Albistea entzun

Arkeologia

Azkoienen agerturiko mosaiko erromatarrak aztertzen ari dira

Ureztatze sistema bat jartzeko lanetan agertu dira aztarnak. Nafarroako Kultura Sailak esan duenez, K.o. III-IV. mendeetako eraikin handi baten hondakinak dira.

Ohiko kontrol gisa eginiko indusketa honetan aurkitu zuten mosaikoen lehenengo aztarna.
Ohiko kontrol gisa eginiko indusketa honetan aurkitu zuten mosaikoen lehenengo aztarna. Nafarroako Gobernua Tamaina handiagoan ikusi

Edu Lartzanguren -

2021eko apirilak 28

Indusketa egiten ari da Nafarroako Kultura Zuzendaritza Azkoiendik gertu agertu diren aztarna arkeologikoen inguruan. Ureztatzeko sistema baterako lan batzuetan, ohiko kontrol bat egin zuten, eremuaren zati txiki bat induskatuta. Baina aztarnak bazeudela ikusi zuten, eta, azkenean, 400 metro koadroko gune bat ari dira aztertzen orain.

Martxoaren 8an topatu zituzten lehenengo zantzuak, eta indusketa joan zen astean amaitu zuten. Orain eman dute aurkikuntzaren berri.

Zuzendaritzak zabaldu duenez, erromatarren garaiko landa eremuko eraikin baten arrastoak dira, K.o. III.-IV. mendeetakoak, orain arte ezagutzen ez zirenak. Nabarmendu dute «eraikin handi» bat zela. Halere, egitura «oso eraldatuta» dagoela ohartarazi dute, lurra askotan goldatu dutelako han.

Mosaikoak dituzten hiru zoru topatu dituzte. Horietako batek 30x9 metroko area du, eta, beraz, Nafarroan topaturiko «handiena». Besteak txikiagoak dira. Forma geometrikoak eta landareen irudiak osatzen dituzte mosaikoaren teselek.

Azkoienen topaturiko geletako baten mosaikoetako xehetasun bat. Nafarroako Gobernua

Nafarroako Gobernuak nabarmendu egin du agintarien eta soroaren jabearen arteko lankidetza. Mosaikoak babesteko lan batzuk egin dituzte, eta estali egin dituzte. Orain, radarrekin eta besteko tresneriarekin aztertuko dute eremua, lurraren azpian gehiago ote dagoen jakiteko.

Ablitaskoa, zaharberrituta

Nafarroako hainbat lekutan agertu izan dira erromatarren garaiko mosaikoak.

Ablitasen, urtarrilean amaitu zuten El Villarko aztarnategiko etxe bateko gelako zorua zaharberritzen.

Orduan, 23,5 metro koadroko zoru oso bat atera zuten lur azpitik, eta txukundu. Orduan, Nafarroan azken 25 urteotan osorik aurkituriko bakarra zela adierazi zuten. Ikus behar, beraz, orain Azkoienen topaturikoa osorik dagoen.

Hiru urte eman dute hura lur azpitik ateratzen eta bere onera ekartzen. 2010. urtetik ari dira lanean aztarnategi horretan. 2017an aurkitu zuten 19. gela, eta, hurrengo urtean, indusketa babestu zuten 768 metro koadroko estalpe bat eraikita.

Garrantzi handia eduki zuten bere garaian halako landetxe handiek, nekazaritzara eta abeltzaintza lantzeko oinarrizko unitateak zirelako, normalean familia baten ardurapean. Han bizi zen familia, eta han lantzen, eraldatzen eta gordetzen zituzten inguruko lurrei eta animaliei erauzitako mozkinak. Hau da, mendialdean gero baserriek edukiko zuten antzeko eginkizuna zeukaten, parekatze aldera.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©JAIZKI FONTANEDA / @FOKU

Rockaren suak piztuta dirau

Aitor Biain

Gasteizko Azkena Rock jaialdian eskainitako emanaldiaren ondotik, Euskal Herrira itzuliko da Patti Smith; Donostiako Kursaal auditoriumean ariko da gaur iluntzean. Punk-rockaren ikur handienetako bat da, eta Donostian emango dio amaiera Europa osoan egindako kontzertu birari.
Alex Sanvi eta Unai Iturriaga, atzo, Elkarreko komikiaren txokoan, Donostian. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Mundura atera dira H.B. eta Lo-li-ta

Itziar Ugarte Irizar

Unai Iturriagak eta Alex Sanvik 'Haur Besoetakoa. Itsasoan urak handi' komikia eman dute, Ikastolen Elkartearen eta 'Xabiroi'-ren eskutik. Orain arteko albumik «sendoena» dela uste dute
Alexei Volodin pianista, artxiboko irudi batean. ©EUSKADIKO ORKESTRA
Anari Alberdi. ©JABOGA MANTEROLA / FOKU

Prosaz haragoko udazken bat

Iñigo Astiz

Anari Alberdiren liburua da udazkeneko literatur nobedaderik deigarrienetako bat, baina Agirreren, Epaltzaren eta Ibarzabalen nobelak, Zalduaren ipuinak eta komiki esanguratsuak ere badira tartean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.