Albistea entzun

Telesailak

Eraldaketarik gabeko iraultzaren agurra

Azken denboraldira iritsi da 'Mr. Robot', sistemaren gaitzak azaleratu baina alternatibarik erakutsi ez duen telesail entzutetsua
Rami Malek aktoreak antzezten du Elliot Alderson protagonista.
Rami Malek aktoreak antzezten du Elliot Alderson protagonista. USA NETWORK Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Yarza Artola -

2019ko urriak 26

«Bada pertsona talde boteretsu bat mundua sekretupean gobernatzen duena; inork ezagutzen ez dituen pertsonak, ikusezinak direnak, ehuneko bataren ehuneko bata. Jainko izatera jokatzen dute, baimenik gabe. Eta uste dut segika ari zaizkidala».

Hitz horien bidez egin zen ezaguna Mr. Robot telesaila. Entzun eta berehala harrapatu zituen munduko milaka ikusle; izan ere, aspaldidanik krisian den sistema ekonomikoaren eta politikoaren kritika zorrotz bat pantailaratu zuen, horren zutabeak hankaz gora jartzea helburu zuen protagonistaren begietatik. Fight Club eta Taxi Driver film klasikoen espiritua abiapuntu hartuta, lau denboralditan ezagutu dute ikusleek Elliot Aldersonen hacker lanetarako abilezia, baita komunikaziorako eta harreman pertsonaletarako gabeziak ere.

Atalez atal, Sam Esmail buru duen lantaldeak are konplexuago bilakatu du Aldersonen dualtasuna, narrazioa aberastu du inguruan dituen pertsonaiekin, eta amaieraraino eutsi dio irudimenezko aitaren agerpenak esparru psikoanalitikoan jokatzen duen rol dramatikoari. Ikuslearen aurretik doa beti telesaila, errealitatearen eta ilusioaren arteko joko bikoitz horretan. Alor formalean ere nortasun propio bezain erradikala findu du Esmailek, eta, idazle zein zuzendari lanak bere gain hartuta, irudi bereizgarriak egokitu ditu kontakizunaren mesedetan.

Telesailak indar handiz funtzionatu du egungo gizartearen erradiografia sozial eta politikoa osatzeko. Eliteen inguruko kontakizunaren erdigunera ekarri du, gainera, alor ekonomikoa; entretenimenduaren barruan kokatu ditu konplexutasun handiko figura eta mekanismoak. Saioa erregairik gabe geratu da, ordea, pertsonaien esparru intimoa jorratzean. Azken txanpan nabarmendu dira bereziki ahulguneak, une itxaropentsu zein gordinetan ez baitute behar bezainbesteko sakontasun emozionalik lortu.

Mr. Robot-ek behin eta berriz nabarmendu du sistemak zenbateko gaitasuna duen berori kolokan jarri nahi duen norbanako edota kolektibo oro zapaltzeko. Eta hein batean ausardia falta izan zaio, telesailak erakutsi duelako iraultza posible dela; ez, ordea, gizartearen egituraketa alternatiborik. Hackerrek kaosa ekarri dute, baina euren arazo pertsonaletan galduta amaitu dute. Egungo gizarte indibidualistaren erretratu fidela.

Gatazka narratibo oro plano indibidualera itzultzea: ezbairik gabe, telesailaren akaberan eragina izango duen hautua. Bide horretan, istorioaren salbazio gisara funtziona lezake Elliot Alderson protagonistaren patuari borobiltasuna emateak. Konexio emozionalerako ezintasunak gainditzeko gai den norbanakoa irudikatzea izan liteke gailur dramatikoa, lau denboralditan nagusitu diren depresio, samin eta ezintasunen kontraste argitsu modura. Esmailen hautuak emango du zeresana, Mr. Robot telesailen unibertsoan arrasto sakona utzi duen obra bat bilakatu baita, azken batean. Ezberdina eta identifikagarria. Urteak igaro arren, ziurrenera indarrik galdu ez, eta zeresana ematen jarraituko duen perla preziatua.

'MR. ROBOT'

Sortzailea: Sam Esmail.

Aktoreak: Rami Malek, Christian Slater, Carly Chaikin, Martin Wallstrom, BD Wong.

Herrialdea: AEB.

Urtea: 2019.

Non ikusi: Movistar+.

Filmaren iraupena: 50 minutu.

Generoa: Drama. Thrillerra.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / @FOKU

«Galtzen ari den lan bat azaleratu nahi dut»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Ontzi bat da, esamolde bat da, eta arrantzalearen azalean jarri nahi bat da 'Axalian'. Izen hori jarri dio Ortolaizek Zarauzko Photomuseumen paratu duen erakusketari: «Mundu eder bat da itsasoa».
Jon Mirande, eskuinean, Bretainiar Elkartearen Saria ekitaldian, 1969. ©Z / EZEZAGUNA

De viris illustribus: Jon Mirande bretainiarra

Miel A. Elustondo

Euskaraz baino lehen ikasi zuen bretoieraz Jon Mirandek Parisen. Euskaldunak lagun egin baino lehen, bretainiarrak egin zituen adiskide. «Gazte haien karra! Askok ez zekiten haurretatik beren herriaren hizkuntza, baina ikasi zuten eta bretoieraz ari dira beti. Guk, aldiz...», idatzi zuen. Goulven Pennaod bretainiarrarena dugu jakilegoa, Txomin Peillenek 1976an bildua.

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Zorroztasuna funtsezkoa da kazetaritzan»

Urtzi Urkizu

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako kazetarien elkargoko dekano eta Euskal Kazetarien Elkarteko presidente izendatu dute Goikoetxea. Dioenez, kazetariek baldintza onak behar dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.