Musika. Amorante.  'Bat edo hiru'

Kontalaria

Diskoetxea: Forbidden Colours.

Andoni Tolosa -

2020ko urriak 18

Sarrera solemnea du bat edo hiru honek, piano baten kolpeek eta deiadar bat; «doinurik gabeko hotsez» dio kantariak, eta, kasu eginez bezala, melodia ez da kantu erdialdera arte esnatuko. Enigmatikoa da sarrera, ez dago dudarik, baina beti dute horretatik asko Amoranteren kantuek, baita herri-musikaren eta kulturaren etengabeko erreferentziekin jolasten duenean, edo musika garaikidearen aldera begiratu eta mamira jotzen duenean, edergarri ia denak alde batera utzita, edo konplexurik gabe edozein europar hiriburuko bazter auzoetako fonotekatatik ateratako joskerekin jolasten duenean, eta, nola ez, ezerezetik melodia ia hauskorrak sortzen dituenean.

Aipatu guztien adibideak topa daitezke hurrengoan; Behin Batian kantuan, Bilintxen klasikoa bortxaketa saiakera baten kronika bihurtzen duenean. Narratzaile bikaina da musikaria, gehiegikeriarik gabe, zuzen eta zorrotz osatzen baitu kontakizuna, bai musikalki eta baita hitzei dagokienez ere. Maisua da Amorante dramatismoa kudeatzen; entzuleari uzten dio istorioa eraikitzen. Zer esanik ez, neskato baten salmentaren berri ematen duen Juliana kantuan. Gordin kantatzen du, edo kontatzen, gitarra soil baten laguntzaz eta berriro ere XIX. mendeko Donostiaren erreferentziekin, nahiz eta hitzak Uxue Alberdirenak izan.

Ausardia behar da, berriz, Artzeren Ama Hil Zaigu erreferentzialaren bertsioa egiteko, hitzak kontuan hartuta, eta bekatu mortala, Laboak jarritako musika alde batera utzita. Bikaina da, ordea, Vocoderraz eta erritmo astunez jantzitako emaitza. Hartutako arriskuak sortzailearen tamaina adierazten du, eta Amorante, Laboa bezala bere garaian, prest dago bide errazetik aldentzeko. Aipagarria da, gainera, hurrengoa; Frank kantuak melodikoki etengabe Laboa ekartzea gogora. Ziurrenik hauxe izango da diskoko melodiarik bihurriena, lelo izan nahi ez duen «bertan gorde, negarrak gorde» argitsu horrekin. Instrumentala da John Cazale, eta disko osoan une azpimarragarrietan agertu den tronpetak hartzen du nolabaiteko protagonismoa. Ez dakit pianoa ote den, tronpeta erdi ito hori, baina lirikoa da, oso, pieza hau. Baita azkena, Hezurgabeak, ere. Ipuin gisara azaldutako istorio mingarritzat jo daiteke folk kantu eder batena izan zitekeen melodiaren oihartzunetan doana.

Diskoa garrasi batekin hasi eta xuxurla batekin bukatzen da, eta bien bitartean musikariaren nortasun jostalariaren berri ematen digu. Zazpi kantu dira, eta hari bakarrak lotzen ditu, lan trinkoa eta sendoa osatuz; Amorantek, elementu ezagunak, ia arruntak, konbinatzean magia egiteko duen gaitasuna. Bai, musikariaren konbentzimendua da disko honen ekarpen nagusia.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Albiste gehiago

Sean Connery, Berlinen, 2005. urtean ©MARCUS BRANDT/POOL / EFE

Sean Connery aktorea hil da

Iñigo Astiz

Zinemako lehen James Bond izateak egin zuen famatu, baina hamaika filmetan hartu du parte bere ibilbidean, eta sari garrantzitsu sorta bat jasota hil da 90 urterekin 

Develaireren erakusketa, Nafarroako Museoan. ©Iñigo Uriz / Foku

Itxialdian %67 murriztu zen Nafarroako kultur enpresen fakturazioa

Ane Eslava

Nafarroako Kultura Zuzendaritza Nagusiak bi txosten aurkeztu ditu, konfinamenduak kultur arloan izan duen eraginari buruz

Michel Tabachnik suitzarrak zuzendu zuen Euskadiko Orkestra herenegun. ©TIPEZ
Idoia Garzes idazlea, bere helduentzako lehen eleberria, <em>Mendiko gaitza</em>, eskuetan duela. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Mendiko gaitza: fisikoa ez ezik, soziala ere bai

Amaia Igartua Aristondo

Idoia Garzesen 'Mendiko gaitza' liburuko protagonista desagerpen batekin lotuko du mendian aurkitutako txartel batek. Helduentzako lehen eleberria du, eta proiektuarekin Zubikarai beka jaso zuen iaz

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna