eta inguruak eskaintzen dituzten aukeretatik ibilbide hori gomendatu du bereziki Jon Lejardi udalerriko alkateordeak. «Balio ekologiko handiko gune batekin egiten du bat, eta herrian hasi eta amaitzen da, zirkularra da; autoa utzi eta oinez egiteko erosoa da». Halaber, letaniek, prozesioek eta erreguek Ean antzina izandako tradizioaren erakusle da, hainbat elizatatik eta baselizatatik igarotzen baita. Ia bost kilometro ditu, bi ordu behar dira bukatzeko, gutxi-asko, eta 225 metroko metatutako igoera du. «Erreza da», Lejardiren arabera.

Herrigunetik abiatu, eta hortik Bedarona auzora igotzen da. Bertan San Bartolome baseliza dago, baita kirikinausi bat ere, antzina gaztainen kirikinoak gordetzeko erabiltzen zen harrizko egitura mardula. Bideak Eako lurmuturrera eramaten du hurrena, eta handik Talako Ama baselizara jaisten da. Ondoren, Eara itzultzen da ostera ere, moilara zehazki, eta herriguneko alde zaharrean bukatzen da ibilbidea. Lejardik nabarmendu duenez, Eako herrigune osoa, portua eta inguruan dauden hiru baselizetatik bi ikus daitezke, guztira.

Uraren eta erregeen bideak

Badago Ea eta inguruak ezagutzeko beste aukerarik ere, Errege bidetik eta Ura jarraituz deritzen ibilbideak, hain zuzen. Antzinako errege bidea da lehena, eta Natxitu auzotik Earako errepidearen ondotik doa. Bost kilometro ditu horrek ere, eta metatutako igoera antzekoa da: 200 metro. Iturriñako iturri eta latsarritik eta Lapatzako hondartzatik igarotzen da, besteak beste.

Ibaiaren ildoari jarraitzen dio hirugarren ibilbideak. Aurrekoak baino luzeagoa da —zazpi kilometro—, eta hala nola Urtubiako burdinolatik eta bidexkatik igarotzen da. Ea ibaiaren garrantzia azpimarratzen du: inguruko burdinolek eta errotek uraren indarra aprobetxatuz lortzen zuten energia, eta, gainera, herriaren ur hornitzaile ere bazen garai hartan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Jared Isaacman, Chris Sembroski, Hayley Arceneaux (goian) eta Sian Proctor, 'Inspiration4' batean. ©Inspiration 4

Soilik turistak eraman dituen lehenengo espaziontzia Lurrera itzuli da

Edu Lartzanguren

Atlantikoan jaso dituzte 'Inspiration 4' misioko lau bidaiariak. Astronauta profesionalik gabeko lehenengo saioa izan da.

Diego Martin mekanikaria bizikleta baten balaztak estutzen, atzo, Iruñean- ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Beharrezko mantentzea

Ainhoa Larretxea Agirre

Mugikortasunaren Nazioarteko Astea kari, bizikletak moldatu dituzte Iruñeko Gazteluko plazan. Hainbat herritar joan dira bertara, eta bizikletak nola konpondu ere ikasi dute.
 ©IDOIA ZABALETA / FOKU

«Organoa jotzen, zorion betean sentitu izan naiz»

Iker Tubia

Bere kasa ikasi zuen organoa jotzen, eta elizkizunak «edertzen» laguntzen du Mezkiritzen, duela 60 urtetik. Burua ongi duen bitartean jarraitzeko gogoz dela dio, nahiz eta lekukoa pasatzeko prest dagoen.
Klaudio Landa saioko aurkezlea eta Unai Iparragirre ETBko zuzendaria saioaren aurkezpenean. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

'Baserria' 'reality show'-aren bigarren denboraldiak eztabaida saioa izango du

Ainhoa Larretxea Agirre

24 lehiakidek parte hartuko dute, bi taldetan banatuta. Lau proba baserritik kanpo egin dituzte

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Egin BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna