Albistea entzun

Qatarko Munduko Kopa

Babestua dago Munduko Kopa

Qatarren, debekatua dute edari alkoholdunak saltzea eta kriptodirua erabiltzea, baina Munduko Koparen babesle dira, besteak beste, sektore horretan ari diren hainbat enpresa eta marka.
<em>Crypto.com</em> eta Budweiser enpresen publizitatea, Ingalaterraren eta Galesen arteko partidan.
Crypto.com eta Budweiser enpresen publizitatea, Ingalaterraren eta Galesen arteko partidan. GEORGI LICOVSK / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ainara Arratibel Gascon -

2022ko abenduak 1

Olinpiar Jokoekin batera, Munduko Kopa da ikusle eta jarraitzaile gehien duen kirol ikuskizuna. Hala, erakusleiho paregabea izan da marka eta enpresa multinazionalentzat, publizitatea jartzeko eta euren produktuak ezagutarazteko. Munduko Koparen inguruan izandako ustelkeria eta Qatarren gertatzen diren giza eskubideen urraketak kontuan hartuta, pentsa zitekeen enpresa eta marka askorentzat deserosoa eta desegokia izan zitekeela agertoki hori. Azkenean, hamazazpik eman zuten baiezkoa. Guztira, 1.207 milioi euro jarri dituzte. Hamazazpi horietatik zazpi FIFAren bazkide ofizialak dira: Adidas, Coca Cola, Wanda, Hyundai, Visa, Qatar Energy eta Qatar Airways.

Turismoa, elikadura, energia, telekomunikazioak... sektore askotako markak daude urratsa egin dutenen artean. Baina badira bereziki arreta sortu dutenak. Batetik, Crypto.com kriptodiru enpresa dago. Ez da harritzekoa halako enpresek kirol ekitaldiak babestea. Hainbat goi mailako talderen elastikoan ere agertzen dira haien izenak. Baina esanguratsua da Qatarren egitea. Zergatik? Bada, kriptodirua debekatua dagoelako han. Horrek agerian uzten du, beste behin, Munduko Koparen alde iluna. Enpresa hori 90 herrialdetan ezarrita dago jada, 10 milioi erabiltzaile ditu, eta 4.000 langile. Los Angeles Lakersen pabiloiaren kudeaketa lortu du datozen hogei urteetarako, eta 1 Formulan ere jarri du dirua.

Eta, bestea, edari alkoholdunena. Izan ere, Qatarren mugatua dago edari alkoholdunak erostea eta edatea. Qatarko herritarrek baimen berezi bat behar dute edari horiek erosteko, eta atzerritarrek leku jakin batzuetan kontsumitu ditzakete: hoteletan eta jatetxeetan. Bada, Errusiako Munduko Koparekin alderatuz sektore horretako babesleen ekarpena %2,9tik %2,7ra jaitsi den arren, 2014ko Brasilgo Munduko Kopan %0,9koa zen kopuru hori. Hain zuzen ere, Budwiser da txapelketako babesle nagusietako bat. Hala izan da 1986ko Munduko Kopatik, eta kexu azaldu zen estadio barruan eta inguruetan garagardoa ezin saltzeagatik. «Egoera deserosoa» dela adierazi zuen debekuaren berri izan zuenean. Antolakuntzak leku «ezkutuagoan»egiteko eskatu zion. Hori kontuan hartuta, salmenta jaitsi egingo da. Horrenbestez, garagardo enpresak erabaki bat hartu du: Munduko Kopa irabazten duen herrialdeari oparitzea.

Esanguratsua da ere bai Qatarko Gobernuarekin harreman zuzena duten bi enpresa daudela babesleen artean: Qatar Airways hegazkin konpainia eta Qatar Energy energiakoa. Azken horren zuzendari exekutiboa eta presidentea Saad Xerida al-Kaabi da, Qatarko Atzerri ministroa. Munduko petrolio eta gas konpainia handienen artean hirugarrena da.

Txinako enpresak ere badaude babesleen artean. Guztira, 206 milioi euro jarri dute. Lau enpresa daude; horien artean, Hisense. Teknologia enpresa bat da, eta FIFAren babeslea da, 2018tik.

Erantzun gabeko eskaria

Amnesty Internationalek eskari argia egin zien babesleei Munduko Kopa hasi baino hilabete batzuk lehenago: futbol zelaiak eraikitzen hildako langileen konpentsazio funtserako dirua jartzeko, eta euren indarra baliatzeko FIFA horretara bultzatzeko.

Hamazazpi babesle nagusietatik lauk bakarrik erantzun zuten: Budweiserrek, Adidasek, Coca Colak eta McDonaldsek. Baina soilik hitzez egin zuten. Oraingoz, ez dute dirua jarri, eta ez dirudi jarriko dutenik.

Beste babesleek ez zuten erantzun ere egin, nahiz eta, besteak bestek, giza eskubideak eta ingurumen estandarrak babesteko konpromisoa hartua duten euren egunerokoan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©IÑIGO URIZ / FOKU

«Asko daukat ikasteko oraindik mendiko eskian»

Unai Ugartemendia

Mendiko eskian euskal selekzioan aritzen diren emakumeetako bat da Carlota Martinez de Aragon. Eski alpinoan ibili ondoren, lesio bat tarteko, mendiko eskian hasi zen, eta gustura ari da.
Wold Tourra begiz jota, Laboral Kutxa taldearen egonaldia

Erronkaren tamainara hazi

Iñaki Berastegi

Alteako egonaldiarekin amaitu du Laboral Kutxa taldeak 2023ko denboraldirako prestaketa fasea. Zaila bada ere, helburua, 2024an World Tour mailan tokia egitea da. Hala ere, txirrindulariek azpimarratu dute erronka hori ezin dela «obsesio» izan. Ilusioa izan dute lanerako akuilu nagusi.

 ©EUKEN ALBERDI

Izotzaren bueltan dantzan

Iñigo Lasa

Izotz pista batera sartu zen lehen aldian, negarrez atera zen Euken Alberdi. Egun, munduko onenekin lehiatzen da. 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartzea du amets.
Oscar de Marcos eta Moi Gomez, lehian Athleticek eta Osasunak San Mamesen jokatutako derbian. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Euskal talde bat Kopako finalean arituko da

Beñat Mujika Telleria

Osasunak eta Athleticek elkarren aurka jokatuko dituzte Espainiako Kopako finalerdiak. Hortaz, euskal talde bat finalean arituko da

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...