Albistea entzun

Musika

ESAS Emakume Sortzaile eta Artisten Sarea sortu dute, ikusgaitasuna xede

Euskal lurralde guztietako musikari profesional batzuek abiatu dute proiektua, baina musikaz haragoko diziplinetara heltzea da asmoa.

Euskal Herriko Gazte Orkestraren entsegu bat, abenduan.
Euskal Herriko Gazte Orkestraren entsegu bat, abenduan. Juan Carlos Ruiz / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Itziar Ugarte Irizar -

2021eko martxoak 8 14:18

Emakumez osaturiko orkestra sinfoniko bat sortu beharko luketela. Asmo edo desira horrekin esnatu omen zen goiz batez Ane Legarreta (Galdakao, Bizkaia, 1994). Orkestra zuzendaria den aldetik, ederki ezagutzen du musikaren alorrean emakume modura gutxiengoan aritzea zer den. Ikusgaitasun falta zer den, eta baita erreferente falta ere, biak ala biak sorgin gurpila birarazten eta iraunarazten dutenak. Eta horren ondorioak: «Oraindik ere programazioetan emakumezko konpositoreen obrak gutxi direla, orkestra sinfonikoetan instrumentisten partaidetza eskasa dela, eta abar». Horren jakitun hasi ziren elkartzen Legarreta eta sektoreko beste zenbait musikari profesional, eta martxan jarri duten plataformaren berri eman dute gaur goizean: ESAS Emakume Sortzaile eta Artisten Sarea.

Martxoaren 8a dela aprobetxatuz aurkeztu dute sarea gaur, baina Emakumeen Nazioarteko Egunaren oihartzunetik dezentez harago jardun gura du sareak, Legarretaren esanetan. Harago, bai denboran, bai eta jardun eremuan ere. Ikusgaitasunean eragin nahi dute batez ere, musikan ari diren emakumeen lana bistara ekarriz eta, horrekin batera, kulturaren arlo zabaleko genero arrakala ere agerian utziz.

Izan ere, egitasmoa musika klasikoan dabiltzan hainbat emakumek sortu badute ere, eta musika izango badute ere jardunaren ardatzean, kultur arloko diziplina gehiagotara heltzea da sareak hasieratik zehaztu dituen asmoetako bat. Legarreta: «Guk, musikariak izanda, gertuagotik ikusten dugu musikaren alorrean erreferente gehiago behar ditugula, eta daudenak ere, zoritxarrez, ez direla oraindik asko ikusten. Baina ez da soilik gurean gertatzen; horregatik diogu funtsezkoa dela kultur arloko beste diziplina batzuetako emakumeekin ere harremanetan jartzea eta sare handi bat osatzea». Hasiak dira horretan, aktoreekin zein kultur munduko bestelako profesionalekin hizketan, eta jaso duten babesa azpimarratu du Legarretak. «Guztiek esan digute ekimen polita eta beharrezkoa dela. Azkenean, kultur arloko emakume desberdinak lotuz eta elkartuz gauza handi bat egin ahal dugu, eta hau abiapuntua da».

Emakumeen orkestra bat

Orkestra zuzendari Legarretarekin batera, Paula Olaz konpositorea, eta Blanca Garcia de Amezaga, Garazi Navas, Laida Otadui, Mirari Etxeberria eta Natalia Sanchez instrumentistak ari dira hasiera honetan sarea artikulatzen. Lehen egitasmoen artean, eta Legarretaren lehen bulkada gogoan, emakumez osatutako orkestra sinfoniko bat sortzen hasi dira. «Oraindik», orkestra sinfonikoetan emakumeen lekua %30 inguru izan ohi dela ohartarazi du zuzendariak, eta badirela instrumentu jakin batzuk zeinetan nekeza den emakume bat ikustea. «Metaletan, esaterako, tubetan, tronboietan, edo baita perkusioan ere. Erreferente horiek behar ditugu; bilatu, eta elkartuko ditugu». Urratsak egiten segitzeko, entsegu leku baten eta diru laguntzen bila ari direla gehitu du.

Eta baita datu esanguratsu gehiago plazaratu ere. Esaterako, zinema industriarako soinu konposizioan ari direnen artetik %3 direla soilik emakumezkoak, eta egundo oraindik ez duela inoiz andrazko batek zuzendu Vienako Orkestra Filarmonikoaren Urteberri eguneko kontzertua.

Mugimendu batzuk ari dira gertatzen, ordea, eta emakumez osaturiko zenbait orkestra eta egitasmoren erreferentzietatik edan dutela ere aipatu du Legarretak, Galiziatik edo Madrildik. «Baina Euskal Herrian ere profesional asko gaude lanerako prest, eta bazen garaia norbaitek hau martxan jartzeko». Bidelagunak batzen hasi zaizkiela ere aurreratu du Legarretak, eta musikari profesionalengana bezala, ikasleengana ere joko dutela aurreratu. Haien arteko konplizitate giro bat sumatzen hasi direla dio: «Beharrezkoa da hori honetarako».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Itziar Aizpuru aktorea, <em>Loreak</em> filmeko eszena batean. ©JON URBE / FOKU

AMONATXOAREN IDEIA ZARTATZEN

Olaia L. Garaialde

Zaharrak eta zahartzaroa modu askotara irudikatu daitezke zineman eta antzerkian; BERRIAk gai horri buruz gogoetan jarri ditu zenbait aktore eta zinemagile. Batzuek nabarmendu dute gero eta pertsonaia gehiago sortzen ari direla, nahiz eta asko rol jakin batzuetara mugatuta egon.

Irene Nemirovsky. ©BERRIA

Literaturaren maleta galduak

Joannes Jauregi

Aurten laurogei urte dira Irene Nemirovsky idazlea Auschwitzen hil zutela. Haren 'Suite frantsesa' eleberriak naziek Frantzia okupatu zutenekoa kontatzen du.

James Baldwinen irudiarekin egindako muntatzea. ©ANE GARCIA
Girlschool taldeko Kim McAuliffe, herenegun, Bilbon. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Girlschool, bigarren lerroan duin

Gotzon Hermosilla

Girlschool taldeak Music Legends jaialdian jo zuen herenegun, Bilbon, eta rock gogorraren eremuan lau hamarkada baino gehiago iraun duen ibilbideari errepasoa egin zioten.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...