Dislexia

Konponbidean, eskutik

Dislegi Dislexiaren Gipuzkoako Elkarteak eta Ner Group enpresa taldeak Dislexia ON egitasmoa jarri dute martxan elkarlanean. Proiektu pilotua Tolosaldeko hamabi ikastetxetan jarriko dute martxan, eta ikastetxe horiek kalitate ziurtagiri bat lortzea da xedea.

Berria

Eider Goenaga Lizaso -

2019ko azaroak 9

Dislexiaren diagnostikoa lortzeko luze borrokatu ondoren, eta Dislegik ume dislexiadunen gurasoekin antolatutako bilera batean beste familiekin esperientziak partekatu ostean, errealitate hori ezagutzera eman behar zuela pentsatu zuen Nekane Lazkanok, Ner Group-eko Tolosa Arretxe lantegiko langileak. “Ikusi nuen ezezagutza handia dela dislexiaz ari garenean, jendeak ez dakiela zer den, zer zailtasun dakartzan, edota zein zaila den arazoarentzako erantzun egoki bat topatzea”, pentsatu zuen.

Eskura zuen norabide horretan pauso bat emateko tresna. Ner Group osatzen duten enpresetako langileek lan orduen %2 helburu sozialetarako proiektuetarako erabili behar dute, eta ikastetxeek dislexiaren lanketan sakontzeko proiektu bat gauzatzea proposatu zuen. Onartu egin zioten proposamena, eta Dislegi Dislexiaren Gipuzkoako Elkartearekin harremanetan jarri ostean, anbizio handiko proiektu bat jarri zuten martxan: Dislexia ON.

Britainia Handiko Dislexya Friendly Schools eredua du abiapuntu. Ikastetxe horietan protokoloak, detekzio azkarrerako tresnak, egokitutako eskola materialak… dituzte, eta horrek guztiak kalitate marka bat eskuratzea ahalbidetzen die. “Hemen antzeko zerbait egin zitekeela pentsatu genuen”, dio Miren Urkijo Dislegiko lehendakari eta dislexia duen batxilergoko ume baten amak. “Gure hezkuntza sistema, askotan, ez da nahikoa izaten ume hauen beharrei behar bezala erantzuteko”. Dislexia ON egitasmoan partaide izango diren ikastetxeek “dislexiaren ISO moduko bat” lortuko dute.

Dislegik urteak daramatza ikastetxeekin elkarlanean. Izan ere, haren lanaren zati handi bat dislexia duten umeen gurasoentzat da, baina ikastetxeekin, irakasle eskolekin eta irakasleekin ere aritzen da, bai formakuntzak eskainiz, bai behar duten laguntza eta aholkularitza emanez. Dislexia duten umeen gurasoek sortutako elkartea da Dislegi, eta familiei laguntzea du helburu. “Baina, argi dago ikastetxeei laguntzea, irakasleei formakuntza eskaintzea, eta baliabideak, estrategiak eta erremintak ematea dela dislexia duten umeei laguntzeko modurik onena”.

Egitasmoa martxan jartzea erabaki zutenean, proiektu pilotua Tolosaldeko ikastetxeetan abiatzea pentsatu zuten. Lazkanoren lankideak inplikatu dira batez ere egitasmo honetan, eta enpresa Tolosan egonda, bazuen zentzua eskualdean egiteak.

43 ikastetxetara joan ziren proiektua aurkeztera, eta hamabik eman dute baiezkoa. 6.000 ikasleri eta 400 irakasleri eragingo die. “Harrera oso ona izan da; zoratzen gaude”, dio Lazkanok. “Ikastetxeek proiektu asko dituzte, eta nahiz eta oso interesgarri eta beharrezkoa iruditu zitzaien, batzuk aurten ezin izan dira sartu, lan kargarengatik”. Hori saihesteko, prozedura malgua proposatu diete partaide izango diren ikastetxeei; bakoitzaren erritmora egokituko da proiektua.

Pozik daude, halaber, ikastetxe horietan hezkuntza ziklo osoa betetzen dutelako: HH, LH, DBH, Batxilergoa eta Lanbide Heziketako zentroak daude zerrendan. Eusko Jaurlaritzaren 2019-2022ko aldirako Eskola Inklusiboa Garatzeko Esparru Planari egokituta dago egitasmoa,baita hark proposatzen duen DUA Ikaspenerako Diseinu Unibertsalari ere.

Herritarren %10ek dute

Mundu mailako datuen arabera, herritarren %10ek dislexia dute. “Hizkuntza guztietan agertzen da, baina prebalentzia aldatu egiten da hizkuntzaren eta alfabetoaren arabera. Ingeles hiztunen artean, %15era igotzen da, ahozkoa eta idatzizkoa elkarrengandik urrunago daudelako”, azaldu du Urkijok. “Horregatik, gure umeei, dislexikoak direnean, askoz gehiago kostatzen zaie ingelesa idatziz lantzea, nahiz eta agian ahozkotasun ona eta ulermen ona duten”, gaineratu du Arantza Elgezabal Dislegiko orientatzaile eta logopedak. “Hizkuntza latinoen kasuan, berriz, %4 eta %6 artekoa da batezbestekoa”.

Erreportajea osorik irakurri nahi baduzu, jo Gipuzkoako Hitza-ra.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ezkerretik eskuinera, Inma Moro, Itziar Llanera eta Begoña Olaskoaga, Arrondegiko osasun etxean. ©LUIS JAUREGIALTZO / FOKU

Aztarnariak zaintzaile

Maite Asensio Lozano

Koronabirusean positibo eman dutenen gertuko kontaktuak bilatzea baino gehiago da aztarnari sistemako kideen lana: gaitzari eta bakartzeari buruzko informazioa emateaz edota zailtasunak dituztenen jarraipena egiteaz ere arduratzen dira.

PCR proba bat, Donostian. ©Idoia Zabaleta, FOKU

Beste 855 positibo atzeman dituzte Hegoaldean

Uxue Rey Gorraiz

Inoiz baino PCR proba gehiago egin dituzte azken egunean: 14.298, zehazki. Horietatik 855 kasutan detektatu dute birusa. 337 Nafarroan detektatu dituzte. Aurreko egunean, laurehunetik gora izan ziren lurralde horretan, lehenbiziko aldiz.

Miren Basaras, EHUko COVID-19aren Zaintza Batzordeko arduraduna. ©EHU

EHUk Miren Basaras izendatu du COVID-19aren Zaintza Batzordearen arduradun

Mikel O. Iribar

Mikrobiologoa eta EHUko irakaslea da Basaras, eta koronabirusaren ikerkuntzan badu esperientziarik. Zaintza Batzordearen lehen erronka EHUko egoera epidemiologikoa zein den aztertzea izango da. 

Susanna Paavilainen eta haren txakurra, Kossi, Helsinkiko aireportuan lanean, atzo. ©MAURI RATILAINEN / EFE

Koronabirusa atzemateko txakurrak erabiltzen hasi dira Finlandian

Edu Lartzanguren

Helsinkiko aireportuan hasi ziren lanean atzo animaliokin. Azterketen arabera, txakurrok kasuen ia %100 usaintzen dituzte, kutsaturiko pertsonak oraindik sintomarik garatu ez baditu ere.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna