Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Mugikortasuna

Schengen eremua, krisi betean

25 urte bete dira Europako Batasuneko herritarren ibili askea bermatzeko tresna indarrean sartu zenetik. 2015eko errefuxiatuen auziak eta koronabirusak zalantzan jarri dituzte itunaren oinarriak.

Alemaniaren eta Frantziaren arteko mugan kontrol bat, iragan astean.
Alemaniaren eta Frantziaren arteko mugan kontrol bat, iragan astean. Ronald Wittek / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ander Perez Zala -

2020ko martxoak 26

Euroarekin batera, EB Europako Batasunaren proiekturik garrantzitsuena bilakatu da Schengen eremua, eta 25 urte bete ditu gaur, baina proiektu horren oinarriak inoiz baino hauskorrago daude azken hamarkadako gertakariengatik. Duela bost urteko errefuxiatuen auziak jarri zuen lehen aldiz kolokan itun hori, milioika migratzaile Europara sartu baitziren Mediterraneotik eta Balkanetako bidea erabilita. Orain, koronabirusaren mehatxuak eraginda, estatu kide askok lurreko barne mugak ixtea erabaki dute.

Errefuxiatuen auzian zein birusari buruzkoan, herrialdeek beren kanpo mugak ixtea erabaki dute elkarren artean ados jarri beharrean. Lehenaren kasuan, batez ere ekialdekoek hartu zuten erabaki hori; baina asteotakoaren kasuan, estatu kide gehienek hartu dute erabaki hori, besteak beste, hegoaldekoek eta iparraldekoek.

Bruselak ez du erabat begi onez ikusi gertaturikoa, lankidetza eta adostasun falta islatzen duelakoan; eta, horrekin batera, pertsonen mugimendu askearen aurka doalakoan. Horrek, gainera, zalantza bat sortu du: joera behin-behinekoa da, ala krisiei eta erronkei aurre egiteko moduak kolektiboa izateari utziko dio?

Mugen itxieraz, Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak estatu kideei ohartarazi zien erabaki hori hartzea ez zela egokia birusari aurre egiteko, eta duela bost urte ere Jean-Claude Junckerrek ideia bera helarazi zien migrazioaren auziagatik muga itxi zutenei.

Aurten, oraingoz, Alemaniak, Portugalek, Espainiak, Danimarkak, Txekiak, Poloniak eta Hungariak itxi dituzte mugak koronabirusari aurre egiteko. 2015eko errefuxiatuen auziaren kasuan, garai hartan Mazedonia deitzen zena, Eslovenia, Kroazia, Hungaria eta Serbia izan ziren erabaki hori hartu zutenak, eta, hain justu, duela bost urte gertaturikoa Schengen eremuarentzako lehen erronka handia bilakatu zen.

Berez, errefuxiatuen auziak agerian utzi zuen kanpo migrazioa zela Schengengo Ituna hauts zezakeen arrazoi nagusia, batez ere estatu kideak ados jartzen ez zirelako erantzun bateratu bat emateko. Baina, azkenean, koronabirusak eragin du EBko herrialderik indartsuenek mugak ixteko erabakia hartu izana; mugak irekitzeko erabakia hartu zuten arren, ez dute horiek ixteko subiranotasunari uko egiteko asmorik izan. 2011n bertan, estatu kideek ez zuten onartu mugak ixteko eskumena Europako Batzordearen esku uztea.

2015eko auzia Turkiarekin akordio bat eginda konpondu zuela uste zuen EBk, baina Recep Tayyip Erdogan herrialde horretako presidenteak beste itun  bat nahi du, eta jakinarazi du Europarako atea irekiko diela Turkian dituen errefuxiatu guztiei —hiru milioi inguru— beste itun bat egitea lortzen ez badu. Hori gertatuko balitz, talde komunitarioak berriz jasan beharko luke duela bost urte gertaturikoa, eta, orduan baino hobeto kudeatu ezean, Schengen eremuak aurre egin beharko lioke beste krisi existentzial bati.

Luxenburgoko herria

Schengengo Itunak Luxenburgoko Schengen herriaren izena du, han sinatu baitzuten Frantziak, Alemaniako Errepublika Federalak, Belgikak, Herbehereek eta Luxenburgok barne mugak kentzeko akordioa, 1985eko ekainaren 14an.

Ordea, tresna hori handik hamar urtera sartu zen indarrean, 1995eko martxoaren 26an; epe horretan, Portugalek eta Espainiak eremuaren parte izatea erabaki zuten, eta, geroago, baita Austriak eta Italiak ere. Gaur egun, 26 herrialde daude Schengen eremuan, eta horietako herritarrek urtero 1.300 milioi aldiz gurutzatzen dituzte barne mugak.

Norvegia, Suitza, Liechtenstein eta Islandia, nahiz eta ez diren EBko estatu, Schengengo Itunaren sinatzaileak dira.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Incheongo aireportua, Hego Korean. Hainbat herrialdek bertan behera utzi dituzte Afrika hegoalderako hegaldiak. / ©Yonhap, EFE

Pandemiei aurre egiteko nazioarteko itun bat nahi du OMEk

Arantxa Elizegi Egilegor

Aldaera berriaren lehen kasuak agertu dira Frantzian eta Espainian. Aldaera berriaren aurkako «erantzun azkarra» eskatu dute G7ko kideek. OMEk, berriz, kritikatu egin du mugak itxi eta hegaldiak eten izana, baina, aldi berean, osasun neurriak zorrozteko eskatu du.

Zentral nuklear bat Irango Buxehr hirian. ©ABEDIN TAHERKENAREH, EFE

Iranek eta AEBek elkarrizketak hasi dituzte berriz, itun nuklearra salbatzeko

Gorka Berasategi Otamendi

Zeharkako negoziazioari ekin diote Vienan, bost hilabeteko etenaren ostean. Teheranek bermeak eskatu dizkio Washingtoni, eta Etxe Zuriak ohartarazi dio agortzen ari dela akordio bat lortzeko denbora.

Libre alderdiaren jarraitzaileak Xiomara Castro presidentegaiaren garaipena ospatzen. / ©Gustavo Amador, EFE

Xiomara Castro ezkertiarrak irabazi ditu Hondurasko presidentetzarako bozak, lehen emaitzen arabera

Arantxa Elizegi Egilegor

Botoen %55,44 eskuratu ditu Libre alderdiko zerrendaburuak. Datuak berretsiz gero, Castro izango da Hondurasko lehen presidentea. Bigarren tokian geratu da Nasry Asfura, hautagai ofizialista. 

 ©BERRIA

«Beharrezkoa da tratamenduen erabilera profilaktikoa sustatzea»

Gorka Berasategi Otamendi

Gizadiak «askotariko epidemiei» aurre egiteko prestatu behar du, Abdool Karimen iritziz. Nabarmendu du GIBaren eta COVID-19aren aurkako borrokak ezin direla gainditu desberdinkeriari aurre egin gabe.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.