Albistea entzun

II. Mundu Gerra

Mugarri gogoangarria

Kanadako, Frantziako, Erresuma Batuko, AEBetako eta beste hainbat herrialdeetako agintariak bildu dira Normandiako Lehorreratzea oroitarazteko. II. Mundu Gerrako bataila horren 75. urteurrena da gaur.

Militarrak Commonwealthen

Ane Ubegun Goikoetxea -

2019ko ekainak 6 07:03

Ia 10.000 hilarri zuri daude Frantziako Commonwealth kanposantuan. II. Mundu Gerran Normandiako batailan hil ziren soldaduen hilobiak dira, AEBetatik, Erresuma Batutik, Kanadatik, Frantziatik eta beste hainbat herrialdeetatik etorritako soldaduenak Alemania naziari mendebaldeko frontea irekitzera etorri ziren. 1944ko ekainaren 6an gertatu zen E eguna, eta 75. urteurrena da gaur. Normandiako Lehorreratzearen urteurren esanguratsuak izan direnetan, mundu osoko estaturik boteretsuenetariko agintarien topagune izan da Normandia. Bilgune horrek munduko egoera geopolitikoa deskribatu izan du, eta horrela gertatu da gaurkoan ere: agerian geratu da gerra irabazi zuten estatuen arteko arrakala. Izan ere, Txina eta Errusia, gerraren beste bi irabazle handiak, ez dira Normandian izan, Mendebaldearekin dituzten tirabiren isla argia.

II. Mundu Gerran lagun izan baziren ere, AEBak eta SESB ez ziren bata besteaz fio. Aliantza bazegoen, baina mesfidantza ere begi bistakoa zen. Gerra bukatu ondoren hasi zen Gerra Hotza, tentsio handiko garaia. 1991n desegin zen SESB; haatik, 28 urte geroago, tentsio katea ez da eten potentzia nagusien artean.

Vladimir Putin Errusiako presidentea E egunaren 70. urteurreneko ospakizunean izan bazen ere, ez dute aurtengo ekitaldira gonbidatu. Agintariek hitzaldi handi eta gogoangarriak egiteko baliatu izan dute egun hori. Gaurkoan, inork ez dio Putini aipamenik egin, eta herrialdeen arteko batasunean eta loturan ardaztu dira agintariak. Emmanuel Macron Frantziako presidenteak Donald Trump AEBetako presidenteari zuzendu dizkio hitzaldiko hitz gehienak. Trumpi eskatu dio bi herrialdeen arteko adiskidetasuna berritzeko, eta Normandiako promesari eusteko: "Ez ahaztu herrialde askeak elkartzen direnean erronka guztiak gaindi ditzaketela". Horretaz gain, besteen askatasunaren alde borrokatzeko esan dio: "AEBak handiagoak dira besteen askatasunarengatik borrokatzen dutenean".

Trumpek estutu nahi izan du AEBek gainerako herrialdeekin duten lotura, eta ziurtatu du hautsezina dela elkartzen duen soka: "Gure lagun eta kidei guztiei: gure aliantza preziatua batailaren berotasunean sendotu zen, eta gerrako zailtasunei aurre eginez probatu zen. Bakearen bidez frogatu genuen aliantza hori. Gure arteko lotura hautsezina da".

Mugarri esanguratsua izan zen Normandiako Lehorreratzea. II. Mundu Gerrako gertakari garrantzitsuenetariko bat izateaz gain, beste lehia baten abiapuntua ere izan zen. Bataila hori gertatzen ari zenerako, SESB Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna Poloniara bidean zegoen, eta haren helburua zen Berlin hartzea. Ekialdeko nahiz Mendebaldeko potentziek zuten xede haien legea ezartzea Europan, eta, horretarako, etsai komuna garaitu behar zuten.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Abortuaren aldeo manifestazio bat, New Yorken, atzo. ©SARAH YENESEL / EFE

Oklahomak ia guztiz debekatuko du abortua

Berria

Estatuko Ordezkarien Ganberak AEBetako abortu legerik murriztaileena onartu du: amaren bizitza arriskuan badago edo bortxaketa ala intzestua izan bada baimenduko du soilik. Gobernadorearen sinadura falta da indarrean sartzeko.

Gizon indigena bat, Napalpiko Sarraskia azaltzen duen kartel baten paretik pasatzen, Argentinako Napalpi herrian. ©BERRIA

Napalpiko sarraskian estatuak erantzukizuna izan zuela ebatzi du auzitegi batek

Igor Susaeta

Epaiaren arabera, frogatuta gelditu da «gizateriaren kontrako krimenak» egin zituztela. Qom eta moqoit komunitateetako 200-300 indigena hil zituzten 1924an. Erreparazioa egiteko neurri batzuk agindu ditu epaileak.

 ©BERRIA

«Planak frogatzen du bi estatuen irtenbidea posible dela oraindik»

Gorka Berasategi Otamendi

Palestina eta Israel konfederazio batean biltzeko proposamenaren xedea da «hogei urteko blokeoaren ostean» erantzun «berriak» ematea bakea eragotzi duten auziei, «horren kostu handikoak» izan ez daitezen.
Niinisto Finlandiako presidentea, Biden AEBetakoa eta Andersson Suediako lehen ministroa, atzo. ©OLIVER CONTRERAS / EFE

NATOko idazkari nagusiak esan du Turkiaren kezkak aztertuko dituela

Mikel O. Iribar

Stoltenberg ziur da arazoari konponbidea emango diotela. Ukrainak adierazi du ez duela nahi su etenik, Errusia erretiratzea baizik

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...