Albistea entzun

Klima larrialdia

Greta Thunbergen bozgorailutik mintzatu dira munduko gazte indigenak

Erakartzen duen arreta mediatikoa hegoalde globaleko eta komunitate indigenetako gazteengana bideratzeko, Thunberg isilik geratu da COP25en agerraldi batean. Salatu dute krisiaren kalterik handienak jasaten ari direla nahiz eta ia ez isuri berotegi gasik.

Iñaki Petxarroman (berriemaile berezia) -

2019ko abenduak 10

Isilik geratu da, eta munduko hedabideek inoiz baino ozenago entzun dute gazte indigenen ahotsa. Greta Thunberg Fridays For Future gazte erakundeko ekintzaile suediarra entzuteko gertu zeuden gaur goizean ehunka kazetari, kamerari eta bisitari klima krisiari buruzko COP25en bileraren prentsa areto nagusian, Madrilgo Ifema Erakustazokako gune urdinean. Thunbergek berehala bota du kazetariak harri eta zur utzi dituen iragarpena: «Ohartu gara hedabideen arreta dezente piztu dugula, eta erabaki dugu hori bideratzea hegoalde globaleko eta komunitate indigenetako gazteen ahotsa entzun dadin. Luisa Nebauerrek eta biok ez dugu hitz egingo gaur».
Aretoa lepo beteta zegoen ordurako, nahiz eta segurtasuneko arduradunek bost minutu lehenago hutsarazi zuten, segurtasunaren izenean. Atzera ere barrura sartzeko sekulako ilarak eta bultzadak izan dira kazetarien eta kontrolatzaileen artean, Thunbergen agerraldiak piztutako oihartzunaren seinale.

Gazte indigenen talde batek hartu du oholtza, eta kantu batekin hasi da agerraldia. Marshall uharteetako eta Filipinetako bi gaztek ohartarazi dute bizitzen ari diren egoeraren larriaz. «Klima aldaketari Marshall uharteek egiten dioten ekarpena %0,00001 da. Itsasoa bi metroz gora igotzen bada, guk galduko ditugu itsasoaren gainean ditugun bi metroak». Filipinetako ordezkariak ere antzeko mezu bat eman du: «Filipinetako herritarren %40k arrisku zuzena daukate klima aldaketa dela kausa, herrialderik kalteberena baikara. Hemen zareten agintari globalak: azken aukera duzue egin behar duzuena egiteko».

«Supremazismo zuria»

Gero, beste ideia bati heldu diote. Rose Whippie Hego Dakotako ekintzaileak gogora ekarri ditu oliobide batek euren herrialdean egindako desmasiak. «Gure ibaiaren ur sakratuak gaixotu dituzte. Bost tributako gazteek borroka egin dugu, baina ez da nahikoa izan». Ingurumenaren alde aritzen diren indigenen aurka zuriak egiten ari diren hilketak ere salatu ditu: «Ama lurra babesteagatik hiltzen ari zaizkigu. Supremazismo zuria gu hiltzen ari da».

Nakabuye Hilda ekintzaile ugandarrak ere antzeko ideia bati heldu dio. «Afrikan, klima krisiaren ondorioak pairatzen ari gara, hegoalde globalekoa izatea bekatu bat balitz bezala. Klima krisia beste arrazakeria mota bat da, beste apartheid mota bat da», nabarmendu du. «Zenbat eskola ordu gehiago galdu beharko ditugu mundua jabe dadin gure sufrimenduaz?», galdetu du, Fridays For Future erakundeak ostiraletan egiten dituen protestak gogoan.

Angela Valenzuela txiletarrak gogor kritikatu du bere gobernuaren jarrera, eta salatu du munduak «ez ikusiarena» egin diela han gertatzen ari diren giza eskubideen urraketei. Adierazi du Txile, COP25eko presidentetzari eutsita, bere aurpegia «garbitzen» saiatzen ari dela. Halaber, nabarmendu du merkatuaren aldetik ez dela sekula irtenbiderik etorriko.

Azkenik, Hego Dakotako ordezkariak erantzun dio kazetari batek Thunbergi egindako galdera bati: «Indigenoi  sekula ez zaigu galdetzen zer behar dugun». Gaur, behintzat, munduak ozen entzun du haien ahotsa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Israelgo larrialdi zerbitzuetako langileak eta Polizia, atzo, erasoa gertatu zen lekuan, Jerusalem ekialdeko sinagoga batetik gertu. ©ATEF SAFADI / EFE

Pertsona batek gutxienez zazpi lagun hil ditu Jerusalemgo sinagoga batean

Mikel O. Iribar Mikel Elkoroberezibar Beloki

Israelgo armadak ustezko egilea hil du, eta erasoa «terroristatzat» jo. Hamasek ekintza goratu du, bere gain hartu gabe. Palestinak bost suziri jaurti ditu Gazatik Israelera, eta Israelek Gaza bonbardatu du
Jende andana Eskoziako trans legearen proiektuaren aldeko protestan, joan den astean, Londresen. ©ANDY RAIN / EFE

«Blokeoaren atzean asmo politikoak daude»

Maddi Iztueta Olano

Erresuma Batuko Gobernuak trans legea blokeatzeak hautsak harrotu ditu Eskozian. Florence Oulds ekintzailearen arabera, prozesu demokratiko bat eten dute. Uste du trans komunitatea ez ezik beste herritarrak ere «oso haserre eta minduta» daudela.
Ehorzketa etxe bateko bi langile droga trafikatzailea zelakoan hil zuten pertsona baten gorpua eramaten, Manilan, 2021eko irailean ©ROLEX DELA PENA / EFE

NZAk berriz ireki du Filipinetako drogaren kontrako gerrari buruzko ikerketa

Ander Perez Zala

Auzitegiak fiskaltzaren eskaria onartu du, argudiatuta Manilak harturiko erabakiak ez direla nahikoa izan. Duterteren agintaldian 30.000 lagun hil zituzten, giza eskubideen aldeko erakundeen arabera.

 ©Paolo Aguilar/ EFE

Dina Boluarteren aurkako zentsura mozioa aurkeztu dute

Berria

Peruko Kongresuko zenbait kideren arabera, presidentea «ez da gai» kargu horretan jarduteko

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...