ATZEKOZ AURRERA

Kartzelako arte hatsaldiak

Martuteneko kartzelako (Donostia) presoen lanen erakusketa bat zabaldu dute Loiolako kultur etxean. Izurriteagatik zailtasun asko izan dituzte ikastaroekin jarraitu ahal izateko.
Erakusketan ikus daitezkeen lanetako batzuk: apaindutako albumak eta egurrezko kutxak.
Erakusketan ikus daitezkeen lanetako batzuk: apaindutako albumak eta egurrezko kutxak. JUAN CARLOS RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jakes Goikoetxea -

2020ko azaroak 22

Itxuraz, beste edozein erakusketaren modukoa izan daiteke: hondarrarekin egindako koadroak zintzilik; ikatz-ziriarekin egindako marrazkiren bat ere bai; zaharberritutako eta apaindutako egurrezko kutxak mahai baten gainean; eta, haiekin batera, marrazkiekin eta ebakinekin dotoretutako albumak, eguneroko gisa baliatzeko, oroitzapenak eta gogoetak gordetzeko.

Donostiako Loiola auzoko kultur etxeko erakusketa, ordea, ez da beste askoren antzekoa: ez lanen egileengatik; ez lan horiek egiteak duen helburuagatik; ez lanak egiteko izan dituzten zailtasunengatik; eta ezta erakusketa bukatu eta gero lanek egingo duten ibilbideagatik ere.

Erakusketako lanak Donostiako Martutene kartzelako presoek egin dituzte. Lan horiek egiteak kartzelako eguneroko gordina ahazten laguntzen die, ordu batzuetan bada ere. COVID-19 izurriteagatik jarduera guztiak bertan behera utzi zituzten, eta zailtasun asko izan dituzte arte eta eskulan ikastaroekin jarraitzeko. Eta, erakusketa bukatutakoan, lan horietako asko senideentzako Gabonetako opariak izango dira.

Loiolako kultur etxera sartu eta aurrez aurre dago erakusketa: Donostia... barrutik. Astegunetan ikus daiteke, 16:00etatik 20:30era, abenduaren 11 arte. Urtero antolatzen du erakusketa Iresgi elkarteak. 1992tik lan egiten du Martuteneko presoekin, jarduera soziokulturalak, lanari lotutakoak eta kiroletakoak eginez. «Kultur etxe bat eta kiroldegi bat gara», laburbildu du, txantxetan, Koro Parederok, elkarteko gizarte hezitzaileak.

Arteterapia hitza erabili du tailerretako lanari buruz hitz egiteko: «Balio die gogoeta egiteko, kartzelatik kanpoko gaiei buruz hitz egiteko, onartuak sentitzeko eta sormena lantzeko. Gainera, pazientzia eta jarraikitasuna behar dituzte».

Aurtengoa ez da erraza izan. Kartzelak berez dira erakunde itxiak, eta izurriteagatik are gehiago itxi zuten Martutenekoa, egun batetik bestera bisean bisekoak eta jarduera guztiak bertan behera utziz. Konfinamendu bikoitza. «Haientzat oso gogorra izan da», Parederoren arabera. «Zerbaitetan aritu behar zuten momentua zen». Pixkana-pixkana lortu dute ikastaroekin jarraitzea, kasu batzuetan presoetako batzuk irakasle bihurtuz, «ahaldunduz».

Ez da barrura begira egindako lana soilik, espetxearentzat eta presoentzat; kanpora, gizartera begira egindakoa ere bada, «ikuspegi positibo bat emateko, bien arteko urruntasuna gutxitzeko».

Hormetatik zintzilik daude ilargia eta eguzkia, planetak, lur koloreko bikote bat, Haizearen orrazia, ekilore bat, lehorreratutako txalupa bat, emakume hegodun bat...

Dotoretutako albumek ebakinak eta itsasgarriak dituzte orri gehienetan. Senideei oparitzeko pentsatuta daude, eta objektu intimoak dira, senideentzako mezu eta guzti: «Maitasunez, zure sentimenik ederrenak idatzi ahal izateko, zure momenturik onenak, zure oroitzapen handienak. Aitak, maitasunez».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Errinozeroaren hortza, gainean espeleotemarekin. Espeleotema aztertuta jakin dute duela 220.000 urtekoa dela gutxienez. ©VIRGINIA MARTINEZ PILLADO / EZEZAGUNA

Sakanako errinozeroa

Jakes Goikoetxea

EHUko ikertzaileek osatutako talde batek ondorioztatu du 1940an Olaztiko Koskobilo aztarnategian aurkitutako errinozero baten arrastoak duela 220.000 urtekoak direla: Erdi Pleistozenokoak. Garai hartako arrasto gehiago daude.

 ©BERRIA

«Zientziarekiko interesa pizten lagun dezake Twitterrek»

Uxue Rey Gorraiz

74 ikertzailek hartu dute parte bosgarren Txiotesia lehiaketan. Ohi denez, erronka nork bere tesia sei txiotan azaltzea izan da. Gonzalez eta Urkola izendatu dituzte lehiaketako garaile.
Irune Goñi bakarlari gasteiztarra kantatzen, oraindik eman ez duten <em>Oskola-</em>ren web saio batean. ©OSKOLA

Arrautza atzean uzteko oholtza bat

Iker Tubia

'Oskola' web telebista saioak hain ezagunak ez diren Gasteizko lau musika talderi emanen die ahotsa

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna