Albistea entzun

Subiranistek eskatu dute «guztiz» argitu dadila O-23an gertatutakoa

1981eko estatu-kolpe saiakera gogoratzeko asmoz Espainiako Kongresuan egin duten ekitaldi instituzionala kritikatu dute EH Bilduk, ERCk, JxCk, CUPek, PDeCATek eta BNGk.

Mertxe Aizpurua (EH Bildu) adierazpen bateratua irakurtzen, gaur, Espainiako Kongresuan.
Mertxe Aizpurua (EH Bildu) adierazpen bateratua irakurtzen, gaur, Espainiako Kongresuan. Emilio Naranjo / Efe Tamaina handiagoan ikusi

Igor Susaeta -

2021eko otsailak 23

Indar independentistei iruditzen zaie 1981eko otsailaren 23ko estatu-kolpe saiakera
«estatu operazio bat» izan zela, eta helburu zuela «78ko erregimena indartzea». Horregatik, besteak beste, O-23a gogoratzeko asmoz Espainiako Kongresuan gaur egindako ekitaldi instituzionala kritikatu dute. EH Bilduk, ERC Esquerra Republicanak, JxC Junts per Cartalunyak, CUPek, PDeCATek eta BNGk agerraldi bateratua egin dute Kongresuko prentsa aretoan, eta salatu 78ko erregimena «giltzarrapo bat» dela «aurrerapauso demokratikoak» emateko orduan. EAJk ez du parte hartu ekitaldi instituzionalean, eta ez du bat egin subiranisten adierazpenarekin.

Subiranistek eskatu dute «guztiz» argitu dadila zer gertatu zen duela 40 urte, «egia ofizialetik haratago». Iruditzen zaie orduan gertatutakoak sendotu egin zuela «gaizki 'trantsizio demokratiko' deiturikoa», eta Espainiako errege zena  —Juan Carlos Borboikoa egungo errege emeritua, Espainiatik alde eginda dagoena— eta armada izan zirela kolpe saiakera hura «babestu» zutenak. Hain zuzen, Felipe VI.a Espainiako erregea mintzatu da gaur Kongresuko hemizikloan.

Independentistek uste dute «zutabe antidemokratikoak» jarrita jaiotzen direla «errepresioa, berdintasunik eza, injustizia, ustelkeria edo askatasunen murrizketak». Nabarmendu dute horiek indarrean jarraitzen dutela egun ere. Mertxe Aizpuruak (EH Bildu) euskaraz irakurri ditu manifestuaren pasarteetako batzuk, eta azpimarratu du «faltsukeria» dariola Kongresuak efemeridea «ospatzeko» aukeratutako moldeari. «Saldu nahi digute Espainiako Estatuaren demokraziaren garaipen baten gisara, baina ez da horrela izan». Koalizio independentistaren eledunaren esanetan, gaurko eguna egokia izango litzateke zenbait dokumentu «desklasifikatzeko» eta 1981eko otsailaren 23an zer gertatu zen jakiteko. «Herritarrei zor zaien zerbait da».

EH Bildukoaren hitzetan, independentistek eta subiranistek «askatasuna, berdintasuna eta demokrazia»  aldarrikatzen dituzte, hau da, «balio errepublikazaleak», horien bidez «benetako demokratizazioa» lortzeko, eta «eskubideak eta askatasunak eta pluraltasun sozial eta nazionala errespetatzeko».

Baina dokumentua sinatu duten indarrek uste dute, Aizpuruaren arabera, «normaltasun demokratikorik» ez dela egongo, eta Espainiako Estatua ezingo dela «erabateko demokrazia» bat kontsideratu, «Espainiako Estatuak duela 40 urteko estamentu politiko, judizial, polizial eta monarkikoekin jarraitzen badu, autodeterminazio eskubidea aitortzen ez bada, eta jarraitzen badugu preso politikoez, erbesteratuez eta errepresioaz hitz egiten».

Manifestua sinatu duten talde parlamentarioetako bozeramaile guztiek hartu dute hitza, eta, esaterako, Jaume Alonso-Cuevillasek (JxC) esan du «inpunitatea» nagusi den estatu batean «harrigarria» ez dela «gardentasun gabezia» egotea.

EAJren iritzia

EAJk ez du parte hartu Espainiako Kongresuak antolatutako ekitaldi ofizialean, uste baitu ez zuela «edukirik» eta «artifiziala» dela. Hori adierazi du Andoni Ortuzar EBB Euzkadi Buru Batzarreko presidenteak, gaur, Radio Euskadin egin dioten elkarrizketa batean. Gogoratu du 40 urte pasatu direla estatu-kolpe saiakeratik eta «%100» ez dela argitu zer gertatu zen. «Abagunea kontuan hartuta, batzuen zein besteen irudia garbitzeko ekitaldi bat dirudi».

Aitor Esteban jeltzaleen Kongresuko bozeramaileak prentsa agerraldia egin du Madrilen, eta azaldu oraindik ez direla ezagutarazi O-23an gertatutakoaren «detaileak». «Ez da aldatu nahi Sekretu Ofizialen Legea, eta garai hartako dokumentazioaren gainean dagoen estalkia ez altxatu nahi». Esan zuen, bide batez, talde parlamentarioekin hitz egin gabe antolatu dutela Kongresuko ekitaldia.

Kazetariek galdetu diote Estebani ea EAJk zergatik ez duen bat egin alderdi subiranistek izenpetutako manifestuarekin. «Gu ez gara identifikatzen agirian erabiltzen den hizkerarekin, ezta egiten diren zenbait baieztapenekin ere», erantzun du.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Torturaren kontrako manifestazioaren burua Espainiako polizien aurretik igarotzen, atzo, Iruñean, Nafarroako Torturatuen Sareak antolatutako protestan. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Tortura aitortzeko garaia da»

Iker Tubia

Nafarroan mila lagun torturatu dituztela salatu, eta haientzat aitortza, ordaina eta berriz ez gertatzeko bermea eskatu dute ehunka lagunek Iruñean. Ikerketa ofizial bat egiteko galdegin diote erakundeei

 ©JON URBE / FOKU

«Alderdi denek ikertzeko eskatu dute, eta orain ezin da beste aldera begiratu»

Joxerra Senar

Alberto Perote eta Pedro Gomez Nietoren arteko elkarrizketaren berri aurretik bazuen Idoia Zabalzak, baina entzutea diferentea dela azaldu du: «Gogorra da entzutea zer-nolako naturaltasunez mintzo diren».
Julian Grimauri egindako omenaldia, lurperatuta dagoen hilerrian, Madrilen. Haren hilketaren ostean jarri zuten TOP abian. ©KOTE RODRIGO / EFE

Salbuespenaren salbuespena

Gotzon Hermosilla

TOP Ordena Publikoaren Auzitegiaren jarduerari buruzko ikerketa bat argitaratu du Juan Jose del Aguilak. Auzitegi frankistak gogor jo zuen euskal herritarren kontra: 13 urtean 1.826 epaitu zituen

Euskal presoen alde urtarrilean Bilbon egindako protesta. ©OSCAR MATXIN / FOKU

Bi euskal preso hurbilduko dituzte, eta hiru Euskal Herriratu

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Asier Karrera, Mikel San Argimiro eta Aitor Esnaola ekarriko dituzte Euskal Herrira. Gorka Martinez, El Duesora; Josu Ordoñez, Topasera

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.