Albistea entzun

Urumea ibaia, zubien bidez entzunda

Musika Hamabostaldiak Xabier Erkiziaren soinu lan bat eman dio San Telmo museoari. Zubien soinua grabatu du ibaia aztertzeko
Patrick Alfaya, Xabier Erkizia eta Susana Soto, atzo, Donostiako San Telmo museoan.
Patrick Alfaya, Xabier Erkizia eta Susana Soto, atzo, Donostiako San Telmo museoan. JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Andoni Imaz -

2021eko uztailak 28 - Donostia

Urumea ibaia Usategieta mendatean jaiotzen da, Nafarroan, eta Donostian itsasoratzen. Batetik bestera, 46 kilometro eta bost udalerri zeharkatzen ditu: Goizueta (Nafarroa), Arano (Nafarroa), Hernani (Gipuzkoa), Astigarraga (Gipuzkoa) eta Donostia. Xabier Erkizia artistak Urumea aztertu nahi zuen, ibai baten ulerkera bera miatzeko asmoz. Soinu grabaketak egin zituen Urumea zeharkatzen duten zubi guztietan, eta Zubiak dira zauriak, zauriak dira orbainak, orbainak dira izenak piezan bildu zituen Donostiako Cibrian galeriak egin zuen erakusketa baterako. Orain, Donostiako Musika Hamabostaldiak ikus-entzunezko instalazio hori erosi dio galeriari, San Telmo museoari dohaintzan emateko.

60 zubik zeharkatzen dute ibaia, eta 60 minutuko obra bat sortu zuen Erkiziak: minutu bat zubi bakoitzeko. Horiei buruzko informazioa erakusten du pantailan: izenak, ofizialak zein kalekoak, eta datu batzuk, eraikitze eta berritze urteenak. Proiekzioa martxan egongo da museoko ekitaldi aretoan, abuztuaren 3tik 31ra bitarte, doan.

Erkiziak ez zuen erakutsi nahi «zer soinu duen ibaiak»; azaldu nahi zuen «zer den ibai bat, soinuaren bidez». Zergatik zubiak grabatu, orduan? Hura delako ibaiekin izaten den lehen kontaktua. «Paisaiaren zauriak» dira, baita beharrezko tresnak ere; igarotzeko, ez «habitatzeko».

Hori nahi zuen Erkiziak: grabagailu berezi bat itsasten zien zubiei, bakoitzaren bibrazioak jasotzeko, «arkitektura entzuteko». Izan ere, arkitektura «bizirik» dago harentzat. Soinu batzuek urpekoak dirudite, zubiak iragazkorrak direlako. Beste batzuetan, berriz, nekezago sartzen da uraren hotsa, eta itxiagoa da soinua. Denek sortzen dute giro berezi bat.

Erkiziarentzat, zubien izenek garrantzi handia dute. Hiriguneetakoek izen sinbolikoak izaten dituzte, politikarienak eta aristokratenak, eta leku horietatik urrundu ahala, izena galtzen dute, edo bat baino gehiago hartzen. «Zubiak grabatu ahala ulertu nuen horien atzean zeuden hainbat sinbologia, hainbat zauri; sozialak, politikoak, balio ekonomikoari lotutakoak... Eta, gehienetan, izenaren inguruko politiketan nahiko ondo islatzen direnak», azaldu du artistak.

Musika Hamabostaldia eta San Telmo museoa urteetan aritu dira lankidetzan, jaialdi horretako kontzertu batzuk han egiten baitira. Elkarlan hori hitzarmen baten bidez formalizatu dute orain: aurrerantzean, jaialdiak urtero emango dio pieza bat dohaintzan museoari. Hamabostaldiak museoa «aberastuko» du ordainaren bidez, Patrick Alfaya Musika Hamabostaldiko zuzendariak azaldu duenez. Susana Soto San Telmo museoko zuzendariak esan du beren asmoa dela jasotzen dituzten lanak erakustea.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Eñaut Zubizarreta musikaria, atzo, Ahotsenea gunean. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Bat, bi, bat, bi, hiru, lau

Iñigo Astiz

Murrizketekin ere, aurten Durangoko Azokako guneek berreskuratu egin dituzte beren programak, eta, murrizketak murrizketa, poza azaldu dute arduradunek, berriz ere jendeari aurrez aurreko saioak eskaini ahal izateagatik.

Ibai Aizpuruari beka emateko agerraldia. Ezker eskuin, Nerea Mujika, Ima Garrastatxu, Aizpurua eta Lorea Arakistain. ©Durangoko Azoka

‘Barraka’ euskarazko abentura bideo jokoak irabazi du Durangoko Azokako laugarren sormen beka

Ainhoa Sarasola

Ibai Aizpurua diseinatzaile eta programatzaile irundarrak eskuratu du 15.000 euroko laguntza, urtebeteko epean bere proiektua garatzeko. Heldu den urteko azokan aurkeztuko du emaitza.

 ©LARA MADINABEITIA / BERRIA

«Sortzailea hari honetan alderik makalena da, maiz zaintzen ez dena»

Andoni Imaz

Lagunak dira Morales eta Landabaso; biak Bilbotik etorri dira Durangora. Morales saltzera etorri zen lehenengoz, eta Landabaso, umea zela. Urte osoan erosten ez dituzten bitxikerien bila etortzen dira gaur egun.

Maia Iribarne eta Paxkal Irigoien musikariak eta <em>Bañolet</em> websailaren egileak, atzo, Durangoko 56. Azokan. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Heldu bilakatzearen konkista

Itziar Ugarte Irizar

Maia Iribarnek eta Paxkal Irigoienek 'Bañolet' websailaren aurrerapena aurkeztu dute, iaz sormen beka irabazi ondotik. Bederatzi kantuko diskoa ere kaleratu dute: 'Bañolet kantuz'

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.