Albistea entzun

GAL auzia

GAL argitzeko eskatu dute Madrilen, Gonzalez ikertzeko eskaera artxibatu ostean

Pili Zabalak B-Egiaz plataforma aurkeztu du Madrilen, Maria Jauregi, Juan Diego Botto eta Maria del Olmorekin. 120 pertsona ezagunek baino gehiagok babestu dute manifestu bat, eta sarean dago, atxikimendu gehiago biltzeko.

Pili Zabala eta gainerako kideak, Madrilen.
Pili Zabala eta gainerako kideak, Madrilen. Tamaina handiagoan ikusi

Gurutze Izagirre Intxauspe -

2021eko ekainak 5

GALen atzean dagoen «inpunitatea haustera» deitu du gaur Pili Zabalak Madrilen, Arte Ederren Zirkuluaren egoitzan egindako agerraldian. Juan Diego Botto aktore argentinarra, Maria Jauregi ETAk hildako Juan Maria Jauregiren eta Maixabel Lasa Patxi Lopezen Jaurlaritzaren biktimen arretarako zuzendariaren alaba, eta Maria Del Olmo Alacanteko artxibo historikoaren zuzendaria izan ditu alboan agerraldian.

Espainiako Auzitegi Nazionaleko fiskaltzak artxibatu egin du GALen atzean Felipe Gonzalez ote zegoen ikertzeko Zabalak egindako eskaera, eta horregatik atera da Zabala prentsaurrera. Martxoaren 9an iritsi zen Auzitegi Nazionaleko fiskaltzara auzia ikertzeko eskaera, Zabalak Gipuzkoako fiskaltzan salaketa jarri ostean, eskumenik ezagatik Gipuzkoatik Auzitegi Nazionalera bidalita eskaera. Zabalak fiskaltzari eskatzen zion aztertzeko ea iker zitekeen Felipe Gonzalez, orduko Espainiako gobernuburua, GALen atentatuetan eta desagertze behartuetan eragiteagatik.

Horretarako, CIA AEBetako inteligentzia zerbitzuen 1984ko txosten bat gehitzen zuen, iazko ekainean zabaldutakoa, Felipe Gonzalezek «terroristei legetik kanpo aurre egiteko mertzenario talde bat sortzea adostu» zuela dioena, beste hainbat dokumenturekin batera.

Auzitegi Nazionalak preskribatutzat jo du auzia, eta artxiboa agindu du. GAL 1983tik 1987ra egon zen indarrean, estatu terrorismoarekin lotu zen, eta estatuak finantzatu zuela ere frogatu zen epaitegietan. 27 pertsona hil zituen. Lehen biktimak, 1983an, Joxean Lasa eta Joxi Zabala izan ziren, azken hori Pili Zabalaren anaia.

Auzitegi Nazionalak Gonzalez ikertzeko eskaera artxibatu ostean, Zabalak esan du ekinbide berriak aztertzen ari direla arlo juridikoan: «Egiak ez du inoiz preskribatzen, eta NBEk estatuak behartzen ditu egia argitzera, inpunitatea saihesteko».

120 atxikimendu

Jardunbide horretan ez zuela etsiko aurreratu zion BERRIAri, eta B-Egiaz plataforma sortu dutela iragarri zuen atzo, Madrilen. 120 pertsona ezagunek egin dute bat sorburuko manifestuarekin. Tartean Noam Chomsky pentsalaria, Juan Jose Ibarretxe lehendakari ohia, Garbiñe Biurrun epailea, Daniel Arranz Bizkaiko gobernadore Zibila Felipe Gonzalez presidente zen aroan, ETAko zenbait biktima, Itziar Bollain zinema zuzendaria, Harkaitz Cano eta Kirmen Uribe idazleak, Itziar Ituño aktorea eta beste.

