Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Aniztasun erakargarria

Jesus Mari Begoña -

2016ko azaroak 5

BOS

Zuzendaria: Paul Daniel. Pianista: Nikolai Demidenko. Non: Euskalduna jauregia (Bilbo). Noiz: Azaroaren 3a.

Txaloaldi beroarekin bukatu da Bilbao Orkestra Sinfonikoaren denboraldiko laugarren kontzertua. Bertan, Paul Daniel zuzendari entregatua, Nikolai Demidenko bakarlari aparta eta oso ondo jo zuen BOS izan ziren protagonista bikainak.

Nahiz eta 20 urteko diferentziarekin eginak izan, egitarauaren lau lanak desberdinak dira. George Gershwingen Strip up the band musikalaren oberturan, konpositoreak jazzarekiko zeukan erritmo sinkopaturako joera azaltzen da. Joaldi horretan, instrumentuen senide guztiek ederto jo dute: hasi perkusionista talde zabaletik, doinu dotorea zeramaten biolinekin eta egurrezko tresnekin jarraitu, eta metalezkoen erakargarritasunarekin bukatu.

Desberdina da, ordea, urte bat lehenago, 1926an, Sergei Ratxmaninoffek erbestean zegoenean asmatu zuen sol minorreko piano eta orkestrarako 4. Kontzertua. Lan horrek ez dauzka beste kontzertuetan ezagunak diren doinu zoragarriak; hemen, erromantizismo iluna nahastu egiten da ezagutu berri duen lengoaiarekin, hots, jazzarekin. Nikolai Demidenka pianista sendoa, orekatua eta biribila da: haren digitazioa boteretsua izanik, lirismo eta ziurtasuna ematen du, idazkera zaila izan arren. Hasierako Allegro-an, eder konbinatu zituen armonia batzuetan disonanteak, erritmo konplexu eta muturreko dinamikekin. Bigarrenean, Largo-n, lirismo kontrolatua haizeratu zuen pedalaren erabilera orekatuan, orkestrak giro erromantikoa zeraman bitartean. Hirugarreneko Allegro Vivace pianoan deabrukeriak egiteko aproposa da: gora eta beherako eskalak, prestissimo-ak , oktabetan jauziak, azentu markatuak serieetako hasierako notetan, tempo rubato-ak tarteka… Zuzendariak ondo konbinatu zuen pianoren protagonismoa orkestraren akonpainamenduarekin, soinuaren balantzea kontrolatuz. Azkenean, Demidenkok Chopinen bals alaiarekin eskertu zuen publikoaren entrega.

Tinbreen konbinazioak ematen duen lilura da hein batean Claude Debussyren Iberia- ren indarra. Bertan, Espainiako flamenkoak ematen zion inpresio exotikoa azaltzen du, nazionalismoaren generoan jausi gabe. Musika guztiz egokia da orkestraren kolore guztien arrandia egiteko, bakarka zein taldeka. Ondo baliatu zuten zuzendariak eta orkestrak birtuosismoa azaltzeko. Baita Maurice Ravel euskal herritarraren La Valse izeneko balsaren deskonposizio bihurrian ere. Azken horretan, zuzendariak eta musikariek dirdiraz islatu zuten dantza aristokratikoak duen apoteosia, gutxika herio dantza bihurtua, azkenean, mila zatitan leherrarazia izateko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Kukai Dantza konpainiaren eta Euskadiko Gazte Orkestraren <em>Eta orain zer?</em> emanaldiaren aurkezpena, atzo, Donostiako Kursaalean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU
Mikele Landa Eigurenen <em>Noizko basoa</em> filma. ©ZINEMALDIA

Euskarazko bi lan izango dira Zinemaldiko Nest saria lortzeko lehian

Iñigo Astiz

Hamahiru film labur hautatu dituzte guztira; tartean dira Nagore Muriel Letamendiaren 'Erro bi' eta Mikele Landa Eigurenen 'Noizko basoa'

 ©Quartetto Maurice
Aroa Uharte. ©Iñigo Uriz, Foku

Zoriz mundu bat zabaltzea

Ainhoa Sarasola

Errumaniara eraman zuten Arte Ederretako ikasketek, eta Bartzelona, Mosku eta San Petersburgora, gero, eslaviar hizkuntzek zein errusiar literaturak sortutako lilurak. Errusieratik euskarara hiru liburu ekartzea izan da bidaia horren azken nasa, oraingoz.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.