Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA

Bidaia bat bertsolaritzara

'Bertsolaritza Donostian barrena' izeneko ibilbidea sortu du Bagera elkarteak. Parte Zaharrean zortzi geldialdi egitea proposatzen dute, bertsolaritzari buruzko istorioak entzuteko.
Donostiako kaian dago ibilaldiko bigarren geldialdia, arrain saltzaileen inprobisazioak gogoratzeko.
Donostiako kaian dago ibilaldiko bigarren geldialdia, arrain saltzaileen inprobisazioak gogoratzeko. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ane Insausti -

2021eko ekainak 13

Surf ikastarotik ateratako haurrak, turistak bisita gidatuetan, herritarrak erosketak egiten... guztiak gurutzatzea posible da Donostiako Parte Zaharrean, Bagera hiriko Euskaltzaleen elkarteak prestatutako Bertsolaritza Donostian barrena ibilbidea egin bitartean. Zortzi geraleku markatuta dauzkate elkartearen webgunean, eta, horietako bakoitzera joanda, audiogida batean bertsolaritzarekin lotutako istorio edo pasarte bat entzutea proposatzen dute.

Hiriari eta bertsolaritzari buruzko lehengo eta oraingo kontuak gizarteratzea dute helburu, Elene Lopetegi Bagerako kidearen arabera: «Manex Mujika bertsolari donostiarrak ibilbide bat erdi prestatuta zeukan, eta, horri tiraka, atal batzuk osatu eta martxan jartzea pentsatu genuen».

Lehenik, Bilintx

Antzoki Zaharrean dago ibilbideko lehen geldialdia. Play sakatu, eta mundu paralelo batean murgiltzen da bisitaria, kalean dabilen jendea ahaztuta. Antzokiari buruzko datuak eta bertako zaindari izandako Indalezio Bizkarrondo Ureña Bilintx-i buruzko kontuak daude entzungai. Udaberriko agendan ikus daiteke bertsolaria gogoan dutela, bertso hamabostaldian hari buruzko saio bat egon baitzen.

Antzoki Zaharretik kaira ibilita dago bigarren geralekua. Egun, badiatik ibilaldiak egiteko ontziak nagusi diren gunean, arrain saltzaileek, gehienak emakumeak, arrainak kantuan saltzen zituztela dio gidak, eta inprobisazioan ere iaioak zirela. Horregatik, 1930. urtean arrain saltzaileen inprobisazio lehiaketa egin zuten, gerora Bilbon ere antolatu zutena.

Handik, Urgull mendira joan behar da, Apaizen pasealekura, Igeldo, Antigua, Ibaeta eta Aieteri begira jartzeko. Gaur egun urbanistikoak diren auzoetan, baserri eta sagardotegi ugari zeuden lehen, eta bertako bertsolariak ditu hizpide: Oriamendi baserriko kalonjetarrak, kasurako.

Abuztuaren 31 kalea pasatu eta Trinitate plazan geratu behar da hurrena. Estropaden bezperan Donostiako Udalak bertan antolatutako bertso saioa eta Aste Nagusi piratako saioak gogora ekartzen dituzte. Izan ere, herri mugimenduek bertsolaritzari emandako hauspoaz mintzo da, «Auzoa euskaraz bizi» kartela irakur daitekeen plazan.

Plaza Berrira gidatzen dute entzulea ondoren, gerra karlisten artean hirian zabaldutako giro euskaldunaz hitz egiteko. Bertan antolatu ziren lore joko izeneko kultur jardunaldiak, eta han inprimatzen ziren garai hartan sortutako aldizkariak, Euskal Herri eta Ttunttun, kasurako.

Ondoren, Fermin Kalbeton kaleko 13. zenbakira darama gidak bisitaria, Ramon, Pepe eta Rosario Artolaren bertsolari familia gogoan. Bizitokia eta lantegia izan zuten etxe hura.

Gero, San Juan kaleko geldialdia aprobetxatzen dute tropa ingeles eta portugaldarrek Donostia erre zuten garaiko istorioak kontatzeko. Jose Bizente Etxegarai bertsolaria aipatzen du audioak, erreketari buruzko bertsoak idatzi baitzituen, besteak beste .

Azken puntuan, Kursaalaren ondoko zubian, Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusiari buruzko informazioa ematen da. Izan ere, lehen txapelketa 1935. urtean jokatu zen, gaurko Kursaalaren parean zegoen Poxpolina antzokian. Txapelketak izandako bilakaeraz hausnartuz amaitzen da ibilbidea.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Gorobel mendilerroan hasi, eta Hiru Erregeen Mahaian amaituko da Urmuga. Hemeretzi egunez, 380 kilometroko mendi zeharkaldia egingo dute. ©URMUGA

Urmuga 2021 artikulu bilduma

Berria

Egitasmoak mendia eta musika uztartuko ditu bigarrenez. Uztailaren 13tik 31ra arte, ibilbideak Euskal Herri osoa zeharkatuko du, 19 etapatan. BERRIAk egunero argitaratuko ditu Urmugarekin lotutako iritzi artikuluak.

Barkoxeko karrika zolan egin dute hirugarren barrikada, maskaralariei batzarri egiteko. Dantzariek ere abilezia erakutsi dute. ©AINIZE MADARIAGA

Barkoxeko hartza loti handia da

Ainize Madariaga

Maskaradak abiatu dituzte Barkoxeko herritarrek. Hiru barrikadetatik landa egin dute plaza jokoa, umorez beterik, oso gogotsu. Eskiulan dute datorren igandeko hitzordurat.

Ezkerretik hasi eta laugarren hilobian datza Eduardo Osa Santibañez, Ibarrako hilerrian. ©ZALDI ERO

«Guardia zibilak berbertatik sartu zion tiroa Etxebarrietari»

Miel A. Elustondo

Graham Greenek gidoia idatzi, eta zinemagintzaren historiara iragan den filma egin zuen Carol Reedek 1949an: 'Hirugarren gizona'. Orson Welles, Joseph Cotten, Alida Valli... 1968an ere Tolosako Bentaundin Txabi Etxebarrieta hil zutenean, bazen 'hirugarren gizon' bat, guztiaren lekuko isil-gorde. Ibarran ehortzirik dautza haren hezurrak. Haren egia, aldiz, haizea bezain libre dabil.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.