Albistea entzun

Urmuga. IRITZIA

Neandertal

Felipe Uriarte mendizale eta Urmugako antolatzailea, trikuharri baten erdian.
Felipe Uriarte mendizale eta Urmugako antolatzailea, trikuharri baten erdian. URMUGA Tamaina handiagoan ikusi

Felipe Uriarte - Urmugaren antolatzailea

2021eko uztailak 27

Asko dira urmugan dauden trikuharriak. Ugari Burunda aldeko mendietako pagadietan. Gehienak narrastasun handian daude. Asko sasiak janda, ikusi ere ez direla egiten. Eta badirudi bost axola zaigula. Gaur egungo presarekin, haien ingurutik igaro, eta inork ez die begirada bat ere botatzen. Bizikletan, lasterrean edo oinez, erreparatu ere ez diegu egiten. Ez du batere laguntzen egoera penagarri horretan egoteak, ikusi ere ez baitira egiten.

Pitxotzar trikuharria Ultzamako basoetan dago; bide nagusitik, bidezidor batek eramaten gaitu haraino. Nahiko txukuna dago, goiko harlauza oso era onean, orekan ipinia azpian zutik dauden beste harlauzetan. Barneko ganbara, logela edo hilobia, garbia, orbelez osatutako zoruarekin. Ezin tentaldiari muzin egin, eta barruan sartu naiz, orbeletan arrastaka. Gora begira etzanik gelditu naiz. Fresko dago. Begiak itxirik. Zabaldu, eta ohartu naiz pago lerdenen goiko adarrek aterpea osatzen diotela trikuharriari.

Arrastaka berriro, atera naiz, eta oraindik lurrean jaiki nahian nabilela, bota diet lagunei: «Hemen neandertala, berpiztua». «Neandertala, baina kultua», arrapostu adiskideak.

Lortu dut zutik ipintzea. Inguruko baso ederrera begiratu dugu. «Uste duzu neandertalak ezjakinak zirela?». Eztabaida interesgarria piztu da gure artean. Ez gara gai inguruan dauzkagun zera guztiotatik bata besteengandik bereizteko, pagoak eta haritzak ez badira. Eta neandertalak? Ziur aski, zuhaitz, landare eta belar guztientzat bazuten izena eta erabilgarritasuna. Basoari begira ezjakinak sentitu gara, ezin bereizi aurrean dugun aniztasuna.

Belaterako bidean, bidaiakide batek argitu digu neandertalena duela 40.000 urteko espezie bat izan zela; trikuharriak, berriz, duela 4.500 urtekoak direla, besterik ez.

Horretan ere ezjakinak.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Gaiak

Albiste gehiago

Erroiz olio enpresako kideak, Oinatz Bengoetxea pilotari ohia erdian dutela, atzo. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Urre berdearen zukua dastagai

Unai Etxenausia

Lantziegoko Erroiz olio enpresak oliba olio birjina estra berria aurkeztu du. Aurten, Bengoetxea pilotari profesional ohia gonbidatu dute Sustraiak zuku izarra dastatzera.
Txantxangorri bati eta onddo bati sakelakoarekin egindako argazkiek Merlin eta Mushtool aplikazioetan egindako bidea. ©BERRIA

Natura poltsikoan

Enekoitz Telleria Sarriegi

Geroz eta gehiago dira natura behatzen eta ulertzen laguntzen duten sakelako aplikazioak. Behatu litezke mendiak, onddoak, hegaztiak, landareak, zeruak... eta bahetu litezke ondoren behaketak. Adituek diote erabilgarriak, errazak eta herritarrak zientziara hurbiltzeko lagungarriak direla, baina tentuz erabiltzekoak ere bai, ez dutelako beti bete-betean asmatzen.

Jose Ignacio Jauregi —eskuinetik hasita bigarrena—, lankideekin, Michelin izar berdea esku artean dutela. ©IÑIGO URIZ / FOKU

«Ongi elikatutako txerriek zapore hobea dute»

Amaia Jimenez Larrea

Lekunberriko Maskarada jatetxeak Michelin izar berde bat lortu du orain gutxi. Jatetxearen jasangarritasuna saritu dute, 'euskal txerri' izeneko arraza nola tratatzen duten aintzat hartuta.
 ©TAMARA ARRANZ

Ez ote da beranduegi autoeskolarako?

Mikel Yarza Artola

Borja Cobeagak 'No me gusta conducir' telesaila estreinatu du, gidabaimena 40 urterekin atera nahi duen gizon baten inguruko komedia

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...