Albistea entzun

Emakumeen Nazioarteko Eguna. ROSA ARAMENDI

Nola aitortu haien lana

Baserrian egiten du bizimodua. Andreak bigarren mailako izan diren tokian. «Gizonena da hitza; emakumeena, atzerago». Hitzez taldean bildu da beste andre baserritar batzuekin. Harremanak josten ari dira.
ANDONI CANELLADA / ARGAZKI PRESS

Garikoitz Goikoetxea -

2015eko martxoak 8

Baserrian daramatza azken hamarkadak Rosa Aramendik (Zarautz, Gipuzkoa, 1968), baina ez da han jaioa. «Ni kalekoa naiz, gizonaren baserrira ezkondutakoa». Aiara, Saberri baserrira joan zen bizitzera. «Horrek atzerago jartzen zaitu: aurrena familia izaten da, bertan jaiotakoa». Eta emakumea zen. «Gehiena ohartzen zara erabakiak hartzekoan: gizonezkoena izaten da hitza. Emakumeena, atzerago». Pixkana gauzak aldatzen ari direla uste du. «Kalean baino mantsoago, baina bai». Zer nahiko lukeen galdetuta, argi dio: «Emakumeen bizitza ere argitara ateratzea, aitortzea, bai familian, bai erakundeetan».

Aldaketak egin behar izan dituzte azken urteetan. «Esnetarako behiak genituen, baina esneak ez zuen ematen pentsua pagatzeko ere». Haragitarako behiak eta ardi batzuk jarri zituzten. «Eta geu kanpora irtetea erabaki genuen». Senarrak eta biek lan egiten dute baserritik at ere. «Pare bat ordu» Aramendik.

Kanpoko lanez gain, zerrenda luzea da baserrian bertan. «Gurasoak eta umeak zaindu, gizonari lagundu, abereak zaindu... Dena obligazio gisa; ez da ikusten lan edo karga dela emakumeentzat». Ikusten ez den lana.

Harreman sarea ez da kalean adinakoa, Aramendiren arabera. «Kalean, umeak eskolara eramatean eta, juntatzen dira emakumeak, kafea hartuz, kontuak esanez». Baserrian, ez. «Nahiko urrun daude etxeak, eta ez gara asko elkartzen. Bakoitzak barruan izaten ditu bere arazoak».

Harreman sarea sendotzeko, Hitzez elkartea sortu zuten. Andrazko baserritarrak biltzen dira. «Konturatu ginen hitz eginda, gure arazoak kanpora aterata indartu egiten garela». Hogei bat emakume biltzen dira «laguntza taldean», psikologo batekin.

Aian sortu zen taldea. Udalak laguntza taldea jarri zuen. «Baina diru laguntzarik ez zegoela eta, kendu egin zuten talde hori». Baina jardun hark on egiten ziela argi zuten. «Beharra geneukan, eta uste genuen egongo zirela gehiago gu bezala». 2007an sortu zuten Hitzez. 50 bat kide ditu.

Oinarrizko gauzak

Baserriko andreen egoera hobetzen ari dela uste du Aramendik: «Makineria gehiago dago, autoak...». Baina egiteko asko dago. Oinarrizko gauzak. «Kotizatzeko, askotan, baserriak ez du ematen bi lagunentzat adina. Beti gizonak kotizatzen du orduan». Baserria gizonen izenean egoten da ia beti.

Andreek indar hartzea, «garrantzia daukatela sentitzea» da gakoa, Aramendiren esanetan. «Askotan, egoerak eramaten du baztertuta sentitzera, ez daukalako inoren aitortzarik».

Gaur, martxoak 8, Aian bilduko dira Hitzez elkarteko andreak. Egun-pasa dute. «Ihesaldi bat baserriko eguneroko lanetatik».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Mutilentzat bakarrik den Erain ikastetxea, artxiboko irudi batean ©Gorka Rubio/ Foku

Eusko Jaurlaritzak finantzaketa etengo die ikasleak sexuaren arabera banatzen dituzten ikastetxeei

Edurne Begiristain

Jokin Bildarratzek esan du «ahalik eta modu adostuenean» egin nahi dutela prozesua, eta ikastetxeekin harremanetan direla. Eusko Jaurlaritzak halako sei ikastetxe ditu itundurik.

Araban %70eko jarraipena izaten ari da greba, letradu elkarteen arabera. ©Juanan Ruiz / Foku

Epaitegiak «kolapsatuta», letraduen grebaren ondorioz

Maite Asensio Lozano

Hego Euskal Herriko letraduek astea bete dute gaur greba mugagabean. Soldatak igotzeko eskatu diote Espainiako Justizia Ministerioari.

Galduriko emakumea bilateko operazioan parte hartu duen lagileetako bat. ©SOS Deiak

Hilda topatu dute Loiun galduriko emakumea

Berria

Igandetik ari ziren 78 urteko andrearen bila.

Konstituzio plazako plaka. ©Iruñeko Udala

Gaztelera hutsean jarraituko du Iruñeko Konstituzio plazako plakak

Julen Otaegi Leonet

Baluarteko plaza zenari izena aldatu eta urtebetera, administrazioarekiko auzietako auzitegi batek erabaki du ez dela beharrezkoa hango plakak euskarazko izenik izatea.
 

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.