Albistea entzun

Peru

Milaka indigena antzutzera behartu izanaz akusatuta epaituko dute Fujimori

Peruko Fiskaltzaren esanetan, Fujimoriren gobernuak 350.000 emakume behartu zituen tronpak lotzera, «pobrezia murrizteko» helburuarekin. Hiru Osasun ministro ohi ere epaituko dituzte.

Antzute behartuen biktimen protesta, Liman.
Antzute behartuen biktimen protesta, Liman. Paolo Aguilar / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2021eko martxoak 2

«Nire haurrari txertoa jartzera joan nintzenean, erizain bat gerturatu zitzaidan, eta esan zidan tronpak lotuko zizkidala, haur gehiago ez izateko». Enriqueta Huancahuayrenak dira hitzak. 1997an, 19 urte zituela, antzutzera behartu zuten. Mamerita Mestanza adin berarekin hil zen, urtebete geroago, operazio beraren ondorioz. Analfabetoa eta kitxua hiztuna izan arren, gazteleraz idatzitako baimen bat sinatzeko eskatu zioten hari.

Aurrekoak ez dira kasu bakanak. Peruko Fiskaltzaren arabera, Alberto Fujimori presidente ohiaren gobernuak 350.000 emakume eta 25.000 gizon indigena behartu zituen antzutzera, bere bigarren agintaldian —1995 eta 2000 urteen artean—€, landa eremuetan eta komunitate indigenetan jaiotza tasak behera egin zezan. Peruko Gobernuak bultzatako planaren helburua «pobrezia murriztea» zen.

Denera, 2.073 emakume ausartu dira salaketa jartzera, giza eskubideen defentsarako taldeen aurrean. Argudiatu dute eurei zer egiten ari ziren jakinarazi gabe, edo horretarako baimenik eman gabe, tronpak lotu zizkietela. Hala, Pablo Espinoza fiskalak, besteak beste, «bizitzaren, gorputzaren eta osasunaren aurkako delituak» egiteaz akusatu du presidente ohia. Zehazki, lesio larriak eragin izanaz akusatu dituzte, hainbat kasutan heriotza eragiteraino. Denak ere «giza eskubideen urraketa larrien testuinguruan» eginak. Izan ere, praktika hark hemezortzi emakumeren heriotza eragin zuen, horietatik bost operazioak eragindako lesio larrien eraginez. Operazioek ondorio fisikoak eragin zizkieten beste 1.300 emakume ingururi ere.

Hildako guztiak landa eremuetako bizilagunak, pobreak eta kitxua hiztunak ziren. Heriotzen arrazoia tronpen lotura egiterakoan gertatutako zailtasunak izan ziren, fiskaltzaren esanetan, ez baitziren egin halako operazio batek eskatzen duen gutxieneko prestaketarekin eta zorroztasunarekin. 

Fujimorirekin batera, epaituak izango dira Eduardo Yong, Marino Costa Bauer eta Alejandro Aginaga Osasun ministro ohiak, Osasun zuzendari izandako Ulises Aguilar, eta Cajamarca eremuko Osasun sistemako bi funtzionario ere. Horiek, presidente ohia ez bezala, akusatuen aulkian eseri dira. Izan ere, Fujimorik adierazi du ez dela bertaratuko, hura estraditatzeko Txileri eginiko eskaeran ez zelako kasu berri hori aipatzen. 

Gaur egun, Fujimori 25 urteko espetxe zigorra betetzen ari da, Barrios Altoseko eta La Cantutako sarraskiengatik. Bi eremu horietan, denera, 25 lagun hil zituen Peruko armadak sortutako Colina talde paramilitarrak, tartean, haurrak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Emakume bat garraisika, Beiruten egindako manifestazio batean. ©LUJAIN JO

Isiltasunaren aurka borrokan

Joan Cabases Vega

Kuwaiten eta Libanon, gizarte zibilak ekinaldiak abiatu ditu indarkeria matxista desagerrarazi eta emakumeak baztertzen dituzten legeak indargabetzeko
Irango Atzerri ministro Mohammad Javad Zarif. ©ERRUSIAKO ATZERRI MINISTERIOA / EFE

Iranek eten egingo ditu EBrekin dituen harreman diplomatikoak

Iosu Alberdi

Bruselak beste urtebetez luzatu ditu Teherango agintari militar eta politikoen aurkako zigor ekonomikoak. Tel Avivek fiskaltzari eskatu dio igandeko erasoaren inguruko filtrazioak ikertzeko
Helena Maleno, Caminando Fronteras taldeko bozeramailea, artxiboko argazki batean. ©ANGEL MEDINA G. / EFE

Marokoko Poliziak Espainiaratu egin du Helena Maleno ekintzailea

Arantxa Elizegi Egilegor

Caminando Fronteras taldeak salatu du inolako azalpenik eman gabe kanporatu dutela Maleno. Rabatekin elkarlanean aritzea egotzi diote Espainiako Poliziari

Guillermo Lassoren jarraitzaileak hauteskundeen bigarren itzulian lortutako garaipena ospatzen, igandean, Quiton. ©SANTIAGO FERNANDEZ / EFE

Eskuina correismoari gailendu zaio Ekuadorren, boto baliogabeez baliatuta

Julen Aperribai

Guillermo Lasso kontserbadorea izango da presidente, Andres Arauz UNESeko hautagaiari gailenduta. Baliogabe bozkatzeko deia egin zuen mugimendu indigenak, eta mesede egin dio horrek eskuineko hautagaiari

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.