Albistea entzun

Martxoak 8

Martxoak 8, emakumeen nazioarteko eguna

 

Steilas Emakume idazkaritza -

2015eko martxoak 8 15:07

Historia irabazleek kontatzen dutela jakina da eta emakumeok bataila guztietan menperatuta izan gara beti, ez soilik gudako batailetan. Azken hauekin sortzen duten sufrimendua, irainak eta ohorearen zikintzeagatik salaketa artikulu luze bat idatzi daitekeen arren, lerro hauetan eguneko batailak aipatu nahi ditugu.

Horregatik, historia berriz kontatzea premiazkoa da, zehazki gertatu zen bezala kontatzea, emakumeri merezi duten dimentsioa emanez, uko egiten dituen historiako liburuen isiltasunetik ateratzen eta merezi duten izandako protagonismoa emanez. Feministok esaten dugun bezala, izendatzen ez dena, ez da existitzen.

Jakituria hegemonikoek, diskurtso erlijiosotik zientifikora, emakumeak menpeko izaki bezala irudikatu  dituzte, mundua interpretatzeko gaitasunik gabe, seme-alabak zaintzeko eta etxean gordeta egoteko jaioak, inongo kezka kultural edo politikorik gabe. Bigarren kategoriako izakiak, aita, senargai edo senarraren menpekoak.

Baina pasibotasunera bihurtzeko interesen kontra, emakumeek patriarkatuaren aginduei aurka eginez, askotan gizon baten itzalean edo goitizen bat erabiliz izan bazen, arlo desberdinetan garatu zituzten beren jarduerak. Ezaguera mundura heldu ziren eta kulturarako lan garrantzitsuak utzi zituzten, beren bizitzei zein munduko posizioei zentzua eman zieten beren esperientzietan zein beste jakiteetan oinarritutako emakumezkoen jakituria bildu zuten. Haietariko askok beren ondarearen garrantzia zein beren errekonozimendua ezin izan zuten bizi, baina beraiei esker hurrengo belaunaldiak erreferente eta jarraitzeko ereduak izan ditugu.

Hala ere, nahiz eta gaur egun emakumeek hitza duten eta agertokian dauden, ez dira ikusgarri. Gutxi badira ere, emakumeok instituzioen, kongresu eta departamenduen buru dira, enpresariak dira, baina hala ere, ez dira ikusgai. Margotu, idatzi, konposatu, orkestrak zuzentzen dituzte, artea sortzen dute, kirol txapelketa eta jarduera desberdinetan parte hartzen dute eta ez dira ikusgarri.

Beren izenak isildu egiten dira edo kanonetik baztertzen zaie. Izendatzen ez dira ez dira ezer. Emakumeen ikustasuna onartuta dago baldin eta gizonek sortutako kanonen barruan dauden. Azken finean egoteko eta izateko baimena eskatu beharra dute.

Horregatik izen horiek guztiak esan eta idatzi egin behar dira ikusgarri jartzeko, izan ez zuten bizitza emateko. Historia liburuetatik, komunikabidetik, udaletxe, kale eta plazetatik pasatako eta egungo belaunaldi horietako emakumeak errebindikatzen jarraitu behar dugu eta jakina, etorkizuneko belaunaldiak zaindu beharko ditugu behar duten eta behar dugun espazioa bete dezagun behingoz.

Steilasen urteak daramatzagu emakumeen ikustasuna lantzen eta irakasleak animatzen literatura, artean, historian zehar edota kirolean emakumeen jakituriari indarra jar diezaioten. Kirola ere maskulinizatuta dagoen beste esparru bat da non emakumeen presentzia, profesional nahiz ikusle bezala, oso txikia den. Emakume olinpikoengan erreparatu besterik ez dugu egin behar, haietako batzuk ere urrezko dominaren garaileak izan dira eta beren izenak oso leku gutxi izan dute komunikabideetan.

Urteko edozein eguna ona da emakumezko eta gizonezkoek edozein laneko edo denbora libreko aktibitateetan betetzen dituzten espazioei buruz hausnartzeko. Albistegietara, idatzizko prentsara, frontoietara, kirol zelaietara edo eskoletako patioetara begira dezagun eta espazioen banaketaren desorekaz errez jabetuko gara. Baina orain martxoaren 8an eta egun batez komunikabideak beteko ditugula aprobetxa dezagun gizonen eta emakumeen arteko benetako berdintasuna gauza dadin benetako neurrik hartu eta exijitzeko.

Eta horretarako emakumeei buruz hitz egin behar da, izendatu behar dira, beren lanak eta lorpenak jaso egin behar dira. Hau da, oroimen kolektiboaren partaide izan behar dira. Ikusgai jartzea beraiekin dugun nolabaiteko zorra da, baita gure gazteekin ere esparru honetan erreferenterik gabe haz ez daitezen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Mutilentzat bakarrik den Erain ikastetxea, artxiboko irudi batean ©Gorka Rubio/ Foku

Eusko Jaurlaritzak finantzaketa etengo die ikasleak sexuaren arabera banatzen dituzten ikastetxeei

Edurne Begiristain

Jokin Bildarratzek esan du «ahalik eta modu adostuenean» egin nahi dutela prozesua, eta ikastetxeekin harremanetan direla. Eusko Jaurlaritzak halako sei ikastetxe ditu itundurik.

Araban %70eko jarraipena izaten ari da greba, letradu elkarteen arabera. ©Juanan Ruiz / Foku

Epaitegiak «kolapsatuta», letraduen grebaren ondorioz

Maite Asensio Lozano

Hego Euskal Herriko letraduek astea bete dute gaur greba mugagabean. Soldatak igotzeko eskatu diote Espainiako Justizia Ministerioari.

Galduriko emakumea bilateko operazioan parte hartu duen lagileetako bat. ©SOS Deiak

Hilda topatu dute Loiun galduriko emakumea

Berria

Igandetik ari ziren 78 urteko andrearen bila.

Konstituzio plazako plaka. ©Iruñeko Udala

Gaztelera hutsean jarraituko du Iruñeko Konstituzio plazako plakak

Julen Otaegi Leonet

Baluarteko plaza zenari izena aldatu eta urtebetera, administrazioarekiko auzietako auzitegi batek erabaki du ez dela beharrezkoa hango plakak euskarazko izenik izatea.
 

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.