Albistea entzun

Irlanda

Dublingo Udalak oroigarria jarri nahi dio Mussolini tirokatu zuen emakumeari

Violet Gibson emazteak sudurrean jo zuen diktadore faxista eta Francoren aliatua. Eroetxe batean sartu zuten, hil arte. Irlandako emakumeen historian «dagokion lekua» eman nahi diote oroigarriarekin.

Italiako Poliziak Gibsoni eginiko fitxa. Eskuinean, Mussolini, erasoaren ostean.
Italiako Poliziak Gibsoni eginiko fitxa. Eskuinean, Mussolini, erasoaren ostean. Tamaina handiagoan ikusi

Edu Lartzanguren -

2021eko otsailak 22 13:40

Joan zen astean eginiko proposamenari baiezkoa eman zion Dublingo Udalaren bilkurak, eta horrekin lehen urratsa egin du. Mannix Flynn zinegotziak eskatu zuen Violet Gibsoni oroigarri bat jartzeko hirian. Historian itzalpean ezkutaturiko emakumezko nabarmen horietako bat da Gibson, haren arabera.

1926ko apirilaren 7an, Benito Mussolini diktadore faxistak Erromako Campidoglio enparantza gurutzatu zuen, jarraitzaileen artean. Ordurako, baziren hiru urte agintean zegoela. Inork ez zuen susmatu jende artean zegoen 50 urteko emakume batek, arropan pistola bat zeukala ezkutatuta, eta harri bat, Mussoliniren autoaren kristala hausteko beharra edukiz gero ere. Gibsonek, tiranoari apuntatu, eta tiro egin zuen, baina hark burua mugitu zuen une horretan, eta balak gutxigatik ez zuen jo buruan: sudurrean jo zion. Bertsio baten arabera, emakumearen pistola trabatu egin zen orduan. Beste baten arabera, bi tiro egin ahal izan zituen.

Mussoliniren jarraitzaileek emakumea jipoitzen saiatu ziren, baina Poliziak erreskatatu egin zuen, eta atxilo eraman zuen.

Italiako agintari faxistek emakumea Ingalaterrara estraditatu zuten, ez zutelako epaiketa Italian egiterik nahi, eta emakumea heroi eta martiri bihurtu.

Northamptongo eroetxean —Ingalaterrako erdialdean— sartu zuten emakumea, eta han bizi izan zen 1956. urtean hil arte. Askotan eskatu zuten hura askatzeko, alferrik.

«Bada garaia Violet Gibson plazan aurkezteko, eta Irlandako emakumeen historian eta Irlandako nazioaren eta herritarren historian dagokion lekua emateko», adierazi zuen Flynn zinegotziak eskaeran. Gibson «antifaxista sutsu» gisa deskribatzen du testuak, eta gaineratzen du Erresuma Batuko Gobernuari eta emakumearen familiari komeni zitzaiela hura erotzat jotzea ekintzaile politikotzat jo beharrean. «Auskalo zergatik, Irlandako establishment-ak, eta, noski, Erresuma Batukoak, hura erabat ahaztea erabaki dute. Ausardiarengatik ikaragarri sufritu zuen emakumeak».

Iaz, Violet Gibson, The Irish Woman Who Shot Mussolini filma (Violet Gibson, Mussolini tirokatu zuen emakume irlandarra) estreinatu zuen Barrie Dowdall zuzendariak. «Hura gizonezko batek egin izan balu, estatuaren bat edo zeozer egongo zen jarrita. Baina emakume bat zenez, eroetxean giltzapetu zuten».

Oroigarria jartzeko eskaera Dublingo Udaleko batzorde batera bidali dute, eta han aztertuko dute martxoan. Onartzen badute, litekeena da Dublingo Merrion plazan jartzea oroigarria, Gibsonen txikitako etxean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Angela Merkel, Berlinen, agerraldi batean. ©CHRISTIAN MARQUARDT / EFE

Europako Batasunak txertaketa pasaportea izango du udarako, Merkelek esan duenez

Berria

Kantzilerrak aurreratu du estatu kideek erabaki dutela pasaporte bateragarri bat sortzea, herrialde batetik bestera joan ahal izateko. Horretarako, aurrena herritar guztiek izan behar dute txertoa hartzeko aukera, Merkelen hitzetan.

 ©BERRIA

«Europaren irizpide demokratikoa mailaz jaisten ari da Espainia»

Julen Aperribai

Espainiaren presioetara makurtu da Europako Parlamentuko Auzi Juridikoen Batzordea, Cominek dioenez, eta hala azaldu du Ponsatiri, Puigdemonti eta berari immunitatea kentzearen alde bozkatu izana.

Dmitris Lignadis aktorea, joan den larunbatea, Atenasen atxilotu zuten unean. ©ORESTIS PANAGIOTOU / EFE

Greziako Kultura ministroaren dimisioa eskatu dute, sexu abusuen kasu bategatik

Paulo Ostolaza

Lina Mendoni Kultura ministroak Dimitris Lignadis aktorea izendatu zuen Antzoki Nazionaleko zuzendari, eta Lignadisi egozten diote antzezpen klaseak ematen zizkien adingabe migratzaile batzuei abusuak egin izana 2017. eta 2018. urteen artean.

Paxinian, joan den urtarrilean, Moskun, Vladimir Putinekin izan zuen bilera batean. ©MICHAIL KLIMENTYEV / EFE

Paxinian: «Armadak nire dimisioa eskatzea estatu-kolpe saiakera bat da»

Paulo Ostolaza

Nikol Paxinian Armeniako lehen ministroak armadako buruzagietako bat kaleratu du, eta Armadako Estatu Nagusiak haren dimisioa eskatu du: «Gobernua jada ez da gai erabaki zentzudunak hartzeko». Karabakh Garaiko ituna sinatu zuenetik kolokan dago Paxinian.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.