Albistea entzun

EUSKAL PRESOAK

Eri diren presoen osasuna ere «lehenesteko» eskatu du Sarek Iruñean

Osasunaren Nazioarteko Eguna da gaur, eta larriki eri diren hamazazpi euskal presoen egoera bistaratu du Sarek, «salbuespenezko» espetxe politikaren eragina eta espetxeetako arta falta salatuta. Iluntzean hainbat herritan eginen dituzte elkarretaratzeak.

Eri diren presoen aldeko elkarretaratzea, gaur, Iruñeko ospitaleko biribilgunean.
Eri diren presoen aldeko elkarretaratzea, gaur, Iruñeko ospitaleko biribilgunean. SARE Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2021eko apirilak 7

Osasunaren Nazioarteko Egunaren harira, Sarek elkarretaratzera deitu du gaur Euskal Herriko hainbat herritan. Iruñean eguerdian bildu dira, ospitaleko biribilgunean, eta ilunabarrean bertze hainbat herritan eginen dituzte protestak, eri diren euskal presoak aska ditzatela eskatzeko.

Euskal presoen eskubideen aldeko mugimenduak jakinarazi duenez, hamazazpi dira egun larriki eri diren euskal presoak, eta bi arazo nagusi dituzte. Alde batetik, euskal presoei ezartzen zaien «salbuespenezko» espetxe politikak osasunean eragiten die, Sareren hitzetan: «Bakardadeak, zigorraren luzapenak eta urruntze politikak eragin zuzena dute preso dagoen pertsonaren osasunean, eta ezegonkortasuna, arazo psikologikoak, antsietatea eta harremanak garatzeko arazoak sortzen dituzte». Gaixo diren presoen kasuan, gainera, gaixotasunari aurre egiteko aukerak murrizten ditu espetxe politika horrek, Sareren arabera; gertukoen babesa, bizi baldintza duinak edota konfiantzazko medikuen jarraipena ez izateak «eragin zuzena» baitu. Bertze alde batetik dago espetxeetan dagoen osasun arta falta, eta, beraz, preso guztiek pairatzen dutena: «Espetxeak berak instituzio gisa, hala nola zentroak, medikuen jarrerak eta baliabide faltak osasunean eragin negatiboa izaten dute. Espetxeek ez dute behar bezalako osasun zerbitzua emateko aukerarik eskaintzen, eta are gutxiago COVID-19ak eragindako egoerak eskatzen dituen neurriak errespetatzeko aukera». Sarek gogoratu du osasuna «pertsona guztiei dagokien eskubidea» dela, «baita preso diren pertsonei» dagokiena ere, eta hori ere «lehenesteko» eskatu du: «Ezin dugu onartu segurtasun politiken aitzakian presoen oinarrizko eskubideak zapaltzen dituen politikarik. Preso orok konfiantzazko mediku edo psikologo baten laguntza jasotzeko eskubidea du».

Larriki eri diren preso «batzuekin» azkenaldian «urrats garrantzitsuak» egin direla uste du Sarek, baina oraindik ez dela egoera konpondu: «Politika honen ondoriorik larrien eta dramatikoenaren lekukoak gara, espetxean bizia galdu duten euskal presoen zerrendak gora egin baitu azken urteetan». Salatu dute, gainera, presoak sendatzeko askatu beharrean «gaixotasunak atzera-bueltarik ez duenean eta heriotza ate joka denean» askatu ohi dituztela. Aldaketarik ezean, egoerak hala jarraituko duela uste du presoen eskubideen aldeko mugimenduak: «Salbuespen politika hau desagertzen ez den bitartean ondorio lazgarri hauek bizitzen jarraitu beharko dugu».

Egoera aldatzeko, eragile sozial, sindikal eta politikoen «inplikazioa eta laguntza» galdegin dute: «Denok izan behar gara salbuespenezko espetxe politika amaitzeko bidearen parte, behin betiko presoen eskubideak errespeta ditzaten eskatzeko, espetxea ere gure gizartearen zati bat baita. Denon artean, konponbidearen eta bakearen bidean, lortuko baitugu euskal presoen oinarrizko eskubideak betetzea, eta gaixo larriek bizi duten sufrikarioa amaitzea».

Iruñean eguerdian egin bezala, bertze herri batzuetan iluntzean eginen dituzte elkarretaratzeak: erraterako, Itzubaltzetan, Ondarroan, Lekeition (Bizkaia), Etxarri-Aranatzen, Lesakan (Nafarroa) eta Beasainen (Gipuzkoa).

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

EH Baik elkarretaratzea egin zuen atzo goizean, Euskal Hirigune Elkargoaren egoitza aitzinean. ©GUILLAUME FAUVEAU

Bizilekuen Tokiko Programa onetsi du Euskal Elkargoak

Ekhi Erremundegi Beloki

Bideokonferentziaz egin dute Euskal Hirigune Elkargoko batzarra, osasun egoeraren ondorioz. 630 milioi euroko aurrekontua onartu dute hautetsiek, inbertsiorako 160 milioi euro atxikita

Aitor Esteban EAJko diputatua, Espainiako Kongresuan. ©CHEMA MOYA / EFE

Martxorako agindutako eskumenak ez ditu uda aurretik jasoko Jaurlaritzak

Jon O. Urain

Martxorako agindutako eskumenak ez ditu uda aurretik jasoko Jaurlaritzak. EAJk izurriari eta Madrilgo bozei egotzi die atzerapena

Ander Iriarte eta Paco Etxeberria, dokumentalaren grabazioan, joan den larunbatean. ©JON URBE / FOKU

Grabaketak amaituta, azken lanetan da 'Krask soinua'

Jon O. Urain

Grabaketak amaituta, azken lanetan da 'Krask soinua', 1960-2014 aldiko torturak jasotzen dituen txostenean oinarritutako dokumentala. Tratu txarren adiera «sofistikatua» hartu dute ikergai, horien «bilakaera horrelakoa izan delako».

Puerto I eta II espetxeak, joan den urrian. ©NAGORE ARIN

Herrera de la Manchan ez da jada euskal presorik, eta laster Puerto Ien ere ez da izanen

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Hiru euskal preso hurbilduko dituztela iragarri dute Espainiako Espetxe Erakundeek: Fernando Elejalde Tapia Puerto Ietik Mansillara mugituko dute, Iñigo Vallejo Franco Dueñasetik Duesora eta Garikoitz Etxeberria Goikoetxea Sevilla IItik Dueñasera.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.