Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Kritika. Antzerkia

Celestinaren soka luzea

Agus Perez -

2021eko urriak 10

'Celestina, la tragicomedia'

Konpainia: Atalaya. Egilea: Fernando de Rojas. Bertsioa eta zuzendaritza: Ricardo Injesta. Musika: Luis Navarro eta herri kantak. Argiak: Alejandro Conesa. Lekua: Elorriko Arriola antzokia. Eguna: Urriak 8.

Sevillako (Espainia) Atalaya taldearen obra bat ikustearren, ez dut dudarik egin Elorrioko Arriola antzokira joateko, han eman baitute Celestina, la tragicomedia. Aurrera jarraitu baino lehen esan, nazioarteko konpainiak Ikuskizunik Onenaren saria jaso zuela lan honengatik 2016an, Moskuko Podmoskovnyye Vechera jaialdian, eta Atalayaren bertsioak istorioaren ikuspegi hedonista eta zeharo laikoa berreskuratu duela, jatorrizkoari fidel.

Fernando de Rojas espainiarrak XV. mendearen amaieran idatzitako testuak bi bertsio izan zituen —bigarrena aurrekoa baino osotuagoa izan zen—, eta ikerlari gehienek uste dute egilea sasiko judua izan zela Errege-Erregina Katolikoen aroan. Horrek azalduko luke testuan eaz agertzea erlijio ahalguztidunaren aipamenik; seguruenik, maisulanak horri esker erdietsi zuen berehala unibertsaltasuna, gutxira hebreerara, alemanera, frantsesera, nederlanderara eta latinera itzulita. Inkisizioa, ordea, hainbat pasarte zentsuratzen joan zen, azkenean erabat debekatu arte Frantziar Iraultzaren lehen urteetan.

Konpainia andaluziarraren ildo ideologiko aurrerakoiaren jarraituta, zertxobait azpimarratu dira klase sozialen arteko diferentziak, muturreko indibidualismoaren antzutasuna eta Melibearen ahalduntze determinatua. Askoren ustez, jatorrizko obrak badu eleberritik antzerkitik bezainbeste, baina taula gainera eramatean testuak daukan pisua da egungo teatrorako oztopo nagusia. Horren jakitun, Iniestak obraren izaera groteskoan sakondu du Calixtoren otseinen eta haien neska-lagunen pertsonaietan —eta Celestinarenean ere bai, zelan ez—, eta pantomima kutsua eman die eszena eta pasarte askori, haietariko asko kantu-musikarekin batera emanez, endredo eta jolas izaera alde horretatik bultzatzeko. Bide beretik etorri dira antzezle guztiek esaldi bakoitzean erakutsitako keinu adierazgarri zehatzak, koreografiatik hurbil egon direnak eta une batzuetan benetako dantza gogoratu dizkigutenak.

Dena esatera, Elorriora etorri dena bertsio eszeniko ertaina izan da, bertsio handian egitura metaliko arin batzuk zeudelako gailu eszeniko zentral gisa. Kasu honetan, ordea, argi-jokoen erabilera zehatza eta dena lotu duen soka gorri luze bat izan dira elementu esanguratsuak. Antzezleen prestakuntza eta entrega harrigarriaren esku geratu da emanaldiaren indarra, Melibearen suizidio aurreko agurrarekin eta aitaren dolu-bakarrizketa hunkigarriarekin bere punturik gorenera heldu zaiguna.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©IÑIGO URIZ / FOKU

«'Bertsolaria naiz' esan behar izan diot neure buruari, sinesteko»

Hodei Iruretagoiena

«Inpostorearen sindromea» sarri sentitu izan du Saioa Alkaizak bertso ibilbidean, bere burua bertsolari gisa justifikatu beharra. «Ez nuen ikusten nire antzekorik Nafarroan». Anaitasunan finaleko plaza hartu, eta txapela jantzita atera da orain.
Leire Vargas eta Alaine Agirre, atzo, Donostian, Tabakalerako Kutxa Kultur aretoan. ©JON URBE / FOKU

Leire Vargas eta Alaine Agirreren liburu sarituak argitaratu dituzte

Gorka Arrese

Ama izatearen nahiari eta ezinari buruzkoa da Agirreren 'Karena' eleberria. Vargasen lehen poema liburua da 'Dena ametsa den irudipena'
 ©BERRIA

Diskorik atera behar ez zutenen diskoa

Iñigo Astiz

Hamabi kantako disko fisikoa kaleratu du Dupla bikoteak, nortasun ikur duen genero nahasketa askea oinarri hartuta: 'Nahieran'

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.