AEB-ak

Lisa Montgomery, AEBek 67 urtean exekutatu duten lehen emakumea

Heriotza zigorra ezarri zioten 2004an, haurdun zegoen emakume bat hil eta haren fetua hartzea leporatuta. Abokatuak horren kontra agertu izan dira, argudiatuz abusuak jasan zituela umetatik eta arazo psikologikoak zituela.

Heriotza zigorraren kontrako protesta bat, iaz, Indianan.
Heriotza zigorraren kontrako protesta bat, iaz, Indianan. TANNEN MAURY / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Andoni Imaz -

2021eko urtarrilak 13 13:34

Lisa Montgomery presoa exekutatu dute AEB Ameriketako Estatu Batuetan. Heriotzaren korridorean zegoen emakume bakarra zen, eta injekzio hilgarri bat jarri diote gaur, Indianako espetxe batean. Epaile batek bertan behera utzi zuen exekuzioa atzo, Montgomeryk buruko arazoak zituela argudiatuz, eta haren egoera aztertzeko eskatu zuen, baina Auzitegi Gorenak atzera bota du erabaki hori.

Kelley Henry abokatuak adierazi du exekuzioan parte hartu dutenek «lotsa» sentitu behar luketela. «Gobernuak emakume kolpatu eta eri hau hiltzeko setari eutsi dio», esan du ohar batean. «Lisa Montgomeryren exekuzioa justiziatik urrun dago». Azken 67 urteetan AEBek exekutatu duten lehen emakumea da.

Presoak 52 urte zituen. 2004. urtean atxilotu zuten, eta zera egotzi zioten: zortzi hilabeteko haurdun zegoen 23 urteko emakume bat itotzea eta haren fetua umetokitik atera eta bahitzea. Emakumea odolustuta hil zen, eta haurra onik jaio zen. Abokatuek adierazi izan dute emakumeak buruko arazoak zituela eta abusuak jasan izan zituela umetatik. 2008. urteaz geroztik, Montgomery behar psikologiko bereziak dituzten presoentzako espetxe federal batean izan zuten preso, Texasen, bakarturik.

Abokatuek ohartarazi izan zuten exekuzioa ez zela bide egokia. Hilketa gertatu zenean egoera psikotikoan zegoela esan izan dute, errealitatetik aparte. Heriotza zigorraren kontra aritu izan dira beste hainbat legelari ere; besteak beste, 41 fiskal eta Giza Eskubideen Batzorde Interamerikarra.

Azaldu izan dute Montgomeryren amak asko edan zuela haurdunaldian, eta fetu alkoholikoaren sindromearekin jaio zela erakutsi izan dute zenbait medikuk. Amak jo egin zuen, baita Diane Mattingly ahizpa nagusia ere, eta, haien aita etxetik joan zenean, amaren mutil lagunek ere tratu txarrak eman izan zizkieten, Mattinglyk berak kontatu zuenez. Urte luzez jasan zituen sexu abusuak. Henry abokatuak esan du ingurukoek bazutela gertatzen zenaren berri, eta inork ez zuela ezer egin.

18 urte zituenean, Montgomery bere anaiorde batekin ezkondu zen. Lau seme-alaba izan zituzten bost urtean, eta haren anaietako batek aditzera eman zuen senarrak ere jo eta bortxatu egiten zuela. Montgomery senarrarengandik banandu zen, eta beste gizon batekin ezkondu. Orduan, haurdun zegoela esan ohi zuen, nahiz eta antzutu egin zuten laugarren umeaz erditu eta gero.

Abokatuek krimena azaltzeko proposatu dituzten teorietako bat da Montgomery beldur zela bere senar ohiak haurdunaldiari buruzko gezurra agerian utziko ote zuen, haurren zaintzaren auzian haren kontra erabiltzeko.

Montgomeryk txakurren zaintzaren inguruko Interneteko foro batean ezagutu zuen Bobbie Jo Stinnett. Biek haurdun zeudela esan zioten elkarri, eta ernaldiari buruzko istorioez aritu ziren. Egun batean, Montgomeryk 280 kilometroz gidatu zuen autoa, Stinnetten etxeraino, eta ito egin zuen.

Biden, zigorraren kontra

2020ko uztailera arte, AEBetan ez zen exekuzio federalik gertatu azken hamazazpi urteetan. Zigorren kopurua ere murrizten ari da. Iaz, hemezortzi heriotza zigor ezarri zituzten, eta azken 30 urteetan izandako exekuzio kopururik apalena erregistratu zuten. Joe Biden presidente hautetsiak heriotza zigorra amaitzeko asmoa adierazi izan du, nahiz eta ez duen horretarako egunik jarri.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Meritxell Budo Generalitateko bozeramailea eta Pere Aragones Kataluniako jarduneko presidenteordea, atzo, herenegun, gobernu bilerara iristen. ©Ruben Moreo, EFE

Kataluniako Auzitegi Nagusiak kanpaina beterako utziko du bozen data finkatzeko erabakia

Gorka Berasategi Otamendi

Epaimahaiak behin-behinean mantenduko du otsailaren 14ko hauteskunde deialdia. Kataluniako Gobernuak gaur goizean aurkeztu ditu bozak atzeratzearen aldeko alegazioak.

Jon Bidenen kargu hartzea

Hasi da Bidenen legealdia

Arantxa Elizegi Egilegor

«Demokraziak irabazi» duela nabarmendu eta batasunerako deia egin du Bidenek. Trumpek ez du parte hartu, baina beste hainbat estatuburu ohi izan dira ekitaldian

Bernat Sole Kataluniako Atzerri kontseilaria, Kataluniako Auzitegi Nagusira sartzen, iazko uztailaren 10ean. ©Marta Perez, EFE

Kataluniako Atzerri kontseilaria inhabilitatu du herrialdeko Auzitegi Nagusiak

Gorka Berasategi Otamendi

Bernat Sole desobedientziagatik zigortu du, Agramunt herriko alkate zenean 2017ko independentzia erreferenduma egiten laguntzeagatik.

Manifestari talde bat iragan maiatzean, Floridan, atxilotze zentro baten aurka protesta egiten. ©CRISTOBAL HERRERA / EFE

Trumpen aroa hausteko dekretuak

Ander Perez Zala

Pandemiari, klima larrialdiari eta migrazio politikei buruzkoak dira Bidenek AEBetako presidente gisa hartu dituen lehen neurrietako batzuk; norabide aldaketa bat iradokitzen dute herrialdearentzat.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna