Txile

Abortuaren despenalizazioari buruzko eztabaida hasi dute Txileko Kongresuan

Abortua haurdunaldiaren 14. astera arte despenalizatzeko lege proiektu bat aurkeztu du oposizioak, baina Sebastian Piñeraren gobernua haren aurka dago.

Abortuaren aldeko manifestari bat, atzo, Santiagon.
Abortuaren aldeko manifestari bat, atzo, Santiagon. Alberto Valdes / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Julen Aperribai -

2021eko urtarrilak 14 09:47

Abortuari buruzko eztabaida Argentinatik Txilera igaro da. Txileko Kongresua haurdunaldia lehen hamalau asteetan etetea baimentzen duen lege proiektu bat eztabaidatzen hasi zen atzo. Txileko Alderdi Sozialistako diputatuek 2018an aurkeztu zuten lege proiektua. Oposizioak azkartu egin du hari buruzko eztabaida orain, ordea.

Argentinan legeztatu izanak eta herrialdeko mugimendu feministaren presioak agenda politikoan kokatu dute gaia. Gainera, prozesu konstituziogile bati ekin dio herrialdeak. Augusto Pinocheten garaiko Konstituzioa ezeztatu, eta beste bat idazteko ardura izango du herritarrek osatutako batzorde misto batek. Horrek herritarrengan sortu duen itxaropena baliatu, eta abortua eztabaidaren erdigunean kokatu nahi dute haren aldekoek.

Zigor Kodeko hiru artikulu aldatzea aurreikusten du lege proiektuak. Horrek ez luke abortua legeztatuko, baina modua ezarriko luke lehen hamalau asteetan haurdunaldia mozten dutenak ez zigortzeko. Azken helburua abortua legeztatzea bada ere egungo Konstituzioak horretarako aukerarik ez duela ematen azaldu zuen Maite Orsini RD Iraultza Demokratikoa alderdiko diputatu eta proiektua eztabaidatuko duen batzorde parlamentarioko presidenteak, Canal 24 telebista kateari emandako elkarrizketa batean. Konstituzioaren arabera, talde parlamentarioek ezin dute gobernuaren gastu fiskala gaindituko duen lege proiekturik aurkeztu, eta hala egingo luke legeztapenak, Orsinik zehaztu zuenez. Horregatik, zera proposatu dute: «gutxienez euren etxeetan edo klinika pribatuetan abortatzea erabakitzen duten emakumeek zigorrik ez jasotzea»

Kongresuan atzo hasi zuten eztabaida, Valparaiso hirian, Marea Berdea mugimenduko ehunka protestari kanpoan zirela. Abortuaren aurkakoak ere bildu ziren, eta tentsio uneak izan ziren, eztabaida hasi baino lehentxeago. Poliziak abortuaren aldekoak eta aurkakoak bereizi zituen. Kolore berdea soinean zutela eta abortuaren aldeko oihuak eginez iritsi ziren zenbait diputatu ganberara. Hala egin zuen Orsinik berak, esaterako. «Abortuaren despenalizazio legezko eta sozialerako bidea hasi dugu gaur. Abortuak egiten dira, eta egingo dira. Gure esku dago, apendizitisaren aitzakian, kliniketan abortatu beste aukerarik ez duten nerabeak eta emakumeak jazartzeari uztea», adierazi zuen.

Santiago hiriburuan ere mobilizatu zen mugimendu feminista, Kongresuan eztabaidan ari ziren bitartea. Txileko presidentearen egoitza den La Moneda jauregia inguratu zuten manifestariek, eta handik Unibertsitate Katolikora eraman zuten abortuaren aldeko aldarria. «Eztabaida kalera atera nahi dugu, Argentinan gertatu den bezala, ondoren Parlamentuan gainezka egin dezan», esan zuen Karina Nohales M8 koordinakunde feministako bozeramaileak.

Gobernua, traba nagusia

Badira desberdintasunak Argentinarekin alderatuta, hala ere, eta gobernuaren posizioa da nagusietako bat. Sebastian Piñera buru duen gobernua irmo kokatu da abortuaren aurka, eta hala berretsi zuen Karla Rubilar Garapen eta Gizarte Garapenerako eta Familia Politiketako ministroak, asteartean: «Gobernua abortu librearen aurka dago, haurdunaldia gelditzeko inolako arrazoirik ez dagoenean». 

Egun, hiru kasutan soilik dago baimenduta abortua, 2017an onartutako lege baten arabera: haurdun dagoenaren bizitza arriskuan denean, bortxaketa izan denean eta fetua bizitza arriskuan dagoenean. Abortu eskarien %3 soilik izaten dira halako arrazoiren batengatik. Ondorioz, modu klandestinoan gauzatu behar izaten dute abortua emakume askok.

 

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Meritxell Budo Generalitateko bozeramailea eta Pere Aragones Kataluniako jarduneko presidenteordea, atzo, herenegun, gobernu bilerara iristen. ©Ruben Moreo, EFE

Kataluniako Auzitegi Nagusiak kanpaina beterako utziko du bozen eguna finkatzeko erabakia

Gorka Berasategi Otamendi

Epaimahaiak behin-behinean mantenduko du otsailaren 14ko hauteskunde deialdia. Kataluniako Gobernuak gaur goizean aurkeztu ditu bozak atzeratzearen aldeko alegazioak.

Bernat Sole Kataluniako Atzerri kontseilaria, Kataluniako Auzitegi Nagusira sartzen, iazko uztailaren 10ean. ©Marta Perez, EFE

Kataluniako Atzerri kontseilaria inhabilitatu du herrialdeko Auzitegi Nagusiak

Gorka Berasategi Otamendi

Bernat Sole desobedientziagatik zigortu du, Agramunt herriko alkate zenean 2017ko independentzia erreferenduma egiten laguntzeagatik.

Jon Bidenen kargu hartzea

Hasi da Bidenen legealdia

Arantxa Elizegi Egilegor

«Demokraziak irabazi» duela nabarmendu eta batasunerako deia egin du Bidenek. Trumpek ez du parte hartu, baina beste hainbat estatuburu ohi izan dira ekitaldian

Manifestari talde bat iragan maiatzean, Floridan, atxilotze zentro baten aurka protesta egiten. ©CRISTOBAL HERRERA / EFE

Trumpen aroa hausteko dekretuak

Ander Perez Zala

Pandemiari, klima larrialdiari eta migrazio politikei buruzkoak dira Bidenek AEBetako presidente gisa hartu dituen lehen neurrietako batzuk; norabide aldaketa bat iradokitzen dute herrialdearentzat.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.