Albistea entzun

Sanferminak Iruñean. Proposamenak. Peña bat dut bihotzeanLa Unica

Lehenengo festazaleak

Kaleak alaitzeko haize instrumentuak erabiltzen lehenengoa eta bakarra izan zen La Unica peña. Zapia, gerrikoa eta espartinen kordak berdeak dira, eta blusa koadro urdin eta zuriduna da.
La Unica peñako kideak, 2010. urtean.
La Unica peñako kideak, 2010. urtean. LA UNICA

Erkuden Ruiz -

2011ko uztailak 7

Gipuzkoarrez eta iruindarrez osatutako lagun talde bat Iruñeko kaleetatik abesten eta dantzatzen atera zen XX. mendearen hasieran. 1903. urtea zen, eta gizartea lasaia zen; baina, Betikoak ateratzen ziren bakoitzean festa pizten zen. Kaleak alaitzen zituzten, eta, politikarien haserrea areagotzen zuten. Pixkanaka-pixkanaka, jende gehiago gehitu zitzaien, La Unica peña bihurtu arte.

Ezagutzeko errazak dira La Unica peñako kideak, gorria ez delako haien janzkeran ikusten. Txuriaren gainean zapi eta gerriko berdea daramatzate. Espartinen kordak ere berdeak dira. Blusa, aldiz, koadro urdin eta zuriduna da.

Bakarrak izan ziren haize instrumentuak erabiltzen. Bakarrak, baita ere, sanfeminetan kaleak alaitzen. Horregatik, garaiko La Marea eta La Veleta peñak haiekiko areriotasuna zuten. Zarata gehiegi egiten omen zuten. XX. mendearen hasiera zen, eta gizartea ez zen gaur egun bezain parrandazalea.

La Unica peña 1903. urtean sortu zela diote zenbait dokumentuk. Beste batzuek, berriz, hamar urte geroago sortu zela esaten dute. Dena dela, Iruñean sortutako lehenengo peña da. Lehenengoak izan ziren festak alaitzen eta giroa sortzen, geste zenbait peña sortu ziren arte. Garai hartan sortu ziren gaur egun ezagutzen ditugun sanferminak.

36ko gerran peña desagertu zen, kide gehienak errepublikazaleak baitziren. Baina parrandazaletasuna odolean eramaten denez, gerraren ondoren zenbait lagunek peña berpiztea erabaki zuten. 1940ko hamarkadan, dirua biltzeko dantza jaialdi bat antolatu zuten. Lehenengoak izan ziren horrelako ekintzak antolatzen. Garai hartako moraltasunaren kontra joan ziren. Eta 1970eko hamarkada iritsi zen, eta lehenengo presidente emakumea izan zuen peñak.

Gaur egun 157 peñakide eta 70 peñakide txiki dira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Olatu sinkronizatua

Berria

Bi urte barru Europako kultur hiribirua izateko bidean, bosgarren Olatu Talka lehertu da asteburu honetan Donostian, 250etik gora proposamen sinkronizatu eskainita parte hartu nahi duen orori. Sormena, kirola argazkian, Easo igeriketa taldeko kideen atzoko erakustaldia, aldarrikapena eta elkartasuna nahastu dira egitarauan. Donostiatik kanpo ere zabaldu da aurten eskaintza, gainera.

Alarmak piztuta

Berria

Nafarroan, berezko arraza batzuk galzorian

60 urteko gaztea

Berria

Fender Stratocaster gitarra elektrikoa, 1954tik doinuka

Hemen da Olentzero

Berria

Gaur kalez kale eta etxez etxe ibiliko da, haurren begiradapean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.