Akordio nuklearra

Iranek gainditu egin du itun nuklearreko uranioaren biltegiratze muga

Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziak baieztatu du Teheranek 2015eko akordioa urratu duela.

Irango zentral nuklear bat.
Irango zentral nuklear bat. EFE

Berria -

2019ko uztailak 1

Irango Energia Atomikoaren Agentziak duela bi aste ohartarazi zuen Teheranek gainditu egingo zuela 2015eko akordio nuklearrean finkaturiko uranio aberastuaren biltegiratze muga —300 kilogramokoa—, eta uztailaren 7tik aurrera uranioa %20 aberasten hasteko aukera izango duela, nahiz eta itunean %3,67ko muga adostu zuten. Iranek gaur jakinarazi du 300 kilogramoko biltegiratzea gainditu duela, eta Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziak (IAEA) sinesgarritasuna eman dio albisteari.

Akordioaren Europako sinatzaileak iragan astean batzartu ziren Iranekin, hark akordioa errespetatzen jarrai dezan konbentzitzeko. Bileratik ateratzean, ordea, Irango Atzerri ministrorde Abbas Araghchik adierazi zuen progresiboki akordioa urratzen jarraituko zutela: "Ez dut uste gaurko [iragan ostiraleko] garapena nahikoa izango denik prozesua gelditzeko, baina erabaki hori Teheranen hartuko dute". Halere, astebete dute oraindik, Irango presidente Hassan Rohanik uztailaren 7ra arteko epea ezarri baitzien gainontzeko sinatzaileei.

Iranen erabakiaren atzean dago Ameriketako Estatu Batuen (AEB) duela urtebeteko erabakia. Donald Trump AEBetako presidenteak jakinarazi zuen herrialdea akordio nuklearretik aterako zuela, eta Irani zigor ekonomikoak berrezarriko zizkiola, batez ere petrolioaren industriari; Hassan Rohan Irango presidenteak orduan erantzun zuen hitzarmenean jarraituko zutela beren interesak bermatuz gero.

Egoera horren aurrean, Europako sinatzaileek Instex ordainketa sistema jarri zuten mahai gainean: Iranekin salerosian aritzeko mekanismo bat da, Europako Batasunak proposatua, hein batean bada ere AEBen zigorrak saihesteko balioko lukeena. Irango Atzerri ministrordeak baldintzak jarri zizkion: "Instex Iranentzat erabilgarria izan dadin, europarrek petrolioa erosi behar dute edo finantzaketa lerroak zabaltzeko aukera kontuan hartzea".

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna