Albistea entzun

Sanferminak

BA AL DAKIZU...

Billabesaren entzierroa, artxiboko irudi batean.
Billabesaren entzierroa, artxiboko irudi batean. IÑIGO URIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Berria -

2022ko uztailak 15

Nola hasi zen billabesaren entzierroa?

Iruñeko Udalak Gaixoa ni kantatuz amaitu ohi ditu sanferminak. Festazale askorentzat hori ez da izaten jaietako azkeneko ekitaldia. Bada beste ohitura bat, herrikoiagoa, parrandazaleak dituena protagonista: billabesaren entzierroa. 1985. urteko uztailaren 15ean, 08:00ak aldera, entzierroaren ibilbidetik igaro behar zuen billabesari itxaron, eta haren aurrean korrika hasi ziren gaupasa eginda zenbait lagun. San Domingoko aldapatik hasita, entzierroaren ibilbide osoa egin zuten billabesaren aurrean. Hortik aurrera, urtero ospatzen da billabesaren entzierroa uztailaren 15ean.

Gabon zaharreko parrandan oinarrituta dagoela?

1985eko abenduaren 31ko parrandaren ostean, gazte talde bat billabesaren aurrean korrika egiten hasi zen, entzierroa irudikatuz. San Domingoko aldapatik Udaletxe plazaraino egin zuten korrika. Hortik 23 urtera, lehenengo sanferminetan egin zuten billabesaren entzierroa.

Jada ez dela korrika egiten billabesaren aurrean?

1990. urtean, Iruñeko Udalak 6. linearen ibilbidea moldatu zuen, San Domingoko aldapatik ez pasatzeko. Hortaz, urte horretan, handik pasatzen zen furgoneta baten aurrean egin zuten korrika. Hortik aurrera, bertatik pasatzen ziren banatzaileen aurrean egiten zuten korrika. 1997. urtetik, Miguel Indurain txirrindulari ohiaz mozorrotuta doan pertsona baten aurrean egiten dute korrika.

Pertsonaia batzuek parte hartzen dutela?

Esate baterako, pertsona bat San Ferminez mozorrotzen da, eta santua egon ohi den lekuan esertzen da, San Domingoko aldapan. Egunkaria eskutan, entzierroen kantua santuari abesten diote.

Emakumeen presentzia oso txikia dela?

Entzierroan ageri diren pertsonaiak gehienetan gizonak izaten dira. Poliki-poliki, aldatzen ari da, eta emakumeen presentzia handituz doa. Adibidez, azken urtean, 2019an, San Fermin emakume bat izan zen.

Poliziak behin baino gehiagotan oldartu direla?

Behin baino gehiagotan oldartu dira poliziak billabesaren entzierroan. Esate baterako, 2009an poliziak gazteen kontra oldartu ziren, eta bi pertsona atxilotu zituen. 2011n, poliziak oldartu, eta pertsona bat atxilotu zuen. Horrez gain, 2012. urtean, poliziak berriz oldartu, eta bost pertsona atxilotu zituzten.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Joker liburu dendako postua atzo, Getxoko Santa Eugenia plazan. ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

Getxo gero eta japoniarragoa

Amaia Igartua Aristondo

Azkenaldian igo egin da mangarekiko interesa, eta Getxoko Komiki Azokako postuetan nabarmena da ildo aldaketa hori. Euskarazko komikiak ere gehiago egin eta saltzen dira.
Josette Dacosta margolariak mihiseak lurrean jarrita margotzen du. ©GUIILAUME FAUVEAU

Teklen bitartez emandako pintzelkadak

Ane Insausti Barandiaran

Adimen artifizialaren bidez, posible da ordenagailuari agindu bat eman eta hark obra bat sortzea. Hori artea ote den zalantzan jarri izan du, ordea, jendeak; hala gertatu da, adibidez, Coloradoko arte lehiaketa batean. Artista eta ikertzaileek esan dute pieza bat sortzea, fisikoki ez bada ere, artea egitea dela.

 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...