Albistea entzun

Arbelari begira. Euskal Kulturaren Transmisioari Buruzko 4. Graduondokoa

Ereite kualitatiboa

Nagore Amondarain -

2012ko abenduak 4

Ereinaldiaz aritu zaigu Jon Sarasua, atontzen ari den liburuko kapitulu bat gai horren ingurumarian joango baita. Ereitearen ideia ez dela batere originala dio, ikastolen sorrerako bulkada ere horixe bera izan zelako, adibidez. Baina egungo ereitea aipatzen duenean, ez da ari ereite kuantitatiboaz, ereite kualitatiboaz baizik. Egin dugun ahalegin kuantitatiboak ez duelako hainbesteko eragin kualitatiborik izan, hizkuntzarekiko eta kulturarekiko atxikimenduan adibidez. Atxikimendua ulertzeko eta bizitzeko modua mudantzan baitago.

Hezkuntza arautuari azkurak bilatzea errepikakorra ari da izaten graduondoko honetan, eta ez da kasualitatea izango Joxe Angel Irigaraik ere aurrekoan zera esatea: «Dramatikoa da egungoa, desmartxa hau irakaskuntzan…». Euskaraz bizitzeko hautua egitera garamatzaten elementuak herren daude; ez gara gai izan motibazioa, ezagutza eta erabilera orekatzeko. Egindako lana izan da gu geu hemen idazten egotearen zutabe nagusia, baina norantz doa hainbeste urtetan egin den ahalegina? Eta ereinaldi honetan erneko denaz arduratzea dagokigu, baina kontuz Monsato haziekin eta ugaritzean ugaritzearekin, minoria izaten jarraituko baitugu denboraldi batean.

Nor ez du arduratzen hurrengo belaunaldietarako subjektu eragileen masa kritikoak? Horixe Sarasua artegatzen duten zereginetako bat. Hiztun komunitatearen ahalmen soziopolitiko eta kulturala garatzeko eragile horiek, gela barruan bazka jasota hausnarrean dauden ikasleak, skate parkekoak edo sehaskan edo likido amniotikoan daudenak izango baitira. «Euskaldun koherente eta konpetente izatea ez da hiritar estandar baten kondizio linguistiko bera» ezertan hasi aurretik barneratuta izan beharko genukeena, eragina baitu norabidea markatzerako estrategietan. Kondizio ez-estandarra horrela azaleratzea zoru labainkorra izan daiteke, eta batzuetan nahiago dugu egoera estandarraren desirarekin lan egin, fikzio bat sortuz gela barruetan. «Hezkuntza arautuan ez dira prestatzen belaunaldi berriak euskal hiztun izateko behar dituzten baliabideetan», gogorra izan behar du esatea eta, zelan ez, entzutea. Baina esperantza eta indar puntua eman beharko liguke zein hiru alderdiri erreparatu beharko geniokeen jakinarazteak; arrazoibidearen inguruko baliabideak (jakintza soziolinguistikoa), kalitatearen ingurukoak eta kultura eta sorkuntzaren ingurukoak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Ez dakit hizkuntzak ez ote nauen ni menderatzen nik bera baino gehiago»

Itziar Ugarte Irizar

Mundu baten bukaera bizitzearen kontzientziaz eta pertsonala eta kolektiboa «harmonizatzeko» nekeaz aritu da 'Landura' lan berrian. Hamargarren poema liburua du, eta, bide horretan, komunitate bati idaztearen sentipena izan du lagun.

Bingen Zupiria sailburua eta Aizpea Otaegi Errenteriako alkatea, atzo, liburuaren egileekin. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Arbola sendoa musikaren ekosisteman

Naroa Torralba Rodriguez

'Musikaste 1973-2022. Euskal musikaren 50 urte' liburua eman du Eresbilek. Jaialdiak mende erdia bete duela-eta argitaratu dute

Maialen Lujanbiok idatzi du liburuko testua, eta Arrate Rodriguezek ondu ditu ilustrazioak. Irudian, bi egileak, atzo, Donostian. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

'Traste arrunten barruan zuk zer ikusten duzu?' album ilustratua argitaratu dute

Miren Mujika Telleria

'Traste arrunten barruan zuk zer ikusten duzu?' album ilustratua argitaratu dute Maialen Lujanbiok eta Arrate Rodriguezek, Pamiela argitaletxeko Bagara sailean. Albumak Rosa Valverde artistaren lana ezagutaraztea du xede

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.