Albistea entzun

Literatura

Itxaro Bordak borroka armatuaren garairik "gogorrenetan" girotutako eleberria idatzi du

'Susmaezinak' nobelan (Alberdania) ahotsa eman die gatazkaren alde bateko zein besteko protagonistei. Ipar Euskal Herrian aktibo dagoen ETAko komando bateko lau kideak dira pertsonaia nagusiak, baina baita atentatuetako biktimak eta haien albokoak ere.

Itxaro Borda, gaur goizean, Donostian.
Itxaro Borda, gaur goizean, Donostian. Jagoba Manterola / Foku

Mikel Lizarralde -

2019ko urriak 8 14:40

1980ko hamarkadako urteetan kokatu du Susmaezinak bere azkeneko nobela Itxaro Bordak (Baiona, 1959); garai hartako hemerotekek berunezko urte gisa definitu izan duten garaian, hain zuzen. Iheslariek aterpea bilatzen dute Ipar Euskal Herrian, baina badira iparraldeko militanteak ere erakunde armatuan, baita komando aktiboetan ere. Bordak komando horietako bateko (Erauntsi) lau kideak bihurtu ditu eleberriko protagonista; ez bakarrak, baina, nobelako protagonista baitira, era berean, komandoaren ekintzek eragindako biktimak eta haien senideak ere. Bordak gaur aurkeztu du liburua, Donostian, Jorge Gimenez Bech Alberdania argitaletxeko editoreak lagunduta.

"Gure istorio propioarekin distantzia bat hartu behar dugu". Bordak berak ahalegin hori egin du eleberrian, gatazkaren ertz ezberdinak jaso nahian. Hain zuzen ere, alde bateko zein besteko pertsonaien larruan sartu da. "Agian, gauza berria izan daiteke, euskaraz, biktima horien, gutarrak ez diren biktima horien larruan sartzea". Bordarentzat ere, ez da erraza izan ariketa hori. "Erraza izan daiteke ETAko kide baten edo GALek erail duen pertsona baten familiako kide baten buruan sartzea, eta horren ikuspuntutik gertakariak kontatzea. Baina, oraindik zaila da guardia zibil erail baten amaren larruan jartzea". 

Liburua 25 ataletan dago banatua, eta lehenengoa eta azkena dira narratzailearen ahotsa erakusten duten bakarrak. Lehen pertsonan idatziak daudenak. "Bi atal horiek erakusten dute nobela hau nola idatzia izan den". Gainerako atalak, ordea, nortasunik ez duen narratzaile batek kontatuak daude, hirugarren pertsonan, eta akzioa dute ardatz. "Narratzaileak bere ikusmoldea eman gabe jasotzen du istorioa, eta hori ere ez da erraza". Horri lotuta, Bordak Amaia Ezpeldoi protagonista duten eleberriekin alderatu du Susmaezinak. "Amaia Ezpeldoiren lanetan, narratzailea lehen pertsonan ari da, eta bere ikusmoldea agertzen du etengabe".

Estilo aldetik, ahalik eta garbiena eta soilena idazten ahalegindu da Borda, artifiziorik edo hornidurarik gabe. "Ene hiztegia ere gutxienekora eraman dut. Batzuetan hotza izan daiteke, eta estilo aldetik eskasa, baina hori izan da nire nahikundeetariko bat. Nolanahi ere, bere lanekin eraikiz joan den "literatur egoitzari" ekarpena egiten dion "harria" da Susmaezinak, Bordaren iritziz.

 

 

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Harry Potterren sortaren lehen liburua, Londresko liburu denda batean. / ©Claudia Sacrest, EFE

Harry Potterrek 25 urte beteko ditu bihar

Jon OrdoƱez Garmendia

J. K. Rowlingek 1997ko ekainaren 26an argitaratu zuen Harry Potter eta Sorgin Harria-ren ingelesezko edizioa.

<b><em>Simone Veil <em>pastoraleko mustraka bat; 95 arizale aste hondar guziez elkartzen dira.</em> </em></b> ©SEVERINE DABADIE

Veil pastorala hasia da ate joka

Ainize Madariaga

Hiru emanaldi eginen ditu 'Simone Veil' pastoralak Muskildin: uztailaren 24an eta 31n, eta agorrilaren 6an. Bostehun lagunendako bazkaria prestatuko dute ikastolek egunotan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...