Manifestua, webgunean

Webgune bat aurkeztu dute: www.b-egiaz.org. Bertan GALi buruzko informazio osatua dago. Manifestu bat ere bai, atxikimendua eman nahi izanez gero. «Manifestu hau sinatzen dugunok eskatzen diegu erakunde publikoei GAL ikertu eta argi dezaten». Mezu nagusi hori jasotzen du B-Egiaz plataformak aurkeztutako manifestuak. «Ez da posible sekretu ofizialen legearen izenean giza eskubideen aurkako krimenak babestea», gehitzen du.

Uste dute badaudela nahikoa zantzu ikertzeko, besteak beste, CIAk desklasifikatutako dokumentuak, zeintzuetan agertzen den Felipe Gonzalez orduko Espainiako gobernuburuak «erabaki duela mertzenario talde bat sortzea, legetik kanpo aurre egiteko terroristei»; eta entzuketak, zeintzuetan CESIDeko goi kargudunak entzuten diren zehatz-mehatz azaltzen estatu krimen jakinak. «Ebidentzia horiek GALen sorreran, babesean eta finantzaketan estatuak esku hartze antolatua izan zuela pentsatzera garamatza», dio manifestuak.

Uste dute estatuak gutxi egin duela ikertzeko, eta, zerbait egin duenetan, «talde inkontrolatu ez-atxikiak» izan direla ebatzi dute, edo indultatuak izan dira. «Are gehiago, uste dugu zenbait sektoretatik oztopatu egin dela ikerketa, nazioarteko giza eskubideen itunak ez betez».

Artxiboek egiaren eta justiziaren mesedetara egon behar dutela gaineratzen dute. Eta uste dute badaudela zantzuak estatu terrorismoa baimendu zela pentsatzeko, «eta kontzeptualki, ez da bereizten beste talde terrorista antolatu batzuengandik».

«Eskubide urraketa hauek guztiek gure memoria demokratikoa baldintzatzen dute. Berriz idatzi behar da, eta lan nekeza geratzen zaigu», manifestuaren arabera. «Espainiako erakundeek giza eskubideen nazioarteko estandarrak beteko dituzte biktima guztiak aitortu eta erreparatzen dituztenean, salbuespenik gabe. Eta egia da biktima guztien irrika, zeina ez den sekula preskribatzen», dio amaieran testuak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Llotja de Marreko alderdien ordezkariak, iaz, Espainiako Kongresuan. ©Javier Lizón / EFE

Alderdi subiranistek Espainiako Konstituzioa «agortuta» dagoela aldarrikatu dute

Paulo Ostolaza

Konstituzioaren Egunaren bezperan, ohar bateratu bat plazaratu dute Llotja de Marreko akordioaren sinatzaileek. «Herrien autodeterminazio eskubidean oinarritutako eredu bat» eskatu dute.

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Gure ustez, beharrezkoa da EAJ gobernutik kanporatzea»

Gotzon Hermosilla

Ezker Anitza-IUk X. Batzarra egin du, eta EAEn «ezkerreko alternatiba sendo bat» osatu behar dela nabarmendu dute berriro, «Nafarroan egin denaren antzera».
 ©CHEMA MOYA / EFE

«Kontuen emaitzak ikusita, esango nuke badugula zer esana»

Iosu Alberdi

Kongresuan kontuen inguruko lehen akordio bat lortu arren, Esteban ez da negoziazio mahaitik altxatu. Aurrekontuen ingurukoak izan ditu hizpide; baita datozen hilabeteetan irits daitezkeen lege erreformak ere.
Bakegileen agerraldi jendetsua, gaur, Hiriburun ©Guillaume Fauveau

Bakegileek mobilizazio fase berria abiatuko dute

Ekhi Erremundegi Beloki

Gatazkaren konponbidean aitzina egiten Frantziako Gobernuaren «borondatea falta» dela eta, desobedientzia zibilari ekingo diote. Urtarrilaren 8an Baionan eginen duten manifestazioa izanen da fase berriaren hasiera.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.