Albistea entzun

Osasuna

Bularreko minbizia da gehien hedatutakoa, OMEren arabera

OMEk adierazi du biriketakoa baino gehiago zabaldu dela dagoeneko. Bi hamarkadaren buruan, ia bikoiztu egin da detektatutako minbizi kasuen kopurua, eta erakundeak gobernuei eskatu die baliabideak jartzeko haren aurkako programetan.

Bularreko minbiziaren kontrako ekitaldi bat, Bilbon.
Bularreko minbiziaren kontrako ekitaldi bat, Bilbon. Luis Jauregialtzo / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Berria -

2021eko otsailak 4 13:21

Minbiziaren Aurkako Nazioarteko Egunaren kariaz, OME Osasunaren Mundu Erakundeak jakinarazi du bularreko minbizia dela munduan gehien hedatuta dagoen gaitz onkologikoa dagoeneko. Estatistiketan, lehen aldiz gainditu du biriketakoa, IARC Minbiziaren Ikerketarako Nazioarteko Agentziak iazko abenduan jasotako datuen arabera.

Horregatik, OMEk bilkura batzuk egingo ditu aurten mundu osoko ekinbide bat abiatzeko asmoz. Gaitz horren ondorioz jende gutxiago hiltzea dute helburu, baita garaiz atzemateko bideak hobetzea ere. «Kalitatezko» arta nahi dute gaixo guztientzat.

Azken bi hamarraldietan, ia bikoiztu egin da detektatutako minbizi kasuen kopurua: 2000. urtean 10 milioi paziente inguru ziren, eta iaz, 19,3 milioi. Gaur egun, mundu osoan bost pertsonatik batek garatuko du minbiziren bat inoiz, eta, aurreikuspenen arabera, diagnostikoen kopuruak hazten jarraituko du. Iazko txosten horrek ohartarazi du 2040rako bikoiztu egingo dela intzidentzia.

Kasuen kopurua ez ezik, heriotzena ere handitu da. Duela hogei urte 6,2 milioi ziren, eta egun, 10 milioi. Kalkulatzen dute sei heriotzatik bati baino gehiagori eragiten diola minbiziak. Xehatu dute azalpena: bizimoduaren aldaketak, dieta ez-osasungarriek, sedentarismoak, alkoholak eta tabakoak izan dute eragina, nahiz eta bizitza luzeagoak izateak ere handitzen duen minbiziren bat izateko arriskua.

OMEren esanetan, egoera horrek eskatzen du gehiago inbertitzea prebentzioan eta tratamenduetan, arreta berezia jarriz bularreko minbizian, umetokikoan eta haurrenean.

Izurriak egoera estutu du

Erakundeak ohartarazi du COVID-19ak aldatu egin duela minbiziari aurre egiteko jokalekua ere. Areagotu egin ditu diagnostiko berantiarrak, eta zaildu egin du sarbidea, bereziki herrialde pobreenetan. Gainera, zerbitzu batzuk eten dituztela-eta, minbizia duten eriek arrisku handiagoa dute COVID-19arekin larri gaixotzeko. OMEk berak iaz egin zuen ikerketa batek ondorioztatu zuen minbiziaren tratamendua galdekatutako herrialdeen %40tan baino gehiagotan eten zutela pandemia garaian.

OMEk adierazi du minbizia haurren eta nerabeen heriotzaren kausa nagusietako bat dela, eta kalkulatzen dute 400.000 haurri atzematen dietela gaitza urtean. Hilaren 15ean izango da Haurren Minbiziaren Aurkako Nazioarteko Eguna, eta, orduan, OMEk hari aurre egiteko programak indartzeari buruzko eskuliburu bat aterako du agintari politikoen esku jartzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Miravalles-Redin ikastetxe, Iruñean. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Nafarroak batxilergoko ituna eten die ikasleak sexuaren arabera bereizten dituzten ikastetxeei

Ion Orzaiz

Hezkuntza Departamentuaren esanetan, Opus Deiren bi eskolek, Miravalles-Redinek eta Irabia-Izagak, «ez dituzte betetzen itunerako baldintzak»

Pilar Alegria PSOEko eledun eta Hezkuntza ministroa, gaurko agerraldian. ©FERNANDO ALVARADO / Efe

Sexu askatasunaren legea aldatzeko proposamen bat aurkeztuko du PSOEk Espainiako Kongresuan

Maite Asensio Lozano

'Soilik baietz da baietz' legearen aurreko zigorrak berreskuratu nahi ditu Espainiako Justizia Ministerioak, baina Berdintasun Ministerioko iturriek zehaztu dute erreforma batek ez dituela geldiaraziko kondena berrazterketak, eta legea ondo aplikatzean dagoela giltza; horretarako, «premiazko» neurri sorta bat proposatu du. 

Haurren futbol partida bat. ©Maialen Andres / FOKU

«Arrazakeria» salatu dute Arrigorriagan jubenilen futbol partida batean gertatutakoarengatik

Edu Lartzanguren

Haur sikh bati buruko zapia kenarazi nahi izan dio epaileak, eta Federazioak 300 euroko isuna jarri dio taldeari

Donostia ospitaleko zerbitzuburuen protesta, abenduan. ©Jon Urbe / FOKU

Donostia ospitaleko zerbitzuburuek protestan segituko dute negoziazioa «bideratuta» egon arte

Julen Aperribai

Elkarretaratzea egin dute gaur ere Donostia ospitaleko atarian. Azken bileraren aktarekin batera, «kronograma» bat bidali zioten Osakidetzako zuzendaritzari, eta erantzuna jasotzeko zain daude.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.