Albistea entzun

Jordi Nomen. Filosofia irakaslea

«Filosofia pentsamendu kritikorako sarbidea da, ataria»

BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Erostarbe Leunda -

2021eko azaroak 4

Bigarren Hezkuntzako filosofia irakaslea da Bartzelonako Sadako institutuan, eta Unibertsitate Autonomoan klaseak ematen ditu astean behin. El nen filosof (Haur filosofoa) liburua idatzi zuen 2017an Jordi Nomenek (Batzelona, 1965). 2019an, El niño filósofo y el arte kaleratu zuen, gaztelaniaz, eta azaroa amaitu aurretik aterako du hirugarren alekia, El niño filósofo y la ética izenburukoa.

Edozein haur izan liteke filosofo?

Filosofia ulertu eta definitzen badugu pentsamendu sakonaren ondorioz garatzen den jakintza akademiko modura, eta hura komunikatzeko lengoaia konplexu modura, filosofoak izan litezke soilik gutxi batzuk, historian ezagun egin direnak baino ez. Filosofia baldin bada galdera existentzialak egiteko gaitasuna, inguratzen gaituen errealitatea kuestionatzekoa, eta pentsamendu kritikoa garatzekoa, orduan edonor izan liteke filosofo, baita haurrak ere. Galdera existentziala berezkoa dugu, batez ere, zailtasun egoeretan.

Noiz hasten da garatzen haurraren pentsamendu filosofikoa?

Pentsamendu filosofikoa hartzen badugu, pentsamendu kritikorako prestakuntza modura, zurearengandik desberdin diren iritziak entzuteko gaitasuna baldin bada, haiek baloratu eta zure iritziekin izan ditzaketen elkarguneak bilatzeko gaitasuna, argumentu sendo eta ahulak daudela bereiztekoa... haurra has liteke pentsamendu filosofikoa lantzen ia-ia 3 urte dituenetik. Nola? Jolasekin, ipuinekin eta artearekin, batez ere. Filosofia pentsamendu kritikorako sarbidea litzateke, bezpera, ataria.

Zertarako zaie baliagarria haurrei filosofia?

Funtziorik garrrantzitsuenetakoa da pertsonala, norberaren pentsamendua ezagutzea eta ordenatzea, autonomia eta askatasuna lortu ahal izateko. Bestalde, funtzio sozial bat ere badu: entzuten jakitea, huts egitea ikasteko modua dela, besteek beti dutela zerbait interesgarria esan eta erakusteko, eta desberdintasuna onartzen ikasi behar dugula.

Eta nola egiten da hori?

Oso ariketa soilak izan daitezke: esaterako, nahikoa da besteak, bere lagun edo ikaskideak esan duena errepikaraztea. Horrek eskatzen die entzunaldi arretatsu bat. Edo ipuin bat irakurri ostean titular laburtzaile bat eskatzea. Eta, horretarako, denbora tarte bat eman behar zaie, denbora huts bat, isiltasunik gabe ez baitago pentsamendurako aukerarik. Eta, ondoren, gogoeta parte-hartzailea izan dadin, denei ematea hitz egiteko tartea.

Erreparo intelektualik jarri dizu mundu akademikoak?

Modu publikoan ez dira ausartu, baina pribatuan egin izan dizkidate kritikak eta gaitzespenak. Filosofia jakintza akademiko, abstraktu, konplexutzat duten horiexek, hain zuzen ere. Paternalismoz egindako kexak izaten dira, esanez bezala, «tira, horrela distraitzen bazara ...».

Filosofia prestigioa galtzen ari da etengabe irakaskuntzan.

Erakundeetan erabat ari da galtzen prestigioa. Aldiz, herritarren artean azaldu da filosofiara hurbiltzeko halako behar bat. Filosofia eite akademiko batetik herrirantz aldatzen ari da; ez dago gaizki hori. Erakundeek, gutxietsia dute erabat; badirudi produkziotik aldendutako jakintza ez dela jakintza edo ez duela hainbeste balio.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Surfaren klixeak desegitea oso zaila da»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Lopez de Gereñuk bere pasioetako bi uztartu ditu aurreneko aldiz: artea eta surfa. 'Surf Like You Are, Live Like You Surf' erakusketa jarri du Bilboko Itsasmuseumen. Erretratuak paperezko poltsetan egiten ditu.
 ©OIER ARANZABAL

«Audio plataforma bat sortuko dugu datozen hilabeteetan»

Urtzi Urkizu

Ikus-entzunezkoetarako Primeran iritsiko den moduan, irrati eta audioetarako beste plataforma bat sortuko dute, Goñik iragarri duenez. «Kolaborazioak sustatuko ditugu euskalgintzarekin».

Aleix Garrido dronearekin grabatzen. ©ALEIX GARRIDO

Hegan egitearen antzekoena?

Unai Etxenausia

Oraindik ere gerretan erabiltzen dira, baina oso bestelakoa da jende askok droneari ematen dion erabilera. Aisialdirako jarduera bat izateaz gain, eguneroko lanaren parte bihurtu da askorentzat. Legedia zorroztu da, eta baimen bereziak eskuratu behar dira arazo barik gidatu ahal izateko.

Toni Collette aktorea, <em>The Power</em> telesailaren irudi batean. Sari nagusia irabazteko hautagaietako bat da Lillen. ©AMAZON

Series Mania jaialdiko edukiak Iparraldean ikusgai, sarean

Urtzi Urkizu

Lillera joan gabe, lehian diren telesailak ikusi ahalko dira plataforma batean. Martxoaren 17tik 24ra egingo dute nazioarteko jaialdia

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.