Albistea entzun

Peru

Milaka indigena antzutzera behartu izanaz akusatuta epaituko dute Fujimori

Peruko Fiskaltzaren esanetan, Fujimoriren gobernuak 350.000 emakume behartu zituen tronpak lotzera, «pobrezia murrizteko» helburuarekin. Hiru Osasun ministro ohi ere epaituko dituzte.

Antzute behartuen biktimen protesta, Liman.
Antzute behartuen biktimen protesta, Liman. Paolo Aguilar / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2021eko martxoak 2

«Nire haurrari txertoa jartzera joan nintzenean, erizain bat gerturatu zitzaidan, eta esan zidan tronpak lotuko zizkidala, haur gehiago ez izateko». Enriqueta Huancahuayrenak dira hitzak. 1997an, 19 urte zituela, antzutzera behartu zuten. Mamerita Mestanza adin berarekin hil zen, urtebete geroago, operazio beraren ondorioz. Analfabetoa eta kitxua hiztuna izan arren, gazteleraz idatzitako baimen bat sinatzeko eskatu zioten hari.

Aurrekoak ez dira kasu bakanak. Peruko Fiskaltzaren arabera, Alberto Fujimori presidente ohiaren gobernuak 350.000 emakume eta 25.000 gizon indigena behartu zituen antzutzera, bere bigarren agintaldian —1995 eta 2000 urteen artean—€, landa eremuetan eta komunitate indigenetan jaiotza tasak behera egin zezan. Peruko Gobernuak bultzatako planaren helburua «pobrezia murriztea» zen.

Denera, 2.073 emakume ausartu dira salaketa jartzera, giza eskubideen defentsarako taldeen aurrean. Argudiatu dute eurei zer egiten ari ziren jakinarazi gabe, edo horretarako baimenik eman gabe, tronpak lotu zizkietela. Hala, Pablo Espinoza fiskalak, besteak beste, «bizitzaren, gorputzaren eta osasunaren aurkako delituak» egiteaz akusatu du presidente ohia. Zehazki, lesio larriak eragin izanaz akusatu dituzte, hainbat kasutan heriotza eragiteraino. Denak ere «giza eskubideen urraketa larrien testuinguruan» eginak. Izan ere, praktika hark hemezortzi emakumeren heriotza eragin zuen, horietatik bost operazioak eragindako lesio larrien eraginez. Operazioek ondorio fisikoak eragin zizkieten beste 1.300 emakume ingururi ere.

Hildako guztiak landa eremuetako bizilagunak, pobreak eta kitxua hiztunak ziren. Heriotzen arrazoia tronpen lotura egiterakoan gertatutako zailtasunak izan ziren, fiskaltzaren esanetan, ez baitziren egin halako operazio batek eskatzen duen gutxieneko prestaketarekin eta zorroztasunarekin. 

Fujimorirekin batera, epaituak izango dira Eduardo Yong, Marino Costa Bauer eta Alejandro Aginaga Osasun ministro ohiak, Osasun zuzendari izandako Ulises Aguilar, eta Cajamarca eremuko Osasun sistemako bi funtzionario ere. Horiek, presidente ohia ez bezala, akusatuen aulkian eseri dira. Izan ere, Fujimorik adierazi du ez dela bertaratuko, hura estraditatzeko Txileri eginiko eskaeran ez zelako kasu berri hori aipatzen. 

Gaur egun, Fujimori 25 urteko espetxe zigorra betetzen ari da, Barrios Altoseko eta La Cantutako sarraskiengatik. Bi eremu horietan, denera, 25 lagun hil zituen Peruko armadak sortutako Colina talde paramilitarrak, tartean, haurrak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©CECILIA VALDEZ

«Hautagaiok ez dituzte aintzat hartzen indigenen eskakizun historikoak»

Cecilia Valdez

Ekuadorko presidentetzarako bozen lehen itzulian iruzurra izan zela salatu zuen Perezek, baina entzungor egin zion hauteskunde batzordeak. Gaur egingo duten bigarren itzulian baliogabe bozkatzeko eskatu du mugimendu indigenak.
Quebeceko jai nazionalaren ospakizuna ekainaren 24an egiten dute urtero. Irudian, Montreal hirian. ©BERRIA

Quebecen autodeterminazioari buruzko legea konstituzionala dela ebatzi dute

Ander Perez Zala

99. Legea eta Kanadako Konstituzioa bateragarriak direla baieztatu du Apelazio Auzitegiak: independentzia erreferendum batean botoen «%50 gehi bat» nahikoa izango da emaitza onartzeko.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna