Albistea entzun

PLAY ETA ENTZUN

Gaizkileak kantari

Uxue Razkin -

2021eko urtarrilak 17

Lehen kontakizunak halaxe iritsi zitzaizkigun, belarrietatik. Ahoz aho. Mendez mende. Kantatuz. Kontatuz. Istorioak moldatuz, bertsioak sortuz. Memoriak huts egiten duen arte. Ahozkotasunaren tradizioaren madarikazioa hori litzateke. Edo bedeinkazioa.

Belaunaldiz belaunaldi kantatu ditugun abestietan ezkutatzen dira istorio ederrak, epikoak, lazgarriak eta ilunak. Inoiz gertatu zait abesti bat kantatzen hastea eta ez erreparatzea kontatzen ari naizen horri; melodia horretan ezkutatuta zer ote dagoen jakin barik. Letrak errepikatu, hutsik dauden zakuak izango balira bezala. Bada, abesti horiek bizirik daude eta istorio bat ari dira erditzen.

Horren harira, ZuZeu Podcastek, Bikoiztaile Euskaldunen Elkartearekin elkarlanean, sortutako Euskal Gaizkileak serieaz hitz egin zidaten duela gutxi Twitterren. Ezagunak zaizkigun abestietan ezkutatzen diren Euskal Herriko gaizkileen narrazioak kontatzen dituzte. Zortzi kapitulu dira guztira, eta saio bakoitzean pertsona bati buruz dihardute, hari buruzko abestia ere agertuz.

Oro har, True Crime gisako film eta telesailak ikustea gogoko dut, eta entzuten ditut hiltzaileen istorioak erdigune dituzten irratsaioak. Esaterako, behin baino gehiagotan aipatu eta gomendatu dut Catalunya Radioko Crims irratsaioa. Alabaina, azken honekin alderatuz gero, Euskal Gaizkileak arras desberdina da. Lehenengoa kazetaritza-ikerlan bati hurbiltzen zaio, hiltzailearen arrastoak eta poliziaren ikerketak dira kontakizunaren gakoak; esataria, zeremonia-maisu gisa. Bigarrenean, aldiz, gertaerak berritzen dituzte irakurketa dramatikoa eginez; ahots ugari narrazioari bizia ematen, ahozkotasunaren tradizioa indartzen. Zoragarria, bene-benetan.

Ideia bikaina zela iritzi nion lehenengo kapitulua aditu bezain laster. Ba al dago benetako gertaerak oinarri dituzten narrazioak entzutea baino gauza hobeagorik? Hemendik aurrera Bereterretxen kanthoria, Martin Larralde edo Estudiante kondenatua berriro entzutean istorio horien protagonistak gogoan izango ditugu, zalantzarik gabe.

Amaitzeko, gomendio bat: podcasta entzun bitartean, ez ezazue besterik egin. Play sakatu eta, ahal baduzue, argiak itzali. Etor daitezela eleak belarrira, edo, Homerok zioen bezala, «hitz hegalariak», badakite bidea eta.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©JON URBE / @FOKU

«Aldatu egin behar da zientziaren sistema patriarkala»

Jakes Goikoetxea

Hemeretzi emakume zientzialariren istorioak bildu ditu Etxebestek liburu batean. Guztiek egin behar izan zieten aurre gizonei eta gizonek eraikitako gizarteari eta zientzia sistemari.
 ©JAIZKI FONTANEDA / @FOKU

Hazien zaindariak

Enekoitz Telleria Sarriegi

Neiker ikerketa zentroak bertako laboreen ehunka hazi dauzka gordeta Arkautiko germoplasma bankuan. Antzinakoak jaso, gorde eta hobetzen dituzte bertan. Erreferentziazkoak eta bakarrak dira patataren alorrean, baina han daude Euskal Herriko garai bateko babarrun, tomate, piper, gari, garagar eta olo haziak ere, nahi dituenaren esku.

Aitziber Garmendia, Barry Manley eta Jon Plazaola, <em>Barre librea</em> saioaren grabaketan; atzean, Jon Olivares. ©JON URBE / FOKU

Barry libre eta Marte librea

Urtzi Urkizu

Giro onean grabatzen dute astelehenero 'Barre librea', ETB1ek ostegunean ematen duen bakarrizketa saioa. Casting bat egin zuten, eta aurpegi berriei aukera emateko baliatzen ari dira.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna