Albistea entzun

AIRETIK

Teknologia

Jagoba Salvador -

2021eko abenduak 5

Musikaren eta teknologiaren arteko lotura hasieran eman dezakeen baino estuagoa da. Are gehiago, esango nuke ezinbesteko faktorea dela musikak historian zehar izan duen ibilbidea ulertzeko; bai sortzen, bai jotzean, bai entzutean, bai elkarrekin banatzean... Etengabeko bilakaera horrek gure belarrietara iristen den horretan duen eragina begi-bistakoa da. Esango nuke artearen alor orotan gertatzen dela; erabilgarri dauden tresnek eta baliabideek zuzenki baldintzatzen dute sortzailearen ikuspegia, prozesua eta azken emaitza. Teknologia omen da gizartean sortzen diren (edo ditugun) hainbat behar asebete, eta azken finean gizakion bizitza errazten duen teknika, trebetasun, metodo eta prozesu multzoa. Edo hala behar luke, behintzat, aurrerapenaren izenean heltzen diren eraldaketak ez baitira beti onerako izaten.

Musikaren kasuan, ate asko irekitzen ditu zentzu desberdinetan. Ez bakarrik alde teknikoan, baita sormenean ere. Egia da gero eta baliabide eta erraztasun gehiago ditugula, gure esku eta buruhauste zein denbora-galtze asko saihesten ditugula teknologiari esker, baina interesgarriagoa iruditzen zait sortzailearen jarduna, azken batean artea, estimulatzeko eta eraldatzeko izan dezakeen gaitasuna.

Dena den, argi dago funtsezkoena gizakion garunetik eta bihotzetik ateratzen dela. Makinekin egindako musika inoiz baino zabalduago dagoen honetan, ez dezagun ahatz horiek ez dutela miraririk egiten, tresnak direla nolanahi ere, nahiz eta gure pentsatzeko era aldatu. Zorionez, gakoa abestian egon da beti, eta ez dut uste inoiz aldatuko denik. Hor dago magia, oinarrian, hezurduran. Askotan ahaztu egiten zaigu, ordea, eta denbora gehiago ematen dugu ordenagailuarekin borrokan edo pedalekin saltsan, jotzen edo sortzen baino.

Gogoetak gogoeta, oso aberasgarria iruditzen zait teknologiak dakarrenari eta iraganean izan duen bilakaerari erreparatzea. Horregatik, itzela iruditzen zait Gaztea irratiko B Aldea saioak denboraldi berrirako fitxatu duen esataria: Lorea Argarate. Ez zait pertsona aproposagorik okurritzen musikaz eta teknologiaz aritzeko. Nabaria da ondo ezagutzen dituela bi munduak, eta ez hori bakarrik: gai dela hainbat frikada azaltzeko, aditu ez garenok ere ulertzeko moduan. Ezagutzen ez baduzu, ezagut ezazu.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / @FOKU

«Galtzen ari den lan bat azaleratu nahi dut»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Ontzi bat da, esamolde bat da, eta arrantzalearen azalean jarri nahi bat da 'Axalian'. Izen hori jarri dio Ortolaizek Zarauzko Photomuseumen paratu duen erakusketari: «Mundu eder bat da itsasoa».
Jon Mirande, eskuinean, Bretainiar Elkartearen Saria ekitaldian, 1969. ©Z / EZEZAGUNA

De viris illustribus: Jon Mirande bretainiarra

Miel A. Elustondo

Euskaraz baino lehen ikasi zuen bretoieraz Jon Mirandek Parisen. Euskaldunak lagun egin baino lehen, bretainiarrak egin zituen adiskide. «Gazte haien karra! Askok ez zekiten haurretatik beren herriaren hizkuntza, baina ikasi zuten eta bretoieraz ari dira beti. Guk, aldiz...», idatzi zuen. Goulven Pennaod bretainiarrarena dugu jakilegoa, Txomin Peillenek 1976an bildua.

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Zorroztasuna funtsezkoa da kazetaritzan»

Urtzi Urkizu

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako kazetarien elkargoko dekano eta Euskal Kazetarien Elkarteko presidente izendatu dute Goikoetxea. Dioenez, kazetariek baldintza onak behar dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.