Albistea entzun

Koronabirusa. ANALISIA

'Pandemia' hitz oso handia da

Arantxa Iraola -

2021eko irailak 24

Bat: Osasun publikoak amaitutzat eman du pandemia Nafarroan. Bi: Txibitek adierazi du pandemiaren bukaera «oso gertu» dagoela. Hiru: Txibitek pandemiaren amaieraren harira esan du «helmuga oso gertu» dagoela. Adibiderako, atzoko agerkari digitaletan jasotako hiru lerroburu, hirurak ere herenegun Osasun Publikoko eta Lan Osasuneko Nafarroako Institutuak «iazko udan hasitako aldi epidemikoa» bukatutzat eman zuela-eta idatzitakoak. Albiste guztiz pozgarria da datuek herrialdean azken asteotan izan duten bilakaera positiboa, nabarmentzeko erakoa, baina goiburu horietan harago egiteko nahia agerikoa da, eta «pandemia» hitza aipatuta, gainera. Eta nekez gaindituko da «pandemia» bat herrialde bakar batean datuak hobetzen direlako bakarrik; argazki osoago bat behar da era honetako osasun krisi bati neurria hartzeko, eta errealistagoa.

Hitzaz ematen diren definizio guztiak bat datoz: pandemia bat agertzen da infekzio bat mundu mailan zabaltzen hasten denean, eta horren eboluzioan Nafarroako datuak —edo beste edozein herrialdetakoak— uharte txiki-txiki bat dira, ezdeusa ia. Aldiz, munduan birusak duen eboluzioak eragina izan dezake Nafarroan oraindik ere: munduko gainerako tokietan bezala. Izurriaren tratamendu informatiboan ugariak izan dira hura geografikoki bereizteko eta hesitzeko ahaleginak, eta tokian tokiko datuen azterketak zenbaitetan erabateko zentzua izan badezake ere, dudarik ez da: globala da arazoa.

Itxaropenerako bidea urratzen duten albisteak emateko dagoen gogoak eragina izan du goiburu horietan; albisteen klik azkar eta ugariak lortzeko egun sentitzen den premia gorriak ere izango zuen pisua. Baina krisi honen hasieratik airean egon diren beste hainbat aldagai ere hor daude. COVID-19a eta botere publikoak Euskadin: Espainiako auzitegien jurisprudentziari begirada amaitzeko EHU Euskal Herriko Unibertsitateak mahai baten bueltan elkartu zituen atzo Bilbon Elhuyar fundazioko zientzia komunikatzaile Ana Galarraga, Donostia Ospitaleko mediku Felix Zubia eta EHUko Mikrobiologia irakasle Miren Basaras; osasun krisiari buruzko argibideak emateko hirurek egin duten lana guztiz nabarmengarria izan da, eta solasaldian airean egon zen bezperako albisteen oihartzuna.

Aintzat hartzeko moduko gogoetak egin zituzten. «Pandemiaosteko hitza entzuten ari gara; kezkatu egiten nau», ohartarazi zuen Basarasek. Lehendik ere hainbat mugarri jartzeko ahalegina egin dela orotarazi zuen Zubiak, baina birusak bere bidea egin duela beti; Eguberriak «salbatze» aldera egindako iragarpenak, turismoa ez uxatze aldera ondutako mezuak, oporraldietara begirakoak: «Epe luzeko ikuspegia falta izan zaigu». Agintariek, oro har, beren jardunaren alde positiboak goraipatzeko duten jarrera ia etenik gabeak horretan eragina duela oroitarazi zuen Galarragak: «Mezu positiboak eman nahi dituzte». Baina «pandemiaren» konponbidea nekez lortuko du agintari edo administrazio batek, bere bakardadean. Eta onartu egin behar da badirela oraindik lausoak izurriari buruzko iragarpenetan.

Txertaketa kanpainek asko arindu dute izurriaren zama, baina ezin da ahantzi: gaitzaren transmisioa ez dute guztiz eragozten, erdira -edo jaisten dute. Birusak mundu guztian zabalduta jarraitzen du, halaber, eta aldaera berrien arriskuaren aurrean erne jarraitu behar da, kontrol neurri zorrotzekin. COVID-19aren aurrean oraindik adi ibili behar dela gogorarazteko bi motibo sendo dira horiek. Eta eritasun infekziosoen gaineko datu esanguratsu bat ere izan behar da gogoan. Bakar bat desagerraraztea lortu da orain arte: baztanga.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Avanzako langileek segurtasun neurriak eskatzeko egindako mobilizazioa. ©HITZA

Falta duten segurtasunaren bila

Beñat Alberdi, Gipuzkoako Hitza

Lurraldebuseko langileak geldialdiak egiten hasi dira astean bi aldiz. Segurtasuna bermatzeko neurri hobeak eskatu dituzte, gauetako txandetan ez ezik, aste osoan ere bai.

Elhadji Ndiaye omentzeko ekitaldia, Iruñeko Arrotxapea auzoan, iaz. ©JESUS DIGES / EFE

ESPALOIAN ITOTAKO BIZITZA

Ion Orzaiz

Duela bost urte, 2016ko urriaren 25ean, Elhadji Ndiaye senegaldarra zendu zen, Espainiako Poliziaren zaintzapean, Iruñean. Atxiloketa bortitz baten ostean konfirmatu zuten hila zela. Poliziaren jokabide arrazisten ondorio dela uste dute Ndiayeren lagunek eta gobernuz kanpoko erakundeek.
Egonkorrak bilakatu dira Ipar eta Hego Euskal Herriaren artean Frantziako indar armatuek egiten dituzten kontrolak. ©BOB EDME

Sistemaren belauna lepoan

Oihana Teyseyre Koskarat - Jone Arruabarrena - Ion Orzaiz -Javi West Larrañaga

Migratzaileen aurkako jazarpena fenomeno orokortua da Euskal Herrian. Adituek eta gobernuz kanpoko erakundeek salatu dute Poliziak «sistematikoki» erabiltzen duela bortxa pertsona arrazializatuen aurka.
 ©BERRIA

«Polizia, nahitaez, giltzarri da gizarte arrazista iraunarazteko»

Maite Asensio Lozano

Segurtasunaren zein mehatxuen inguruan zabaltzen diren ideiak «eraikuntza politikotzat» dauzka Douhaibik; horrekin lotu ditu kolektibo arrazializatuen aurkako kriminalizazioa eta jazarpen poliziala.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.