Albistea entzun

Peru

Castillo eta Fujimori, bigarren itzulira igarotzeko faboritoak

Peru Libreko hautagaiak herrialdeko eremurik pobreenak mugiaraztea lortu du. Fujimorik aurrea hartu beharko die eskuineko beste bi hautagaiei, Lopez Aliegari eta De Sotori.

Pedro Castillo hautagaia, atzoko emaitza ospatzen.
Pedro Castillo hautagaia, atzoko emaitza ospatzen. Francisco Vigo / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2021eko apirilak 12 13:21

Azken asteetako inkestek sei hautagai erakutsi zituzten bigarren itzulira igarotzeko aukerekin. Peruko presidentetzarako hauteskundeen lehen emaitzek, baina, amaiera eman diete horietako biren asmoei: aukerarik gabe geratu dira Yonhy Lescano eta Veronika Mendoza. Kontrara, lehen kalkuluen arabera, Pedro Castillo eta Keiko Fujimori dira Peruko presidentetza lortzeko borrokan jarraitu dezaketen biak. Peru Libre alderdi ezkertiarreko buruak botoen %15,8 eskuratuko lituzke, eta, aldaketa handirik ezean, gertu du bigarren itzulia. Eskuin autoritario izan dezake aurrez aurre, Fujimori hirugarren aldiz jarraian igaro baitaiteke bigarren itzulira, kalkulu estatistikoen arabera. Halere, oraingoz laugarren lekuan (botoen %12,2) dago zenbaketa ofizialetan, Hernando de Soto (%14,5) eta Rafael Lopez Aliegaren (%13,1) atzetik. Tarte txikiak medio, azkenera arte itxaron beharko da emaitza zehatzak jakiteko; horiek maiatzeko lehen astean irits daitezke.

«Gaur begietako bendak kendu dizkiogu Peruko herriari», azaldu du Castillok lehen emaitzen berri izan bezain laster. 2017ko irakasle grebaren erreferenteetako bat izan zen Peru Libre alderdiaren hautagaia, eta, azken urteetako egoera politiko eta ekonomikoa txarrari aurre egiteko, arlo ekonomikoan ezkerrera egin beharra nabarmendu du, esanez orain hasiko direla «aldaketa eta borroka». Lima hiriburuan ─han bizi da Peruko herritarren laurdena─ botoen %5 besterik ez du lortu oraingoz, baina herrialdeko eremu pobreenetako batzuetan %50eko langa gainditzera iritsi da. 

Bigarren itzulira berriz igaro daiteke Keiko Fujimori ere, haren aita Alberto Fujimori presidente ohiaren ─preso dago giza eskubideen aurkako krimenengatik─ oinordekoa. Haren bideari jarraipena ematearen aldeko diskurtso batekin lortu zuen leku bat 2011n, harengandik aldenduz 2016an, eta, oraingoan, fujimorismoaren aldarria berreskuratzeak eraman dezake ekaineko bozketara; besteak beste, aita indultatuko duela azaldu du.

Aurreko bi hauteskunde kanpainak legez kanpo finantzatzeaz akusatuta dago Fujimori, eta, inkesten arabera, herritarren %65ak ez luke sekula emango Herriaren Indarra alderdiko hautagaiaren aldeko botoa. Halere, Castillo bigarren itzulira igarotzeak boto kontserbadorea haren inguruan biltzea eragin lezake. Gauzak hala, «batera lan egiteko» asmoa adierazi dio De Sotori ─Alberto Fujimoriren aholkulari ekonomikoa izandakoa─, «bigarren bozketara nor igaro kontuan izan gabe», Castillok ordezkatzen duen «ezker muturrari» aurre egiteko. Hari soilik ez, herrialdea «Kuba edo Venezuela» bilakatzearen aurka daudenei ere egin die keinu.

Kongresurako bozak ere egin dituzte Perun, eta gutxienez 11 alderdik lortuko lukete eserlekuren bat, botoen %5,4 eta %10,7 artean eskuratuta. Herri Ekintza ─liberalak─ eta Peru Libre alderdiak lirateke bozkatuenak, eta atzetik leudeke fujimorismoa eta Herri Berrikuntza ─eskuina─. Gauzak hala, polarizazioa izango litzateke nagusi ganberan, eta beharrezkoak izango lirateke alderdi ugariren arteko akordioak gehiengoak eskuratzeko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Sua eta kea Gazan, bart, Israelgo Armadaren bonbardaketen ondorioz. ©Haitham Imad / EFE

Nazioarteko Zigor Auzitegiak ez du baztertzen Gazaren aurkako erasoaldia "gerra krimena" izatea

Julen Aperribai - Paulo Ostolaza

Tel Avivek gutxienez 48 lagun hil ditu Gaza bonbardatzen hasi zenetik, tartean 14 haur. Hamasek suziriekin erantzun dio, eta sei lagun hil ditu. NBEk proposatutako su-etenari ezezkoa eman dio Israelek.

<b>Boris Johnson lehen ministroa, Downing Streeteko 10. zenbakitik irteten, atzo.</b> ©VICKIE FLORES / EFE

Ipar Irlandan aritutako soldaduak epaitzea galarazi nahi du Londresek

Iosu Alberdi

Ostiral Santuko Akordioaren aurreko gertaerei eragingo lieke legedi berriak; 2.000 kasu inguru
Etxegabetzeen aurkako protesta bat, joan den martxoan, Madrilen. ©LUCIA FRANCO

Hogei urte aterpe bila

Lucia Franco

NBEk bosgarrenez zigortu du Espainia, Madrilgo familia kaltebera bat etxerik gabe uzteagatik, eta sei hilabeteko epea eman dio halakorik ez gertatzeko protokolo bat aurkeztu dezan.

Manifestazio bat, joan den astelehenean, Bogota hiriburuan. ©MAURICIO DUEÑAS CASTAÑEDA / EFE

Negoziazioetan urratsik egin nahi ez izatea leporatu diote Bogotari

Arantxa Elizegi Egilegor

Barne ministroak «terrorista infiltratuei» egotzi dizkie istiluak. Calin izan da Duque presidentea

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.