Esako urtegia

Esako urtegia apurtuz gero Zangozan zer gertatuko litzatekeen simulatu dute

Minutu gutxiren buruan, urak Nafarroako herri hori ia osorik hartuko luke, Zaragozako Unibertsitateak eginiko ikerketaren arabera.

Edu Lartzanguren -

2020ko abenduak 5 15:47

Ordenagailuz eginiko simulazio bat besterik ez da, baina beldurgarria. Esako urtegia handitzeko lanen eraginez, urari eusten dion horma apurtuko balitz, horrek Zangozan (Nafarroa) eragingo lukeen hondamendia erakusteko simulazioa egin du Zaragozako Unibertsitateak (Espainia).

Cesar Gonzalez Cebollada ingeniariak Fluidoen Mekanika irakasten du unibertsitate horretan, eta hark egin du simulazioa. Bideoan azaltzen duenez, fotograma bakoitzak benetako denborako bi minutu irudikatzen ditu, eta bi minutura heltzen ez den simulazioak zazpi ordu laburbiltzen ditu.

Horma hautsita ura zabaltzen ikusten da Aragoi ibaiaren arrotik. Minutu gutxiko tartean, Zangozara helduko litzateke uholdea. Irati ibaiaren arroaren zati handi bat ere ur azpian geratuko litzateke. Bideoak zehaztasun handiz erakusten du gero urek Zangozari nola eragingo lioketen. Herriaren %80-90 artean hartuko luke urak. Kaskoaren tokirik altuenetan, 0-4 metroko altuera hartuko luke uholdeak. Baina ibaitik gertuenen dauden lekuetan, tokirik baxuenetan, hamasei eta zortzi metro arteko garaierara helduko litzateke.

Baina gertatuz gero, hondamendia handiagoa izan zitekeen. Izan ere, simulazioak ez ditu parametrorik larrienak erabili. Urtegiari gehitu dioten horma haustea bakarrik hartu du kontuan, pareta zaharra apurtu gabe. Apurtzeko denbora 5,6 ordu izatea erabaki dute simulazioa egiteko.

Eztabaida handia dago Esa handitzeko lanen segurtasunaren inguruan.

Urriaren 14an, nahasmena eragin zuen Teresa Ribera Espainiako Gobernuko presidenteorde eta Trantsizio Ekologikorako ministroak Kongresuan. Kontrol saioan, adierazi zuen Esako urtegia handitzeko lanetan ez dutela urrats bat aurrera egingo harik eta bideko ingeniariekin azpiegitura handitzea «erabat segurua» dela ziurtatu arte. Hori entzunda, askok ondorioztatu zuten obrak gelditu egingo zituztela. Baina Riberak gezurtatu zuen hori.

Hainbat geologok arriskuaz ohartarazi dute azken urteotan, Esako urtegiko eskuineko hegala mugitzen ari delako.

 

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Bilboko Udaletxea, artxiboko irudi batean ©Luis Tejido/ Efe

Bilbo eta beste hemeretzi udalerri itxiko dituzte bihar

Berria

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hogei herrik dute azkeneko hamalau egunetan 100.000 biztanleko 500 kasu baino gehiago, eta itxi egingo dituzte bihar. Ostalaritza ere itxi egingo dute herri horietan. Tartean dira Bilbo, Elorrio, Azpeitia, Pasaia, Zumarraga eta Legutio. Soilik Deba aterako da eremu gorritik.

"Jotzera egingo dugu tiro"

«Jotzeko egingo dugu tiro»

Edu Lartzanguren - Maider Galardi F. Agirre

Donostiako lau gazte atxilotu zituzten atzoko istiluetan, eta Ertzaintzak ez du baztertzen gehiago atxilotzea. Bideo bat zabaldu da sare sozialetan: ertzain batek agintzen du «jotzeko tiro» egiteko. Bederatzi zauritu daudela esan du Segurtasun Sailak.

Baheketak Durangon (Bizkaia), artxiboko irudi batean. ©Marisol Ramirez, FOKU

1.346 kasu positibo atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Uxue Rey Gorraiz

Osakidetzak eta Osasunbideak ia 17.000 test egin zituzten atzo, eta horien %8k eman dute positibo: 1.346k. Laugarren egunez jarraian, handitu egin da egun bakarrean zenbatutako positibo kopurua. 121 lagun daude Hegoaldeko ZIUetan.

Josu Zubiaga Eusko Jaurlaritzao Segurtasun sailburuordea ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Zubiagak dio prozeduraren parte dela pertsonei tiro egitea

Maider Galardi F. Agirre

Donostiako Parte Zaharreko Gazte Asanbladak salatu du auzotar asko zauritu zirela atzo. Udalak, berriz, «gertaera tristea» deitoratu du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.